Nguyễn Văn Thạnh - Quyền Bình Đẳng

<center><img src="http://img28.imageshack.us/img28/8962/010712pic6.jpg"
/></center>
<h2>1. Bình đẳng trong các nghề:</h2>

Hồi học phổ thông, thầy giáo ra một câu hỏi cho cả lớp:
"Theo các em, nghề nào quan trọng nhất? Vì sao?" Chúng tôi
sôi nổi bàn luận và xung phong phát biểu: bạn thì bảo nghề
nông là quan trọng nhất vì làm ra lúa gạo nuôi sống xã hội,
không có thì mọi người sẽ chết đói; bạn thì bảo nghề
xây nhà là quan trọng nhất vì nếu không thì không có nhà ở,
con người sẽ bị lạnh và đau yếu; bạn thì bảo bác sĩ quan
trọng nhất vì nếu không có bác sĩ thì khi bị bệnh sẽ
chết; người thì bảo nghề công an vì bắt bọn cướp của
giết người, bảo vệ bình yên cho mọi người làm ăn sinh
sống. Chúng tôi tranh cãi bất tận để bảo vệ ý kiến ngành
nghề mình đưa ra là quan trọng nhất. Cuối cùng chúng tôi
đều cảm thấy hài lòng với câu trả lời của thầy giáo là
có một nhóm nghành nghề thiết yếu giữ vai trò quan trọng
đối với cuộc sống con người, trong đó ngành nghề nào cũng
có một vai trò đặc biệt không thể thay thế và đều cần
thiết như nhau vì nó đều phục vụ cho cuộc sống con người,
giữ cho cuộc sống được tồn tại trong một hệ thống cân
bằng, nếu thiếu một nghành nghề thì cuộc sống sẽ bị mất
cân bằng, cuộc sống con người sẽ gặp nhiều rối loạn và
khó khăn.

<h2>2. Bình đẳng giữa công dân và nhà nước:</h2>

Ngày xưa, ta thấy rằng người cầm quyền-Vua, quan-là những
bậc bề trên của dân. Họ như cha mẹ dân và có đặc quyền
là không bao giờ sai và không phải bồi thường nếu có gây
hại cho dân (nhà nước là cha mẹ dân, con cái không ai đi kiện
cha mẹ). Trách nhiệm của người cầm quyền chỉ được gắn
với họ theo thuyết "quan phụ mẫu" hay 'quân tử", có
nghĩa là tùy vào đạo đức, lòng tốt của họ đối với con
dân, dân hoàn toàn trông chờ vào ơn mưa móc của họ chứ
không có quyền gì đối với họ.

Ngày nay chúng ta biết rằng nhân dân là chủ thể của đất
nước, họ ủy quyền để xây dựng nên bộ máy nhà nước,
đóng thuế để nuôi bộ máy này, thuê nhân viên nhà nước
để thực hiện các công việc chung như: bảo đảm an ninh,
chống tội phạm, chống lừa đảo, điều tra, xét xử,... Nhà
nước như thế được gọi là nhà nước pháp quyền. Nhà
nước pháp quyền là nhà nước bảo đảm sự ngự trị của
pháp luật, tổ chức và hoạt động của nhà nước phải tuân
thủ pháp luật.

Trong nhà nước pháp quyền, mối quan hệ giữa nhà nước và
công dân là "bình đẳng", cả hai bên đều có quyền và
nghĩa vụ đối với nhau, được ghi nhận và đảm bảo thực
hiện bằng Hiến pháp và pháp luật. Như vậy, không có lý do
gì mà hành vi vi phạm pháp luật của công dân thì bị xét xử
mà hành vi xâm phạm, lạm quyền từ phía nhà nước lại
được miễn trừ. Công chức suy cho cùng cũng là một nghề
nghiệp trong xã hội. Trong mỗi nghề nghiệp đều có trách
nhiệm của nó.

<h2>3. Thực tế cuộc sống còn đầy bất công</h2>

Chúng ta thấy một bất công lớn là nhân viên nhà nước
thường hay nhân danh nhà nước để bắt công dân phối hợp
với họ trong công việc. Họ chỉ chú ý đến được việc cho
họ mà quên đi công việc của công dân: công an giao thông nhân
danh bảo đảm an toàn giao thông ra lệnh dừng xe để kiểm tra
thoải mái mà không đếm xỉa đến thời gian vận chuyển của
chủ xe (chính điều này là nguyên nhân gây ra nạn mãi lộ);
cán bộ thuế có quyền yêu cầu doanh nghiệp phối hợp kiểm
tra thuế mà không đếm xỉa đến thời gian, sự rối loạn
hoạt động trong công ty (gây ra nạn chạy chọt, đút lót),
thậm chí mới chỉ nghi ngờ là đã cho người đến trụ sở
công ty lục tung đồ đạt để khám xét, bắt giam giám đốc
như trường hợp gia đình LS Lê Quốc Quân; cơ quan an ninh nếu
có sự nghi ngờ thì mời công dân lên làm việc bao nhiêu tùy
thích, có người bị mời lên trụ sở làm việc cả tháng
trời, mà không đếm xỉa gì đến công ăn việc làm của họ;
cơ quan điều tra thì có quyền tạm giam công dân hay có quyền
giữ phương tiện tài sản công dân như <a
href="http://vnexpress.net/gl/phap-luat/2013/01/di-tu-vi-trom-xe-camry-cua-minh/">trường
hợp này</a> (sau đó chẳng thấy xin lỗi hay bồi thường gì cho
người ta); rồi có nơi còn nhân danh bảo vệ an ninh để bắt
cóc công dân, sau một thời gian rất lâu mới công bố như vụ
bắt cóc cô sinh viên Nguyễn Thị Phương Uyên, bà Bùi Hằng.

Khi quyền bình đẳng của công dân đối với nhà nước không
được bảo đảm là nguyên nhân sinh ra nhiều vấn nạn như
chúng ta thấy: đội ngũ công chức làm việc đầy quan liêu,
tắt trách, cửa quyền, hiệu quả công việc rất thấp, nạn
mãi lộ, ăn của đút lót. Một số lớn trong số viên chức là
ăn bám "sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về". Nhiều nơi còn
gây oan sai rất lớn cho công dân, xâm phạm quyền con người
nghiêm trọng. Công dân là chủ thể của đất nước nhưng rất
sợ sệt khi gặp công quyền, không dám nói lên suy nghĩ thật
của mình. Để khỏi bị tai bay vạ gió, nhiều công dân từ
chối quyền bày tỏ chính kiến, tham gia xây dựng thể chế nhà
nước. Điều này để lại cái họa rất lớn cho tương lai
đất nước vì chính sự rườm rà thì dân chúng khốn khổ.

<h2>4. Giải pháp</h2>

Chúng ta - những người lên tiếng cho một xã hội tốt đẹp
hơn - cần phải cho công chức thấy rõ trách nhiệm của họ.
Họ không thể nhân danh nhà nước mà quan liêu, gây phiền hà
cho dân. Phải cho họ thấy, việc họ làm cũng như bao ngành
nghề khác. Họ phải có tinh thần như một người làm thuê,
họ phải là người phục vụ chứ không phải là người ngồi
chễnh chệ trên chiếc ghế mà dân bỏ tiền ra thuê mướn họ
rồi lại phải phục vụ họ. Công dân khi được mời đi làm
việc hãy dũng cảm sử dụng quyền từ chối của mình. Chúng
ta yêu cầu Quốc Hội ra luật qui định "khi công dân được
mời đi làm việc để phối hợp với nhà nước tìm hiểu vụ
việc thì công dân phải được bồi thường ngày công theo
thỏa thuận và hành vi khám xét, thanh tra phải được sự chấp
nhận của viện kiểm sát. Trong trường hợp khám xét, thanh tra
không thấy lỗi như lệnh khám xét thì phải bồi thường thỏa
đáng cho thiệt hại vật chất và uy tín"

Chúng ta cần khởi xướng một phong trào đòi quyền bình đẳng
cho công dân trước nhà nước. Chúng ta thường nghe từ "bình
đẳng": "mọi công dân bình đẳng trước pháp luật",
"nam nữ bình đẳng",... nhưng ít người để ý đến sự
bình đẳng giữa công dân và nhà nước. Trong các loại nô lệ,
không có nô lệ nào nguy hiểm bằng nô lệ với nhà nước.
Chúng ta cần kiến nghị Quốc Hội ra luật một cách rõ ràng,
qui định chế độ trách nhiệm cụ thể đối với công chức.
(Dù hiện nay Quốc hội đã ban hành luật "trách nhiệm bồi
thường của nhà nước" nhưng nhiều điều khoản rất khó
khăn và bất cập (trong đó có điều khoản công dân phải
chứng minh thiệt hại) làm cho công dân không dễ gì được
bồi thường)
Chúng ta cần tranh đấu để công chức phải bỏ tiền túi ra
bồi thường khi họ sai sót, chấm dứt tình trạng lấy công
quỹ (tiền thuế của dân) ra bồi thường, có như vậy chúng ta
mới làm cho công chức trở nên mẫn cán và diệt được thói
vô trách nhiệm, quan liêu của đội ngũ công chức lâu nay (trong
cuộc sống khi bạn được chủ thuê mướn mà làm hỏng việc,
gây thiệt hại thì bạn phải bỏ tiền túi ra bồi thường).

Khi chúng ta bảo đảm quyền bình đẳng giữa công dân với nhà
nước là chúng ta góp phần làm cho cán bộ, nhân viên nhà
nước phải có trách nhiệm với công việc của mình hơn, loại
thải những cán bộ công chức không đáp ứng được công
việc, cố chạy chọt để ngồi vào chiếc ghế chỉ nhằm
hưởng lương.

Khi quyền bình đẳng của công dân trước nhà nước được
bảo đảm thì nhà nước pháp quyền được củng cố. Có pháp
quyền là có dân chủ, có dân chủ thì có tự do.

Chúng ta thấy ở các nước văn minh như Đan Mạch, người dân
hoàn toàn thoải mái khi tiếp xúc với nhân viên nhà nước như
cảnh sát, thẩm phán,… thậm chí chuyện gặp Thủ tướng đi
làm trên tàu điện ngầm, dân giơ tay chào là chuyện bình
thường. Họ biết rằng công việc của thủ tướng cũng như
bao việc khác. Người dân họ tự tin như vậy là vì họ biết
được quyền bình đẳng giữa công dân và nhà nước. Đấu
tranh cho quyền bình đẳng trên cũng là đấu tranh cho quyền con
người.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130217/nguyen-van-thanh-quyen-binh-dang),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!