Francisco Guerrera - Trận Chiến Hối Đoái

<center><img
src="http://si.wsj.net/public/resources/images/AM-AX058_GUERCO_F_20130204132025.jpg"
/></center>

<div class="rightalign"><em>Associated Press</em></div>

Hệ thống giá hối đoái cố định được lâp ra năm 1944 tại
Bretton Woods, tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ.

Một quan chức cao cấp tại Quỹ Dự Trữ Tiền Tệ Liên Bang
đã có lần nói với tôi rằng: "hạ giá hối đoái cũng
giống như đái dầm trên giường vậy, Thoạt đầu thì sảng
khoái lắm, nhưng rồi thì mọi sự bát nháo cả lên."

Trong thời gian gần đây, tình trạng xón đái hối đoái có vẻ
như đã trở thành chính sách có chủ ý tại các thủ đô trên
thế giới, từ Bắc Kinh, đến Hoa Thịnh Đốn, qua ngả Tokyo.
Tình trạng này tạo ra một sự bát nháo, dẫn đến những báo
động rằng một "trân chiến hối đoái" toàn cầu sẽ toả
rộng ra thành những chủ nghĩa bảo hộ (protectionism) trên thế
giới.

Danh sách những nhà tiên tri hối đoái đọc lên toàn là những
tên tuổi nổi cộm trong ngành chính trị và tài chính thế
giới: nào là lĩnh tụ Đức Angela Merkel, thống đốc ngân hàng
dự trữ St. Louis James Bullard, thống đốc ngân hàng Bundesbank
Jens Weidman, và cả Mervyn King, thống đốc sắp hết nhiệm kỳ
của ngân hàng quốc gia Anh. Mà danh sách này còn nhiều nữa.

Những ông bà tai to mặt lớn này đã sai lầm ở một vài
điểm. Thế giới hiện nay không phải "đang mấp mé" bên
bờ một trận chiến tranh hối đoái như các ông bà nghĩ, mà
nó đã đang ở ngay giữa lòng trận chiến rồi còn đâu. Tuy
nhiên, điều đáng mừng là sự đối đầu này có thể sẽ
không kết thúc quá tồi tệ như trận giảm giá hối đoái mang
tính hủy diệt trong cuộc Đại Khủng Hoảng Mỹ, hay như cuộc
khủng hoảng tài chính Á châu trong hai năm 1997 và 1998.

<div class="boxleft300"><img
src="http://si.wsj.net/public/resources/images/MI-BT947_GUERCO_NS_20130204180006.jpg"
/></div>

Từ khi hệ thống hối đoái cố định Bretton Woods sụp đổ
khoảng đầu thập niên 1970 thì những trận chiến hối đoái
vẫn luôn là chất liệu chính của nền tài chính hiện đại.
Ông Marc Chandler, người lãnh đạo chiến lược hối đoái thế
giới tại công ty Brown Brothers Harriman, đã nói: "Phần đông
các chính phủ đều cho rằng bản tệ của mình rất quan trọng
nên không thể nào để mặc cho thị trường định đoạt."
Vì thế các nhà làm chính sách thường cố gắng can thiệp vào
thị trường để điều khiển giá trị đồng bản tệ của
họ.

Những năm gần đây Trung Quốc nổi bật lên như là một quốc
gia đã làm nhiều việc nhất để giữ đồng bản tệ của họ
trong thế yếu, ngõ hầu kích thích xuất khẩu. Nhưng Trung Quốc
không phải là nước duy nhất đã làm điều đó. Những nỗ
lực của Trung Quốc đã khiến Fred Bergsten, học giả cao cấp
tại viện Kinh Tế Quốc Tế Peterson gọi hành động như vậy
của nhiều quốc gia là "tranh đua và trả miếng"

Thường thì hậu quả tệ hại nhất của những can thiệp gây
va chạm này là chúng dẫn đến những chính sách "bần cùng
hóa anh láng giềng". Đó là những nỗ lực để cải thiện
nền kinh tế quốc gia mình mặc kệ mọi kẻ khác, tuy chúng
chẳng đi đến đâu.

Tuy nhiên, tình huống hiện nay về bản chất lại khác biệt
nhiều. Hầu hết những căng thẳng trên thị trường hối đoái
không phải là phó sản của sự can thiệp trực tiếp hay của
những trận chiến thương mại nữa, mà chúng lại là sản
phẩm của những phương sách hối đoái cực đoan hầu khỏa
lấp cho sự thiếu vắng những chính sách tài khóa (đáng lẽ ra
phải có).

Khi Nhật, Trung Quốc, và Hoa Kỳ cùng theo đuổi chính sách hối
đoái yếu thì những nền kinh tế lớn khác sẽ trả miếng
lại. Deborah Kan của tờ Wall Street Journal đã phát biểu với
James Rickards của tổ hợp Tangent Capital Partner về vấn đề hạ
giá hối đoái thì có gây ra một khủng hoảng trao đổi thương
mại hay không.

Khi những quốc gia phát triển như Nhật hay Hoa Kỳ ráng kích
thích nền kinh tế trì trệ của mình bằng lãi suất cực thấp
và những trận say sưa in tiền thả giàn, họ tức thời tạo ra
áp lực hạ thấp giá bản tệ của họ. Những chính sách tiền
tệ lỏng lẻo này chủ yếu là để kích thích nhu cầu tiêu
dùng trong nước. Tuy nhiên hệ quả của nó rồi sẽ lan tràn ra
cả thế giới.

Từ cuối tháng 11, khi mọi người thấy rõ rằng Shinzo Abe sẽ
thắng cử cùng với chương trình tăng trưởng bằng mọi giá
của ông, đồng yen đã mất đi 10% trị giá của nó đối với
đồng đô la, và mất đi 15% trị giá của nó đối với đồng
euro. Tuần vừa qua đồng đô la xanh đã hạ giá thấp hơn
đồng euro hơn bất cứ lúc nào khác trong 15 tháng vừa qua.

Những chuyển động này đã làm cho những quốc gia chú trọng
xuất khẩu như Ba Tây và Hàn Quốc tức giận. Nhưng ngoài ra
chúng cũng khuấy động cả Âu châu nữa. Khu vực đồng euro
phần động đã đứng ngoài sự kích cầu hối đoái này, và
bây giờ thấy mình bị lâm vào tình trạng đáng bất mãn là
kinh tế của mình co rút lại và giá bản tệ tăng. Vì thế
buổi họp của Ngân Hàng Trung Ương Âu Châu vào thứ năm này
là một sự kiện đáng được theo dõi.

<center><img
src="http://si.wsj.net/public/resources/images/MI-BT949A_GUERC_G_20130204142034.jpg"
/></center>
<em><center>Kho lưu trữ Hulton – Hình ảnh của viện bảo tàng
Getty
Trao đổi quan điểm: nhà kinh tế Anh John Maynard Keynes (ngồi
giữa)
tại cuộc hội đàm ở Bretton Woods. </center></em>

Một bí mật bẩn thỉu hay được áp dụng là: để tránh khỏi
phải thực hiện những quyết định làm mất lòng người, hay
để tránh khỏi phải đối đầu với những vấn đề tài khóa
hay ngân sách khó khăn, các chính phủ hay tìm cách đi tắt bằng
cách làm yếu bản tệ của mình đi, dù cố ý hay vô tình.

Ông Mohamed El-Erian, tổng giám đốc điều hành và đồng giám
đốc đầu tư của công ty Quản Lý Đầu Tư Thái Bình Dương,
đã phát biểu: "Tôi chưa bao giờ thấy các ngân hàng trung
ương lại thích thí nghiệm thử như bây giờ. Nó cũng giống
như một công ty dược phẩm bị bắt buộc phải mang một thứ
thuốc mới tung ra thị trường, ngay cả khi họ chưa có thì
giờ thử nghiệm thấu đáo".

Tình trạng này sẽ ngả ngũ ra sao đây? Chỉ có hai kết quả
đối ngược nhau mà thôi: hoặc thảm bại, hoặc thành công.

James Rickards, một nhà tài chính lão luyện và tác giả của
quyển "Trận Chiến Hối Đoái: Sự Tạo Ra Cơn Khủng Hoảng
Thế Giới Sắp Đến" đã tiên đoán là khả năng thứ nhất
sẽ xảy ra.

Ông kể cho tôi nghe: "Mọi người hỏi tôi ai thắng. Tôi bảo
không ai cả. Tôi tin rằng hệ thống tiền tệ quốc tế sẽ
mất ổn định và sẽ sụp đổ. Sẽ có quá nhiều tiền
được in ra bởi các ngân hàng trung ương khiến lòng tin của
dân chúng vào tiền giấy suy giảm đi, và lạm phát sẽ tăng
dữ dội".

Sự sụp đổ của hệ thống hối đoái thế giới đã xảy ra
thường kỳ một cách đáng ngại rồi, nhưng điều đó không
có nghĩa là cuộc chiến hối đoái này sẽ chấm dứt trong
nước mắt đầm đìa.

Thoạt tiên là, có thể là sự khôn ngoan thường tình sẽ chế
ngự và chấm dứt trò chơi nguy hiểm "bần cùng hóa hay đổ
lỗi cho anh hàng xóm" này. Dù sao đi nữa thì Quỹ Tiền Tệ
Quốc Tế cũng được lập ra để đề phòng những cuộc đua
nhau phóng xuống đáy như thế này, và họ phải lo dàn xếp
một trận đình chiến cho các chiến sĩ hối đoái chứ.

Nếu điều đó nghe có vẻ ngây ngô, thì hãy nghĩ đến khả
năng là gói kích cầu khủng này sẽ có thể tạo ra một cuộc
phục hồi vững chải do nhu cầu tiêu dùng quốc nội thúc
đẩy. Hoặc là chính sách tài chính cuối cùng rồi cũng được
mang ra thi hành.

Một trong hai kết quả trên đây sẽ dẹp đi động cơ tranh nhau
giảm giá hối đoái và thúc đầy các chính quyền nâng cao
đồng bản tệ của mình để tránh làm nhen nhúm lạm phát.

Tăng trưởng (kinh tế) sẽ chữa lành nhiều bệnh. Kẻ cả
bệnh xón đái hối đoái.

<em>Francesco Guerrera là biên tập viên về tiền tệ và đầu tư
của tờ Wall Street Journal. Độc giả có thể liên lạc với ông
tại crrentaccount@wsj.com và theo dõi ông trên Twitter tại:
@guerreraf72.</em>




***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130207/francisco-guerrera-tran-chien-hoi-doai),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!