<h2>Viết tiếp về dự án Bauxite Tây Nguyên</h2>
<center><img
src="http://lh6.ggpht.com/-QUZVmp1HEfY/USkL4adjByI/AAAAAAAAeXk/wnz6A2eKrQM/clip_image002_thumb%25255B2%25255D.jpg?imgmax=800"
width="500" /></center>
<center><em>Mũi Kê Gà</em></center>
Với tham vọng xây dựng cảng nước sâu Kê Gà tại xã Tân
Thành huyện Hàm Thuận Nam tỉnh Bình Thuận để phục vụ cho
việc phát triển công nghiệp nhôm khu vực Tây Nguyên Nam Trung
bộ, Tập đoàn công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam
(VINACOMIN) dự kiến vốn đầu tư ban đầu (thời giá 2007)
khoảng 600 triệu USD cho giai đoạn 1: 3040 tỷ và giai đoạn 2:
6060 tỷ, bảo đảm cho loại tàu trọng tải 30.000- 50.000 DWT ra
vào cảng. Họ cũng "phấn đấu" đến 2015 bốc xếp 10-15
triệu tấn (T)/năm và tới 2025, bốc xếp 25-30 triệu T/năm.
Những chỉ tiêu này được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phê
duyệt trong bản "Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế
biến, sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007-2015 có xét đến
năm 2025" tại quyết định số 167/2007 QĐ-TTg ngày 1/11/2007.
Hy vọng sẽ đầu tư từ 11,8-15,6 tỷ USD trong giai đoạn
2007-2015, Vinacomin bồng bềnh trên mây xanh với kế hoạch sẽ
sản xuất được 6-8,5 triệu T alumin (nhôm oxit) và 0,2- 0,4
triệu T nhôm tại 6 nhà máy chế biến alumin và 1 nhà máy điện
phân nhôm đặt ở Đăknông và Lâm Đồng. Cũng vào thời điểm
ấy, tuyến đường sắt Tây Nguyên đi từ Đăknông qua Bảo
Lộc - Lâm Đồng về cảng Kê Gà có khổ rộng 1,435 m dài 270 km
sẽ được thiết kế gấp gáp và tổ chức thi công một
đường đơn và sau năm 2015, sẽ nâng thành đường đôi. Công
suất vận chuyển giai đoạn 1 (đến năm 2015) khoảng 10-15
triệu T/năm và giai đoạn 2 (sau năm 2025) khoảng 25-30 triệu
T/năm!
Sống giữa những con số ảo nhưng từ nguời ký quyết định
phê duyệt đến những nguời được giao nhiệm vụ thực hiện
đều mơ mộng chỉ dăm bảy năm nữa, ngành công nghiệp nhôm
Việt Nam sẽ sánh vai với các cường quốc, chẳng khác gì
Vinashin muốn đứng hàng thứ 5 thế giới trong ngành đóng tàu!
Sự hoang tưởng về số vốn khổng lồ của Vinacomin "sắp
có" khiến bao người trong cuộc mờ mắt, tối mũi, không còn
phân biệt được đâu là thật, đâu là giả bởi họ tin và
buộc phải tin rằng "dự án khai thác bauxite Tây Nguyên là
chủ trương lớn của Đảng đã được mấy kỳ Đại hội ghi
vào nghị quyết!". Từ niềm tin vô tiền khoáng hậu ấy, họ
đặt cả tương lai của Đại dự án bauxite Tây Nguyên vào sự
giúp đỡ "chí tình" của đối tác số 1 là Tập đoàn công
nghiệp nhôm Trung Quốc - Chalco thông qua những "văn kiện" ký
giữa Đảng cộng sản Trung Quốc và Đảng cộng sản Việt Nam
từ sau chuyến đi thăm Trung Quốc năm 2001 của ông Tổng bí thư
Nông Đức Mạnh.
Họ cũng quá tin vào khả năng huy động vốn, bằng kiểu phát
hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường thế giới như
Chính phủ đã từng vay 750 triệu USD cho tập đoàn Vinashin cuối
năm 2005 quá dễ dàng. Mặt khác, khi chuẩn bị bản Quy hoạch
năm 2007, ngành công nghiệp nhôm toàn cầu đang sôi sục, giá
nhôm từ năm 2005-2008 thường ở mức 1,35-1,45 USD/1 pound, tức
vào khoảng 2900-3150 USD/1T. Với giá cao ngất ngưởng này,
Vinacomin tin sẽ có nhiều Tập đoàn của Úc, Mỹ, Nhật Bản,
Tây Ban Nha… rầm rập kéo vào xin bỏ vốn đầu tư xây dựng
nhà máy chế biến alumin, xây dựng đường sắt và cảng Kê
Gà… Trên thực tế, cũng có một số nhà đầu tư tới khảo
sát, tỏ ý muốn hợp tác như tập đoàn Alcoa - Hoa Kỳ tại
Đăknông.
Tới năm 2008, Vinacomin triển khai kế hoạch đấu thầu xâu
dựng tổ hợp bauxite Tân Rai "lựa chọn" được nhà thầu
Chalieco, một thành viên của Chalco. Sau đó, theo ý kiến chấp
thuận của ông Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Vinacomin giao
hợp đồng xây dựng tổ hợp Nhân Cơ cho Chalieco dựa trên giá
thắng thầu Tổ hợp Tân Rai.
Giữa lúc "bừng bừng khí thế", dự án bauxite Tây Nguyên
vấp phải sự phản đối quyết liệt của dư luận xã hội.
Các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu bauxite Tây Nguyên từ
đầu thập kỷ 80 của thế kỷ trước, khi Việt Nam còn là
thành viên khối SEV, đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ với
nhiều dẫn chứng cụ thể. Đại tướng Võ Nguyên Giáp hai lần
gửi thư cho lãnh đạo nhà nước, tiếp sau đó, là những bản
kiến nghị của giới nhân sĩ, trí thức, các nhà xã hội học,
dân tộc học cùng hàng ngàn người ký tên đồng lòng đòi
dừng ngay dự án. Kết quả là, dự án Tân Rai và Nhân Cơ vẫn
tiếp tục thi công nhưng thông qua chuyến đi thị sát của
thường trực Bộ Chính trị Trương Tấn Sang, Bộ Chính trị
đã chỉ đạo chỉ làm "thí điểm" Tân Rai và Nhân Cơ, tạm
dừng xây dựng các nhà máy khác đồng thời không cho nước
ngoài hợp tác đầu tư.
Ngay từ thời điểm đó, bản Quy hoạch năm 2007 đã bị phá
vỡ về mặt lý thuyết.
Chờ ngoại viện không còn nữa, chờ vốn vay quốc tế gặp
khó do đế chế Vinashin lâm vào cảnh khốn cùng do vung tay quá
trán dẫn đến sự sụp đổ thảm hại. Vinacomin bắt đầu nao
núng tinh thần. Không xây hàng loạt nhà máy ở Đăknông, Lâm
Đồng như kế hoạch ban đầu thì chẳng bao giờ có tuyến
đường sắt Tây Nguyên tốn gần 3 tỷ USD, không có sản
lượng 10- 15 triệu T alumin thì xây dựng cảng Kê Gà với dự
toán đã lên tới hơn 1 tỷ USD sẽ dẫn tới thua lỗ nghiêm
trọng, làm tan rã mộng tưởng hoang đường của Vinacomin, nhưng
đó cũng chỉ là "khúc nhạc dạo đầu" cho những phiền
toái và hậu quả ngoài ý muốn của Vinacomin!
Trong bản Quy hoạch năm 2007, Chính phủ và Vinacomin chỉ chăm
chăm vào việc xây dựng ngay tuyến đường sắt Tây Nguyên
chọc xuống cảng Kê Gà (mặc dù biết Kê Gà không phải nơi
thuận lợi để xây cảng nhưng lại là điểm kết nối thuận
tiện nhất của toàn tuyến vận chuyển alumin tương lai). Họ
không ngờ tới việc bản Quy hoạch khai thác và chế biến
bauxite Tây Nguyên vĩ đại như vậy, từng làm vừa lòng ông
bạn vàng và hấp dẫn bao kẻ thèm muốn nguồn bauxite 7-8 tỷ
tấn của Việt Nam, lại bị mấy ông trí thức phá hủy toàn
bộ!
Không làm đường sắt thì vận chuyển nguyên vật liệu và
alumin theo lối nào, đường nào?
Vì vậy, mới có chuyện ông Hoàng Trung Hải phải đích thân
mấy lần thị sát cùng bầu đoàn thê tử để chọn hướng
tuyến đường bộ mới đi từ Nhân Cơ, Tân Rai về Kê Gà.
Tiếp đó là phương án chữa cháy là từ hai nhà máy ấy theo
quốc lộ 20, quốc lộ 51 về cảng Gò Dầu- Đồng Nai… như
bây giờ.
Phương án này là phương án bổ sung, bất đắc dĩ nên họ
đâu có đưa vào quy hoạch, đâu có tính trong giá thành sản
phẩm. Trong lúc tiền đầu tư xây dựng hai tổ hợp Nhân Cơ và
Tân Rai còn thiếu quá nhiều, chạy vạy mãi mới vay được 300
triệu USD của Citi Việt Nam thì lấy tiền đâu xây dựng
đường mới hay sửa chữa đường cũ đang hư hỏng nặng nề
để chuyên chở sản phẩm?
Loay hoay mãi, kêu gào mãi, Chính phủ và Bộ Tài chính, Bộ Công
Thương mới đồng ý cho Vinacomin vay vốn làm đường 725 từ
cửa nhà máy Tân Rai ra QL20 và đường 769 nối từ ngã ba Dầu
Giây về Long Thành giáp QL51 với một quy chế thoáng, là Tập
đoàn mẹ được khấu trừ trong 5 năm. Nhờ vậy, hai đoạn
đường đang được cải tạo và nâng cấp sau mấy chục tháng
nằm chờ vốn. Còn QL20, đoạn từ Bảo Lộc về ngã ba Dầu
Giây được Tổng cục Đường bộ VN - Bộ Giao thông Vận tải
sửa chữa, nâng cấp, giao cho Ban quản lý dự án 9 làm chủ
đầu tư. Số tiền trên dưới 5000 tỷ đồng dành cho việc
sửa chữa đường và hàng loạt cầu yếu, trọng tải thấp
trên tuyến khó lòng thu hồi được từ Vinacomin vì dự án Tân
Rai và Nhân Cơ không có lãi suất 10% như chỉ đạo ban đầu
của ông Hoàng Trung Hải.
Chỉ cải tạo và nâng cấp đường cũ mà đi đã gặp nhiều
khốn khó thì Vinacomin làm sao có vốn để mở đường mới
nối Nhân Cơ với Tân Rai, nối Tân Rai với cảng Kê Gà?
Bởi vậy, việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chính thức công
bố dừng việc chuẩn bị dự án xây dựng cảng Kê Gà là
điều tất yếu phải xảy ra.
Tuy nhiên, những người có trách nhiệm trong dự án bauxite Tây
Nguyên và Vinacomin vẫn loanh quanh, vòng vo chuyện chọn cảng nào
thay thế cảng Kê Gà.
Điều đó, càng thể hiện sự yếu kém trong công tác điều
hành và kiểm tra, giám sát dự án.
Quyết định ngừng dự án Kê Gà dẫu có muộn màng, vẫn còn
kịp cho Bình Thuận chuyển đổi lại các phương án và kế
hoạch phát triển du lịch, nghỉ dưỡng ở vùng ven biển Phan
Thiết. Giải quyết những hậu quả, đền bù cho các dự án
bỏ hoang 5- 6 năm rồi cũng sẽ xong nhưng với Vinacomin và Chính
phủ, đây là sự thừa nhận thất bại một cách miễn cưỡng
vì bản quy hoạch 2007 đổ vỡ chứng tỏ sự vội vã, hấp
tấp và nông cạn của các tác giả lẫn người phê duyệt.
<center><img
src="http://lh3.ggpht.com/-ggg_PE3phzI/USkL52AaY8I/AAAAAAAAeX0/hD6G04qXY3U/clip_image004_thumb%25255B1%25255D.jpg?imgmax=800"
width="500" /></center>
<center><em>Làng chài Kê Gà đang xây dựng kè dọc bờ biển và
làm đường mới để phục vụ du lịch</em></center>
Bản quy hoạch mới do Bộ Công Thương soạn thảo và lấy ý
kiến của nhiều bên liên quan được đệ trình từ gần cuối
năm 2011 đến nay chưa thấy hồi âm.
Hiệu ứng "domino" từ cái chết yểu của dự án cảng Kê
Gà làm tiêu tàn một giấc mơ hoa"!
L.T.T.
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130225/le-trung-thanh-dung-du-an-xay-dung-cang-ke-ga),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét