Tự bóp nghẹt hoặc bị bóp nghẹt ý thức phản biện sẽ làm
cho tuy duy bị đình trệ hoặc lệch lạc, chứng điên cũng từ
đây mà ra
<div class="boxleft200"><img
src="http://daotuanddk.files.wordpress.com/2013/02/images13.jpg?w=425"
/></div>
<em><strong>PV:</strong> Nhiều ý kiến coi phản biện chỉ là
"nói ngược", thậm chí còn suy diễn thêm động cơ "để
được nổi tiếng", theo ông, phản biện là thế nào và nó
có ý nghĩa thế nào đối với hai chữ ý thức. Theo ông, phản
biện xã hội có phải là một vai trò không thể thiếu của
trí thức?</em>
<strong>Nhà văn Nguyễn Quang Lập:</strong> Tôi nghĩ phản biện là
phản ứng tự nhiên của con người có ý thức trước mọi
vấn đề anh ta gặp phải, do đó phản biện là nhu cầu của
cuộc sống giúp hoạt động của con người đúng đắn hơn,
chất lượng hơn. Rõ ràng phản biện là một hoạt động khoa
học của con người có ý thức, biết tư duy. Tự bóp nghẹt
hoặc bị bóp nghẹt ý thức phản biện sẽ làm cho tuy duy bị
đình trệ hoặc lệch lạc, chứng điên cũng từ đây mà ra.
Từ phản biện của con người cá nhân ta dễ dàng thấy phản
biện xã hội. Ở đây tôi thích định nghĩa của Nguyễn Trần
Bạt: "Nếu một xã hội không có phản biện và mỗi hành
động đều được đương nhiên tiến hành thì đấy là cách
thể hiện rõ rệt nhất tính chất phi dân chủ của xã hội."
Theo đó ta thấy cố tình nói ngược để được nổi tiếng
không phải là hành động khoa học của phản biện, nó là trò
chơi vô lối của những người thân kinh không bình thường.
Những ai coi phản biện chỉ là thích nói ngược để được
nổi tiếng cũng là người có thần kinh không bình thường.
<em>Trong cuộc tranh luận hồi đầu năm, có một thuật ngữ đã
được đưa ra: "Trí thức trùm chăn". Theo ông, hiện tượng
này có thể lý giải thế nào từ vấn đề tự thân của
người trí thức, và các nguyên nhân khác?</em>
Phản biện là hoạt động khoa học thường xuyên của trí
thức trong môi trường chuyên môn của anh ta, giúp cho anh ta ngày
càng tiệm cận đến chân lý. Ai không biết phản biện kẻ đó
không phải là trí thức.
Phản biện xã hội là đạo đức của trí thức để thể
hiện quyền công dân và ý thức xã hội của anh ta. Vì trí
thức là người có học, tiếng nói của anh ta rất được xã
hội coi trọng và chú ý nên phản biện xã hội là nghĩa vụ
của anh ta, khi xã hội cần tiếng nói phản biện anh ta phải
lên tiếng. Trí thức từ chối hoặc né tránh nghĩa vụ đó
gọi là trí thức trùm chăn.
Cho rằng mình lo công việc chuyên môn cho tốt là được rồi,
mọi việc có đảng và nhà nước lo là lý lẽ của những ai
không phải trí thức hoặc của trí thức trùm chăn. Trí thức
trùm chăn tất nhiên là rất đáng khinh bỉ.
<em>Việc phản biện của giới trí thức hiện nay phải chăng
là đang rất yếu ớt, một diễn đàn công khai, một sự tự do
nhất định trong phản biện, hay điều gì sẽ khiến người
trí thức có thể mạnh dạn đóng góp chất xám và kiến thức
của mình cho xã hội, cho đất nước?</em>
Câu hỏi thực dễ trả lời nhưng khó nói, bởi vì ta chưa có
môi trường cho phản biện phát triển. Trí thức muốn phản
biện phải bước qua sợ hãi. Có 50% trí thức nước ta không
dám bước qua sợ hãi, 49,9999% trí thức không dại gì phản
biện, họ cần vinh thân phì gia hơn là phản biện. Chỉ còn
0,00001% trí thức dám bước qua sợ hãi để phản biện. Đó là
một thực tế đáng xấu hổ.
Phần còn lại của câu hỏi tôi xin nói thẳng thế này: Nếu
chúng ta còn coi tự do ngôn luận là không có lợi và nguy hiểm
thì chớ có nói đến một diễn đàn công khai cho trí thức
phản biện, nó rất viễn vông.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20130210/dao-tuan-tri-thuc-trum-chan-rat-dang-khinh-bi),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét