Nguyễn Văn Thạnh - Quyền được sống An Toàn

<h2>1. Mạng người rất quý:</h2>

<div class="boxright300"><img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/image001_12.jpg" width="550"
height="550" alt="image001_12.jpg" /></div>
Vợ em trai tôi vừa sinh em bé sau chín tháng mười ngày mang bầu
nặng nhọc. Đó là một ngày "vĩ đại" của chú nó. Cả
dòng họ hai bên đều rất mừng rỡ khi em bé ra đời. Ngoài
nhân viên y tế của bệnh viện, nội ngoại, cô dì, chú bác hai
bên đều xúm xít, lăng xăng lo cho em bé (và mẹ em bé nữa).
Người thì lo tã lót, người thì nước nóng, người thì
sữa,... Những người không đến bệnh viện được thì gọi
điện chúc mừng hay rạo rực không ngủ được trông đến
sáng đi thăm cháu. Nội cháu ở quê xa 400 km cũng bắt xe ra dù
bà rất say xe. Thế mới biết một con người ra đời là niềm
hân hoan của bao người. Từ một sinh linh bé nhỏ nằm gọn
trên tay đến khi trưởng thành, chúng ta nhận không biết bao
nhiêu tình thương, công nuôi dưỡng của bố mẹ, người thân.
Đến bệnh viện chúng ta mới thấy nuôi một đứa con khôn
lớn là cả một kỳ tích. Tại đây tôi gặp không biết bao
nhiêu ông bố, bà mẹ thức trắng đêm để chăm con ốm, con
đau, đa số họ rất nghèo, cuộc sống vô cùng khó khăn.
Về mặt sinh học, chúng ta biết rằng, chúng ta được sinh ra,
hiện diện trong cuộc đời này là một kỳ tích, một xác
xuất vô tiền khoán hậu, 1/hàng triệu tỷ. Sự sống tiến hóa
hàng tỷ năm, từ những tổ chức sống đơn giản nhất rồi
phức tạp dần lên đến con người qua hàng tỷ tỷ lần sinh
sản, truyền giống. Một chút thay đổi nhỏ trong quá khứ
đều dẫn đến không có mặt chúng ta trên cuộc đời này. Và
bạn nên nhớ, chúng ta chỉ sống có một lần mà thôi. Chết
là hết, chúng ta sẽ là cát bụi, mãi mãi là cát bụi, là một
đi không trở lại. Cũng chính vì thế mà sự sống là quý giá
nhất. Mạng người là trên hết là vì vậy.

<h2>2. Những hình ảnh đau lòng: </h2>

Ngày 17/8/2012, mưa bão làm cây xanh ngã đè chết tại chỗ <a
href="http://phunuonline.com.vn/xa-hoi/doi-song/ha-noi-nhieu-cay-co-thu-bi-do-mot-nguoi-tu-vong/a71889.html">một
tài xế taxi</a>; 16h ngày 13/7/2012 <a
href="http://vnexpress.net/gl/xa-hoi/2012/07/be-mot-tuoi-tu-vong-duoi-cong-khong-nap/">một
em bé</a> bị sa xuống cống không có nắp đậy, chết; chiều
ngày 19/1/2010 <a
href="http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/vu-hoc-sinh-bi-dien-giat-chet-xot-thuong-cau-be-ngoan-hien-374510.htm">một
học sinh ngoan hiền</a> bị điện giật chết, lại chiều ngày
1/4/2010 <a
href="http://dantri.com.vn/xa-hoi/be-gai-bi-dien-giat-chet-canh-may-atm-388183.htm">bé
gái</a> bị điện giật chết cạnh máy ATM,... Nếu bạn thường
xuyên theo dõi tin tức trên mạng bạn sẽ thấy rất, rất
nhiều hoàn cảnh chết đau lòng như vậy. Những cái chết mà
chúng ta hoàn toàn có thể tránh được. Những cái chết mà
phần lớn là do con người bất cẩn hay vô trách nhiệm. Những
cái chết mà người chết không biết đến một cái quyền mà
lẽ ra nó có thể cứu mình. Đó là "quyền được sống an
toàn".

<h2>3. Nhận thức về quyền được sống an toàn:</h2>

<div class="boxleft320"><img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/image003_5.jpg" width="442"
height="333" alt="image003_5.jpg" /></div>
Chúng ta hãy cùng nhau đọc một đoạn của bài báo sau:

<blockquote>"Sống trong một thành phố văn minh, chúng ta thường
thấy dọc đường những tấm bảng chữ lớn viết, thí dụ
"Đang Đốn Cây" (Tiếng Anh giản dị hơn: Tree Work!) Con
đường có thể không có nhà mở cửa ra vì các ngôi nhà đều
quay mặt vào phía trong (để an toàn). Có thể mỗi ngày chỉ
dăm ba người đi bộ trên vỉa hè, còn phần lớn dân cư chỉ
dùng con đường này làm nơi lái xe qua. Nhưng người ta vẫn
phải tôn trọng những người khách bộ hành đó, dù chỉ có
một người cũng vẫn phải tôn trọng. Quyền đó là quyền gì?
Quyền được sống an toàn. Nếu một cá nhân đi bộ hoặc lái
xe qua rồi bị tai nạn vì không được báo trước, cá nhân đó
có quyền đưa đơn kiện chính quyền thị xã. Vì bổn phận
của những người cầm quyền là bảo vệ sinh mạng và sự
sống an toàn của người dân. Đây là một thứ quyền của
mỗi người và của tất cả mọi người.

Khi một chính quyền bị ràng buộc bởi "quyền làm người"
như vậy, họ sẽ bắt buộc các công ty thầu đốn cây phải
yết tấm bảng "Tree Work" với hàng chữ đủ lớn để ai
lái xe nhanh đi qua cũng có thể trông thấy được. Chính quyền
phải cẩn thận viết ngay trong bản hợp đồng đấu thầu
điều kiện làm việc này. Và công ty thầu đốn cây thế nào
cũng phải làm, nếu không họ sẽ bị gặp rắc rối lớn xem
như vi phạm hợp đồng và bị trừ tiền. Những công ty thầu
làm đường, sửa đường, thầu bắc ống cống hay ống nước
trong thành phố, cũng đều bị ràng buộc như vậy. Tại sao các
công chức buộc các công ty này ký trong hợp đồng phải bảo
vệ an toàn cho dân chúng? Vì họ lo bị dân kiện, tại sao dân
có quyền và dám kiện nhà nước? Vì trong cả xã hội người
ta đã chấp nhận có những quyền mà mỗi cá nhân phải được
hưởng, trong đó có quyền sống trong những môi trường an toàn
và lành mạnh. Phát khởi từ tinh thần tôn trọng nhân quyền
đó, với thói quen, các công chức còn buộc các công ty phải
báo trước nhiều việc họ sắp làm để dân chúng chuẩn bị.
Thí dụ, vào tháng Giêng người ta đã thấy bảng: "Chúng tôi
sẽ sửa ống cống trên đường này, bắt đầu từ Tháng Sáu
đến hết Tháng Chín". Và còn thêm "Xin lỗi sẽ làm phiền
quý vị". Thử tưởng tượng có những thành phố tại các
nước chưa văn minh, người dân đi xe đạp bị sa xuống hố,
hư xe, gãy tay chân, chỉ vì công ty thầu sửa đường không quan
tâm đến sự an toàn của người khác, và chính quyền cũng
không có thói quen lo lắng chuyện đó. Dân bị nạn nhưng không
biết kiện ai, vì cả xã hội coi nhà nước là cha mẹ, và
không ai lại đi kiện cha hay mẹ mình bao giờ!" (Nguồn Nhật
Báo Người Việt)</blockquote>

Quyền được sống an toàn không chỉ là nhận thức của các
nước văn minh mà nó còn được đưa vào tuyên ngôn quốc tế
Nhân Quyền-UDHR-Điều 3: "Ai cũng có quyền được sống, tự
do, và an toàn thân thể" và hiến pháp nước ta (HP 1992)-Điều
71: "Công dân có quyền bất khả xâm phạm về thân thể,
được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự
và nhân phẩm".

Chúng ta hãy cùng nhau xác quyết một điều, đó là "được
sống an toàn" là một quyền chứ không phải sự may rủi của
số phận và nhà nước có trách nhiệm bảo đảm cái quyền
đó của công dân.

<h2>4. Đề xuất giải pháp: </h2>

Chúng ta hãy đọc bài báo này "<a
href="http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/85620/vu-cay-de-chet-nguoi--khong-ai-co-loi-.html">Vụ
cây đè chết người: Không ai có lỗi?</a>", để thấy rằng,
gần như không có cơ hội nào cho anh Phạm Tuấn Anh được bảo
đảm quyền được sống an toàn. Với một người dân nhỏ bé,
đối diện với một hệ thống luật lệ đầy phức tạp, một
chế độ qui định trách nhiệm đầy mông lung như vậy thì họ
biết tốt nhất là tự an ủi mình là số phận nó thế. Tình
trạng con kiến kiện củ khoai là thấy trước mắt. Nếu có
đổ công sức ra đi thưa kiện đến thắng lợi thì số tiền
bồi thường theo qui định của luật pháp cũng không đáng là
bao. Lại rơi vào tình cảnh "được vạ thì má đã sưng".
Tình trạng này là phổ biến, cũng chính vì vậy mà VN là xứ
sở của mạng người rất rẻ: tai nạn thương tích ở Việt
Nam, mỗi năm cướp đi hơn <a
href="http://www.baomoi.com/Tai-nan-thuong-tich-o-Viet-Nam-Moi-nam-cuop-di-hon-35-ngan-nguoi/82/8402342.epi">35
ngàn người</a>, con số bị thương điều trị hay bị tàn phế
còn lớn hơn nhiều. Một con số quả là khủng khiếp trong
thời bình.

Để giải quyết vấn đề trên, chúng ta nên làm gì? Trước
hết chúng ta hãy vận động để quyền được sống an toàn là
một đòi hỏi chính đáng của công dân mà nhà nước phải có
trách nhiệm bảo vệ nghiêm ngặt thông qua luật pháp. Trong mọi
hoạt động kinh tế, mọi sản phẩm, mọi thiết kế đều
phải chú ý đến và thỏa mãn quyền này. Luật qui định phải
rõ ràng, áp dụng được ngay, chống tối đa tình trạng vin vào
điều khoản loại trừ "bất khả kháng". Ví dụ trong
trường hợp cây xanh trên, qui định nếu 5 cây liền kề không
cùng ngã đổ thì không thể cho là đó thiên tai bất khả
kháng. Như thế thì sẽ đơn giản để qui lỗi vô trách nhiệm,
cẩu thả.

Điều nữa là khoản tiền phạt phải đủ lớn đề người đi
thưa kiện có động lực hay các công ty, các tổ hợp luật có
động lực theo đuổi và cũng để người gây hậu quả phải
sợ mà lo làm tốt việc. Tôi biết có một trường hợp kinh
doanh cá viên chiên ở Mỹ, người chủ quán bất cẩn không
lấy hết xương, làm thực khách bị hóc xương. Thực khách đi
kiện và được chủ quán bồi thường 100.000 USD (trên 2 tỷ),
với số tiền phạt như vậy hoàn toàn vị thực khách kia có
thể dễ dàng ký ủy quyền cho một công ty luật sư đại diện
cho mình đứng ra kiện với tỷ lệ ăn chia 50-50.
Tách quyền lực nhà nước ra khỏi phạm vi kinh doanh, trong
trường hợp nhà nước nhúng tay vào kinh doanh, tạo ra sản
phẩm mất an toàn thì vô cùng khó cho việc kiện tụng. Ta thấy
một tỷ lệ rất lớn tai nạn giao thông gây ra do lỗi thiết
kế, thi công đường nhưng không một ai có thể thắng kiện vì
cơ quan thiết kế, thi công đều thuộc nhà nước. Làm sao nhà
nước xử cho mình thua kiện rồi tự mình móc hầu bao ra bồi
thường? Trong trường hợp trên, công ty cây xanh thuộc nhà
nước, xét xử cũng do nhà nước thì rõ ràng con kiến kiện
củ khoai.

Và cuối cùng, chúng ta phải làm cho toàn thể người dân ý
thức và đòi hỏi cái quyền được sống an toàn. Muốn làm
được việc này, chúng ta cần có nhóm vận động, chúng ta
cần tìm đồng minh hưởng lợi trong vụ này. Đồng minh chúng
ta có thể là các luật sư, các công ty luật. Một khi quyền
này được ý thức thì sẽ tạo ra vô cùng nhiều vụ kiện
tụng, và luật sư sẽ bận rộn để kiếm tiền và để làm
cho cuộc sống ngày càng an toàn hơn. (Bạn nào đồng ý với ý
tưởng này, vui lòng liên lạc với tôi để cùng nhau vận
động cho quyền được sống an toàn. Sky: thanhmkd).

<h2>5. Kết luận: </h2>

Năm mới, tôi viết bài này với mong muốn "toàn thể người
VN ta sống khỏe mạnh, sống an toàn, không ai phải chết một
cách tức tưởi. Như mục sư Martin Luther King đã nói "chúng ta
dệt nhau trong một tấm vải của số phận", trong tấm vải
Việt Nam, mỗi một sợi chỉ bị mất đi đều làm cho tấm
vải này không còn đẹp, không còn hoàn hảo nữa. Tiếng nói
của công dân vang lên trong ta rằng "cái gì ảnh hưởng đến
công dân là ảnh hưởng đến ta, cái gì công dân có quyền thì
ta có quyền". Là một công dân, chúng ta phải lên tiếng,
phải đấu tranh cho "quyền được sống an toàn" vì chỉ có
như vậy chúng ta, người thân chúng ta mới an toàn. Nếu chúng
ta thờ ơ, từ chối quyền này thì nguy hiểm luôn rình rập
chúng ta, bất cứ lúc nào chúng ta, người thân chúng ta cũng có
thể là nạn nhân.

Bài viết này như lời chúc an lành đến mọi người trong dịp
năm mới. Chúng ta cùng nhau cổ xúy, bảo vệ "quyền được
sống an toàn" thì sẽ không còn thảm cảnh mẹ khóc con, vợ
chia tay chồng trong những tình huống bi thương mà hoàn toàn
chúng ta có thể tránh được.

Năm mới, thay vì chúc nhau an lành, chúng ta hãy cùng nhau cổ xúy
cho quyền được sống an toàn, mở ra một con đường để an
lành thật sự tìm đến với chúng ta.

Xuân Quý Tỵ
Nguyễn Văn Thạnh
Sky: thanhmkd

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130211/nguyen-van-thanh-quyen-duoc-song-an-toan),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!