Joseph Nye - Bước ngoặt của chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản

<div class="boxleft300"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjhkQckJmL-BpIUWI3GqOHRLhcEdQO00T-3KMhiOsLm_fsKA5_t8VIIQlt1O_x-L8vBveGqxZ_ZdwWYBevcgGRxfGOrNDfFBdVFCjxr3b9Klvh93ZMkQURT7FacaixP1lZE2SVmlkBhdvOc/s320/Japan%E2%80%99s+Nationalist+Turn.jpg"
/></div>
Trong các tin tức gần đây của Nhật Bản về việc tranh chấp
với Trung Quốc hơn sáu cây số vuông các đảo cằn cỗi ở
Biển Đông Trung Quốc mà Nhật Bản gọi là quần đảo Senkaku
và Trung Quốc gọi là quần đảo Điếu Ngư. Cả hai đều tuyên
bố chủ quyền từ cuối thế kỹ 19, nhưng gần đây bùng lên,
dẫn tới những cuộc biểu tình lan rộng kháng Nhật tại Trung
Quốc, bắt đầu vào tháng Chín khi Chính phủ Nhật Bản đã mua
ba trong số các hòn đảo nhỏ từ chủ sở hữu tư nhân của
một người Nhật.

Thủ tướng Yoshihiko Noda đã nói rằng ông đã quyết định mua
những hòn đảo cho chính phủ trung ương. Nhật Bản để ngăn
chặn Thống đốc Tokyo Shintaro Ishihara mua chúng bằng tiền của
quỹ của thành phố. Ishihara, đã từ chức từ văn phòng để
khởi động một đảng chính trị mới, mà nó được biết
đến như là một hành động khiêu khích chủ nghĩa dân tộc,
và Noda lo ngại việc ông sẽ cố gắng để chiếm các đảo
hoặc tìm những cách khác để sử dụng chúng để kích động
Trung Quốc và tận dụng các hỗ trợ cộng đồng tại Nhật
Bản. Tuy nhiên, quan chức hàng đầu của Trung Quốc, đã không
chấp nhận lời giải thích của Noda, và giải thích việc mua
như là bằng chứng rằng Nhật Bản đang cố phá vỡ nguyên
trạng.

Trong tháng 5 năm 1972, khi Hoa Kỳ trả lại quận Okinawa cho Nhật
Bản, việc chuyển giao bao gồm quần đảo Senkaku, Mỹ đã quản
lý từ Okinawa. Một vài tháng sau đó, khi Trung Quốc và Nhật
Bản bình thường hóa mối ban giao sau Thế chiến II, Thủ
tướng Nhật Kakuei Tanaka lúc bấy giờ hỏi Thủ tướng Trung
Quốc Chu Ân Lai về quần đảo Senkaku, và đã được trả lời
rằng ưu tiên cho việc bình thường hóa, lùi lại sự tranh
chấp, và vấn đề này nên được để lại cho thế hệ tương
lai giải quyết.

Vì vậy, cả hai nước đều duy trì tuyên bố chủ quyền của
họ. Mặc dù Nhật bản có quyền kiểm soát hành chính, tàu
thuyền Trung Quốc thỉnh thoảng vào vùng biển Nhật Bản để
khẳng định vị trí pháp lý của họ. Đối với Trung Quốc,
Nhật Bản đã đơn phương làm đảo lộn tình hình trong tháng
Chín. Ở Bắc Kinh trong thời gian gần đây, các nhà phân tích
Trung Quốc nói với tôi rằng họ tin rằng Nhật Bản đang
bước vào một thời kỳ của chủ nghĩa dân tộc quân phiệt
cánh hữu, và việc mua các hòn đảo là một nỗ lực cố ý
để bắt đầu làm xói mòn việc giải quyết hậu Thế chiến
II.

Trong khi những lời lẽ Trung Quốc đang quá nóng, chắc chắn có
sự thay đổi tư tưởng tại Nhật bản, mặc dù nó sẽ là khó
khăn để mô tả tư tưởng này là quân phiệt. Một nhóm lớn
các sinh viên tại Đại học Waseda gần đây đã được thăm dò
ý kiến về thái độ của họ đối với quân đội. Trong khi
một số lượng lớn bày tỏ mong muốn Nhật Bản cải thiện
khả năng của mình để bảo vệ chính mình, đại đa số bác
bỏ ý tưởng phát triển vũ khí hạt nhân và sự hỗ trợ phụ
thuộc vào Hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật tiếp tục. Như một
chuyên gia trẻ nói với tôi, "chúng tôi đang quan tâm đến chủ
nghĩa bảo thủ, chủ nghĩa dân tộc không quân phiệt. Không ai
muốn quay trở lại những năm 1930."

Và, tất nhiên, lực lượng phòng vệ Nhật bản rất chuyên
nghiệp và dưới sự kiểm soát đầy đủ của dân sự. Nhật
Bản phải đối mặt với cuộc bầu cử quốc hội trong tương
lai gần, chậm nhất là đến Tháng 8 năm 2013, nhưng có lẽ sớm
nhất là đầu năm nay. Theo các cuộc thăm dò ý kiến công
cộng, người cầm đầu Đảng Dân chủ Nhật Bản lên nắm
quyền vào năm 2009, có thể được thay thế bởi Đảng Dân
chủ Tự do, có chủ tịch, Shinzo Abe, sẽ trở thành thủ tướng
- một vị trí mà ông đã được sắp xếp.

Ông Abe có tiếng như một người theo chủ nghĩa dân tộc, và
gần đây đã viếng thăm ngôi đền Yasukuni, một đài tưởng
niệm chiến tranh Tokyođang gây tranh cãi ở Trung Quốc và Hàn
Quốc. Ngoài ra, Toru Hashimoto, thị trưởng trẻ tuổi của Osaka,
thành phố lớn thứ hai của Nhật Bản, đã xây dựng một
đảng mới và cũng phát triển một danh tiếng như một người
chủ nghĩa dân tộc.

Chính trị Nhật Bản, có vẻ giống như dấu hiệu của hai
thập kỷ chậm tăng trưởng kinh tế, điều này đã dẫn đến
các vấn đề tài chính và một thái độ hướng nội nhiều
hơn với những người trẻ. Đăng ký du học của học sinh
Nhật Bản tại các trường đại học Mỹ đã giảm hơn 50% từ
năm 2000 .

Ba mươi năm trước đây, Ezra Vogel, giáo sư Harvard, xuất bản
quyển sách với tựa: "Nhật Bản như Thủ Lĩnh: Những Bài
Học Cho Nước Mỹ", một quyển sách mừng đón sự thăng
tiến bằng sản xuất hàng hóa của Nhật, đưa nước Nhật
trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới.

Gân đây, Vogel miêu tả hệ thống chính trị của Nhật là:
"một sự hỗn loạn tuyệt đối", qua việc các thủ tướng bị
thay thế gần như mỗi năm, và niềm mong đợi của thế hệ
trẻ bị hao mòn bởi tình trạng lạm phát kéo dài nhiều năm.
Yoichi Funabshi, một cựu tổng biên tập của nhật báo Asahi
Shimbun, cũng lo ngại: "Có một khuynh hướng ở Nhật cho là
chúng ta hiện chưa sẵn sàng như một đối thủ cạnh trạnh
quyết liệt trong thế giới toàn cầu này".

Mặc cho những vấn đề này, Nhật Bản vẫn có những điểm
mạnh đáng chú ý. Mặc dù Trung Quốc đã vượt Nhật Bản trở
thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cách đây hai năm,
Nhật Bản là một xã hội thoải mái với thu nhập bình quân
đầu người cao hơn nhiều. Nhật có các trường đại học ấn
tượng và một đẳng cấp cao trong giáo dục, các công ty toàn
cầu được quản lý tốt, và một đạo đức làm việc hăng
say. Đó là một xã hội đã được tái thiết 2 lần trong vòng
200 năm - Minh Trị Duy Tân thế kỷ XIX và sau khi thất bại vào
năm 1945. Một số nhà phân tích hy vọng rằng trận động đất
năm ngoái, sóng thần, và thảm họa hạt nhân sẽ châm ngòi cho
một nỗ lực thứ ba tại quốc gia tái thiết, nhưng điều đó
chưa xảy ra.

Nhiều bạn trẻ Nhật Bản đã nói với tôi rằng họ đang
"chán ngấy" với tình trạng trì trệ và mất hướng. Khi
được hỏi về các xu hướng về chính trị, một số nghị sĩ
trẻ (Quốc hội) cho biết họ hy vọng rằng nó có thể tạo ra
một tổ chức lại giữa các đảng phái chính trị sẽ dẫn
đến một chính phủ ổn định và hiệu quả hơn. Nếu chủ
nghĩa dân tộc ôn hòa được khai thác để cải cách chính
trị, kết quả có thể tốt cho Nhật Bản - và cho phần còn
lại của thế giới. Nhưng nếu chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản
cực đoan hơn sẽ dẫn đến vị trí biểu tượng và chủ nghĩa
dân túy giành những lá phiếu ở trong nước lại đưa đến
sự đối kháng các nước láng giềng, lúc đó cả Nhật Bản
và thế giới sẽ tồi tệ hơn. Những gì sẽ xảy ra trong nền
chính trị Nhật Bản trong những tháng tới sẽ ảnh hưởng
đến cục diện toàn cầu.

<em>Bài viết của GS Joseph Nye thuộc Harvard University, ông là cha
đẻ của lý thuyết quyền lực mềm.</em>

Nguồn: <a
href="http://www.project-syndicate.org/commentary/is-rising-japanese-nationalism-a-threat-by-joseph-s--nye">Japan's
Nationalist Turn</a>

<em><strong>Asia Clinic, 10h 57' ngày thứ Tư, 28/11/2012</strong></em>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20121128/joseph-nye-buoc-ngoat-cua-chu-nghia-dan-toc-nhat-ban),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!