<img
src="https://danluan.org/files/u1/sub03/602858_432371126835570_1114183618_n.jpg"
width="600" height="400" alt="602858_432371126835570_1114183618_n.jpg" />
Phải phản bác bản Hiến pháp hiện hành theo cách nào? Về
việc này, giữa những người yêu nước và mong muốn sự đổi
thay vẫn đang có bất đồng lớn.
Tuần trước, tôi gửi Dân Luận một bài ngắn về phong trào
"<a
href="http://danluan.org/tin-tuc/20130127/tai-sao-phai-so-hai-va-thu-dong-khi-ban-ve-tuong-lai-cua-chinh-chung-ta">biểu
tình ảnh</a>" để ủng hộ bản Kiến nghị sửa đổi Hiến
pháp của các trí thức Việt Nam. Thực ra, lúc ban đầu, tôi
tính gửi bài này cho một trang lề trái khác. Không may cho tác
giả, anh Tổng biên tập gửi hồi âm cáo lỗi, rằng "<em>bài
không phù hợp với chủ trương chung của trang</em>". Anh tổng,
cũng như nhiều người bạn mà tôi rất quí trọng về trình
độ tư tưởng và kinh nghiệm đấu tranh, cho bản Kiến nghị
lần này là vô nghĩa, và vô lí.
Nói chính xác hơn, các bạn tôi tẩy chay mọi hoạt động nằm
trong khuôn khổ đóng góp cho việc sửa đổi bản Hiến pháp
hiện hành của chế độ. Lập luận của họ dựa trên một
nguyên tắc đúng: Hiến pháp - bản "hợp đồng chung sống" của
người dân một nước - phải thực sự là kết quả từ đồng
thuận của toàn dân. Muốn thế, Hiến pháp phải được hình
thành bằng một tiến trình đóng góp ý kiến, trao đổi, biểu
quyết và giám sát dân chủ hoàn toàn.
Nếu áp dụng tiêu chuẩn này, thì bản Hiến pháp hiện hành,
mà việc sửa đổi đang đặt ra, quả thực không đủ tư cách.
Trước tiên, cơ quan soạn thảo và biểu quyết Hiến pháp rõ
ràng không ổn. Lúc này, chẳng còn ai lạ lẫm với bản chất
"đảng cử dân bầu" của Quốc hội Việt Nam. Đó là Quốc
hội của kẻ cầm quyền, do kẻ cầm quyền, và vì kẻ cầm
quyền. Cơ quan bù nhìn này không kiếm đâu ra cái tư cách đại
diện cho nguyện vọng của đông đảo dân chúng. Như vậy, màn
kịch "sửa đổi Hiến pháp" mà nó dựng lên chắc chắn chỉ
phục vụ nhu cầu sinh tồn của kẻ cai trị. Vậy khi tình
nguyện tham gia vở diễn, chúng ta sẽ làm lợi cho ai? Góp sức
thay đổi đất nước, hay góp sức tô trát cho tính chính danh
của kẻ cầm quyền?
Sao chúng ta - những người dân chủ - phải phung phí danh dự
của mình vào một màn kịch xin-cho, mà không mạnh dạn mở
mồm để đòi lại cho bản thân cái quyền lập hiến chính
đáng?
Nghĩ vậy, nên các bạn tôi quyết khước từ mọi hoạt động
"góp ý dự thảo". Họ tuyên bố: "Nhu cầu và cũng là mục tiêu
tranh đấu ngày hôm nay là Giành lại Quyền làm chủ Hiến Pháp,
chứ không phải là góp ý sửa đổi bản Hiến Pháp mà một
đảng nắm quyền tùy tiện dựng lên". Đôi lúc, trong cuộc trao
đổi thân mật, tôi nghe một anh em thuộc phái tẩy chay góp ý
mắng những vị kí tên vào bản Kiến nghị là "ảo
tưởng", là "hèn".
Theo tôi, nhận xét vậy thì oan quá.
Sau ngày bản Kiến nghị được tung ra, tôi có trao đổi với
một số vị trong nhóm trí thức khởi thảo. Trái với hiểu
lầm của những người tẩy chay Kiến nghị, không ai trong số
các vị này còn mảy may hi vọng vào thiện chí của chính
quyền, tính chính đáng của Quốc hội Việt Nam, hay triển
vọng dân chủ hóa của màn kịch "góp ý". Và mọi người
dễ dàng đồng ý với nhau trên một điểm: bản Kiến nghị
sẽ vô dụng trong việc thay đổi Hiến pháp 1992. Việc sửa
đổi chỉ có thể mang lại một Hiến pháp tồi, vì bộ máy
cầm quyền đã hết thuốc chữa.
Nhưng họ vẫn thảo bản Kiến nghị, vẫn nỗ lực vận động
lấy chữ kí. Vì sao?
Trong thực tế, giữa những người ủng hộ và tẩy chay bản
Kiến nghị không tồn tại một khoảng cách quá xa. Những
người ủng hộ mà tôi từng trao đổi, không khác những
người tẩy chay, đều chọn mục tiêu tranh đấu lâu dài là
"giành lại quyền làm chủ Hiến pháp". Trong suy tính của
họ, việc soạn thảo và phổ biến bản Kiến nghị cũng chính
là một bước chân ngắn trên chặng đường dài đến cái
đích trên. Và chiến thuật họ đang dùng, theo tôi, không phải
không có lí.
Chúng ta đều muốn "đấu tranh để giành lại quyền làm chủ
Hiến pháp" cho toàn dân tộc. Nhưng ai tham gia cuộc đấu tranh
ấy, khi tuyệt đại đa số người Việt còn chưa từng đọc,
và chưa thấy cần thiết phải đọc dù chỉ một chữ trong
bản Hiến pháp hiện nay? Trong tổng dân số hiện tại, số
người Việt hiểu công dụng của Hiến pháp, và có đủ thông
tin để hiểu rằng phải thay đổi Hiến pháp đang chiếm mấy
phần? Trong giới trí thức Việt Nam, bao nhiêu người có đủ
kiến thức và suy tư để biết sơ sơ về những nội dung cần
đưa vào Hiến pháp mới? Quan trọng không kém, bao nhiêu phần
trăm thanh niên Việt Nam có đủ lòng can đảm và hiểu biết
để dấn thân tranh đấu cho cuộc đổi thay quí giá này?
Tôi tin rằng với mỗi câu hỏi nêu trên, con số trong câu trả
lời đều nhỏ hơn 1% của tập thể được xem xét. Như vậy
là quá nhỏ. Và trên chặng đường "giành lại quyền làm chủ
Hiến pháp", dân tộc ta có thể ví với một cỗ xe còn thiếu
cả tài xế lẫn xăng. Với mức độ chuẩn bị như thế, chúng
ta thậm chí chưa thể khởi hành. Bởi vậy, nếu được hô lên
trong thời điểm hiện nay, khẩu hiệu "đấu tranh để giành
lại quyền làm chủ Hiến pháp cho nhân dân" sẽ chỉ rơi vào
những đôi tai điếc.
Việc cần làm lúc này là chuẩn bị. Chúng ta cần chuẩn bị
khẩn cấp một đồng thuận dân tộc về bản hợp đồng chung
sống mới của nước Việt Nam. Để đạt được đồng thuận
ấy, cần khơi dậy, trong xã hội còn đang câm nín, càng nhiều
càng tốt các cuộc thảo luận sôi nổi về những điểm trọng
yếu của bản hợp đồng. Đó là vấn đề đa đảng, đa
nguyên, sự độc lập chính trị của quân đội và công an, hay
chuyện sở hữu đất... Để làm quần chúng - kể cả "quần
chúng trí thức" - biết nhiều hơn, nghĩ nhiều hơn, và dám mở
miệng rộng hơn để công khai phát biểu quan điểm. Và theo như
tôi thấy, đó chính là điều mà bản Kiến nghị về sửa
đổi Hiến pháp đã làm được cho đến hôm nay.
Trong mắt nhóm trí thức khởi thảo, bản Kiến nghị là cách
tận dụng cơ hội hiếm hoi để được nói một cách đồng
thanh, công khai, hợp lệ, và để động viên người khác cùng
nghĩ, cùng nói với mình.
Sau 1975, đây là lần đầu tiên quần chúng Việt Nam chứng
kiến lập trường dân chủ, đa đảng, đa nguyên được phát
biểu công khai bởi một tập thể đông đảo các nhân sĩ, trí
thức và cựu công chức như thế. Họ đã góp sức mở
đường, để những người đi sau có thể bước thêm mạnh
dạn. Tôi đã chứng kiến hiệu quả của phong trào Kiến nghị
trong giới sinh viên. Gần đây, tôi thường dành thì giờ để
đăng bài vở về việc sửa đổi Hiến pháp lên trang tin
Facebook mà mình tham gia quản lí (độc giả trang phần lớn là
người trẻ), và theo dõi thành quả của mình. Với anh em thanh
niên, bản Kiến nghị này là một sự gợi mở và động viên
lớn. Lần đầu tiên trong đời, nhiều bạn bắt gặp và quan
tâm đến vấn đề đa đảng. Với nhiều bạn khác, chữ kí
trên bản Kiến nghị là lần lên tiếng đầu tiên. Trong các
cuộc thảo luận sôi nổi, những người tham gia đều tìm thấy
cơ hội bồi đắp nhận thức của mình. Tôi tin rằng từ
điểm khởi đầu khiêm tốn của cuộc chuyện Hiến pháp hôm
nay, sẽ có nhiều thanh niên tìm hiểu sâu hơn, để nay mai nhập
cuộc tranh đấu.
Chỉ có một điều làm tôi tiếc hùi hụi. Sẽ tốt hơn nhiều,
nếu thay vì gửi Kiến nghị, nhóm trí thức công bố một bản
Đề nghị cho hợp tư cách đường hoàng của người công dân.
Giá các bác làm thế, thì bài viết này có lẽ đã không cần!
F.K.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130202/fk-nen-chang-ki-kien-nghi-sua-doi-hien-phap),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét