Một trong những vấn đề cơ bản nhất của Hiến pháp (HP) là
quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Đây được gọi là
nguyên tắc "tất cả quyền lực thuộc về nhân dân", và
điều này được thể hiện trong HP Việt Nam hiện hành ra sao?
Với cơ chế hoạt động hiện tại của bộ máy điều hành
nhà nước Việt Nam hình thức cơ bản để người dân thực
hiện quyền lực nhà nước thuộc về mình là hình thức dân
chủ gián tiếp. Tức là, người dân bỏ phiếu bầu ra những
người đại diện, những người này sẽ thay mặt cho người
dân, được ủy nhiệm để giải quyết những công việc hiện
tại của nhà nước. Điều này khác với hình thức dân chủ
trực tiếp, tức là cách người dân trực tiếp bỏ phiếu phúc
quyết.
Trong một chế độ dân chủ không thể có một bộ phận nào
được nắm quyền lực nhà nước mà không có sự lựa chọn
của người dân. Phương pháp phổ biến nhất để nhân dân
thực hiện quyền lực nhà nước thuộc về mình đó là hình
thức bầu cử. Đây là một trong những hình thức thực hiện
quyền tự do dân chủ, thể hiện quyền con người trong lĩnh
vực chính trị - xã hội.
Điều này có được đảm bảo với quy trình bầu cử và hoạt
động của Quốc hội tại Việt Nam hay không?
Câu trả lời rõ ràng là không.
Dưới cơ chế "đảng cử - dân bầu" hiện tại, người dân
Việt Nam đa phần không có nhiều cơ hội tiếp xúc và tìm
hiểu về cá nhân những người được xem như là đại diện
thực hiện quyền lực nhà nước của mình. Và qua các kỳ họp
Quốc hội cùng những phiên chất vấn được trực tiếp trên
hệ thống truyền thông của đảng Cộng sản, dần dần người
dân có thể nhận rõ bản chất của các phiên họp cùng những
giải trình yếu kém của những người có trách nhiệm mà không
có cách nào để sửa đổi nó.
Cũng trong cơ chế này, không có bất kỳ một công dân nào có
thể lọt vào danh sách ứng viên nếu không được sự phê
chuẩn của đảng qua những tiến trình nhiêu khê được kiểm
soát chặt chẽ bởi đảng qua các bộ phận, cánh tay nối dài
của đảng.
Bên cạnh đó, nói đến quyền làm chủ của người dân không
thể không nói đến quyền đưa ra những giá trị pháp lý,
những quy tắc chuẩn mực theo yêu cầu và nguyện vọng của
người dân. Hiểu chính xác hơn đó là quyền tạo ra một hiến
pháp theo ý nguyện của nhân dân và do toàn dân phúc quyết để
thực thi quyền làm chủ đất nước của mình và để có cơ
sở tin rằng nghĩa vụ và quyền lợi của mình luôn được
đảm bảo.
Trên thực tế HP năm 1992 khẳng định rằng "Quốc hội là cơ
quan quyền lực nhà nước cao nhất, là cơ quan duy nhất có
quyền lập hiến, lập pháp", với quy định này và với tiến
trình "đảng cử dân bầu" thì người dân đã thực sự bị
tước đoạt quyền tham gia lập hiến, lập pháp cũng như quyền
tham gia vào việc quyết định những vấn đề quan trọng của
đất nước.
Đây chính là một trong những điểm mấu chốt ảnh hưởng
đến quyền lực thực tế của nhân dân trong HP Việt Nam hiện
hành.
Cuối cùng, dựa trên nguyên tắc "tất cả quyền lực thuộc
về nhân dân", điều 2 bản HP năm 1992 quy định:
<em>Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà
nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền
lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh
giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí
thức.</em>
Tuy nhiên cái bánh vẽ "của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân"
chưa được nếm, không được ăn, chỉ được nhìn đã bị ăn
cắp ngay lập tức bằng chính điều 4 trong Hiến pháp tiếp
theo:
<em>Ðảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp
công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai
cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo
chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực
lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Mọi tổ chức của
Ðảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.</em>
Rõ ràng là các quyền cơ bản của con người, vũ khí duy nhất
để bảo vệ mình của người dân trước quyền lực nhà
nước đã bị gạt bỏ bằng điều 4 và những điều khoản mơ
hồ về "lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc".
Đó là lý do tại sao thay vì công khai trưng cầu dân ý về một
bản hiến pháp mới thì đảng Cộng sản lại tiếp tục giở
trò "góp ý kiến vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992".
Một khi chưa có những thay đổi quy định quyền phúc quyết
của người dân dựa trên nguyên tắc "tất cả quyền lực
thuộc về nhân dân" và quyền lực đó được thể hiện cụ
thể là chính người dân Việt Nam tự quyết định ai là
người lãnh đạo, chứ không phải là một nhóm người tìm
cách gắn cái vòng kim cô như điều 4 vào hiến pháp thì HP
Việt Nam hiện tại vẫn chỉ là công cụ phục vụ lợi ích
của đảng cầm quyền.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130206/me-nam-quyen-luc-nhan-dan-nam-o-dau-trong-hien-phap-viet-nam-hien-hanh),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét