Dân Luận: Hải Lý - "50 sắc thái"

Khoảng giữa năm 2011, thế giới bắt đầu chứng kiến một
hiện tượng lạ trong văn học. Bộ tiểu thuyết "<a
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Fifty_Shades_of_Grey">50 Shades of
Grey</a>" (gồm ba quyển) của nữ văn sĩ Anh E. L. James đã
leo lên hàng đầu của nhiều bảng xếp hạng sách danh tiếng
với thành tích lẫy lừng: hơn 65 triệu cuốn được bán ra và
gần 40 quốc gia đã mua bản quyền dịch thuật. Đó là chưa
kể Hollywood cũng đang ngấp nghé dự định chuyển "50
Shades" sang thành phim. Hiện tượng lạ, vì bản chất của
"50 Shades" chỉ là một bộ tiểu thuyết khiêu dâm,
hay dâm thư. Chưa bao giờ một bộ dâm thư lại tạo nên thành
công về mặt tài chính như thế.

Tuy "50 Shades" chịu không ít lời chê bai từ các nhà
phê bình văn học, nó cũng nhận được sự hưởng ứng nồng
nhiệt từ phía độc giả. Nhưng dù đứng ở góc độ khen hay
chê, tất cả đều đồng ý ở một điểm: "50 Shades" là
một dâm thư. Còn việc nó hay hoặc dở thì tùy thuộc vào
người đọc.

Nếu chỉ vậy thôi thì chẳng có gì phải bàn tiếp.

Chuyện đáng nói bắt đầu khi "50 Shades" được
dịch ra tiếng Việt và phát hành ở Việt Nam qua tựa đề
tiếng Việt "50 sắc thái." Nó đáng nói vì hai nguyên
nhân như sau:

1. Báo chí, truyền thông của nhà cầm quyền Việt Nam bao lâu
nay vẫn ít nhiều một giọng điệu lên án lối sống và văn
hóa đồi trụy của bọn "đế quốc, tư bản." Một quyển
dâm thư như "50 sắc thái" có thể được phát hành
rộng rãi ở VN đã là chuyện lạ. Lạ hơn nữa là một bài
quảng cáo "50 sắc thái" bỗng dưng xuất hiện chễm chệ
trên báo Nhân Dân – cơ quan truyền thông, tiếng nói chính
thức của Đảng CS Việt Nam. Sự xuất hiện này dấy lên câu
hỏi: "Tự bao giờ, những trang sách quằn quại với trần
truồng, với c*c và l*n, với bao cảnh làm tình được tường
thuật cặn kẽ, với mọi trò chơi tình dục (lành mạnh hoặc
bệnh hoạn) được mô tả không che đậy... không còn là sản
phẩm đồi trụy trong mắt người Cộng Sản?"

Trước đồng chí báo Nhân Dân, báo Công An Nhân Dân cũng có
một bài đầy ưu ái dành cho bộ tiểu thuyết "50 sắc
thái" và đặc biệt là E. L. James.

Nhưng thôi, hãy đừng quá quan trọng nguyên nhân thứ nhất này.
Hãy xem nó là một phần của chính trị. Mà trong chính trị,
sự tráo trở – hôm qua tuyên bố thế này, hôm nay tuyên bố
thế khác – là chuyện bình thường. Đừng nên quá xem trọng
cái sự nhổ ra rồi liếm lại của các cơ quan truyền thông
nhà nước.

2. Cách thức mà người ta tiếp thị và quảng cáo bộ tiểu
thuyết này ở Việt Nam để lại cái ấn tượng là họ đang
cố tình giảm nhẹ một sự thật rành rành "50 sắc
thái" chỉ là một dâm thư. Hãy đọc những gì trang
VnExpress đã viết "Tước bỏ vỏ bọc sex, câu chuyện tình
yêu của Grey và Steele là một dạng tình cảm lãng mạn kiểu
cổ điển, theo motif phảng phất đâu đó qua các tác phẩm văn
học kinh điển của Anh - Mỹ, như: Jane Eyre (Charlotte Brontë),
Đỉnh gió hú (Emily Brontë), Cuốn theo chiều gió (Margaret
Mitchell), Tess of the d'Urbervilles: A Pure Woman (Thomas Hardy)..."
Không khó để mà nhận ra thông điệp của họ: "50 sắc
thái" cũng có những giá trị nhân văn, nghệ thuật; cũng có
thể sánh ngang với những tác phẩm văn học kinh điển đấy
chứ!

Có thể nói rằng, trong hầu hết tất cả những bài điểm
sách/bình sách uy tín ở nước ngoài thì không một bài nào dám
đặt "50 sắc thái" bên cạnh các tác phẩm văn học
khác một cách quái đản như vậy. Phần đông, họ chỉ so sánh
sự tương đồng giữa "50 sắc thái" và bộ tiểu
thuyết "Chạng vạng" mà thôi, và chính nữ văn sĩ
E.L. James cũng thừa nhận cảm hứng của bà khi viết "50
sắc thái" là lấy từ "Chạng vạng."

Nói "tình yêu của Grey và Steele là một dạng tình cảm
lãng mạn kiểu cổ điển, theo motif phảng phất đâu đó qua
các tác phẩm văn học kinh điển của Anh – Mỹ..." là
một sự gượng ép, tròng tréo, mượn danh một cách rất trơ
trẽn và tội nghiệp. Những tình yêu kiểu ấy nhan nhản đầy
trên các kệ sách, nào chỉ giới hạn trong các tác phẩm kinh
điển kia.

Thật sự mà nói, với người trưởng thành thì việc đọc dâm
thư, cũng như xem hình Playboy hoặc phim ảnh người lớn – dù
không nên khoe khoang – cũng không hẳn là điều gì khiến
người ta phải quá xấu hổ. Ở nước ngoài, người ta thẳng
thắn "Vâng, tôi đọc dâm thư. Và tôi thích/ghét nó
vì..." chỉ đơn giản có vậy. Ở Việt Nam, dâm thư cần
được khoác lên một giá trị gì đó cho nó trông... thanh cao
hơn: chẳng hạn như nó cũng có thể sánh ngang với các tác
phẩm văn học kinh điển của thế giới, hay nó là cẩm nang
giải phóng tình dục cho phụ nữ, hay là nó cho người đọc
rất nhiều điều để suy ngẫm (về triết lý cuộc đời).
Khoác lên cái giá trị ảo đó để người đọc yên tâm hơn,
tự sướng với ý nghĩ "50 sắc thái" là một tác
phẩm văn học rất đáng đọc.

Nghe đâu đấy phảng phất một cái mùi rất khó chịu: mùi
đạo đức giả.

Để kết thúc, thiết nghĩ cũng nên nói rõ một điều. Tôi
không có ác cảm gì với "50 sắc thái," chỉ thấy
khá buồn cười trước cách mà người ta chào đón và quảng
cáo bộ dâm thư này ở Việt Nam.

<h2>Tham khảo:</h2>

Cơn sốt "50 sắc thái của màu xám" -
http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandancuoituan/nhan-dan-cu-i-tu-n/qu-c-t/c-n-s-t-50-s-c-thai-c-a-mau-xam-1.357460

Nữ văn sĩ E.L.James: Nữ quyền quyến rũ
http://antgct.cand.com.vn/News/PrintView.aspx?ID=56455

Bài học về tình dục trong '50 sắc thái'
http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/sach/diem-sach/bai-hoc-ve-tinh-duc-trong-50-sac-thai-2422118.html

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130223/hai-ly-50-sac-thai), một số
đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Dân Luận

Pages

Hải Lý - "50 sắc thái"

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Copyright Text