Khi nói về các cuộc chiến, sách giáo khoa lịch sử đưa số
liệu theo cách chỉ nói về tổn hại của phía bên kia. Lẽ ra
điều này cần phải nhìn nhận thật khách quan cả hai bên.
<center><img
src="http://www.thanhnien.com.vn/Pictures201211/Hoang%20Nam/08/hoc-ls.jpg" />
Không nên đưa quá nhiều con số không cần thiết vào bài học
giáo khoa môn sử trong khi vẫn đang hô hào cần giảm tải -
Ảnh: Đào Ngọc Thạch</center>
<strong>Cân nhắc khi đưa số thương vong</strong>
<div class="boxright200">Lịch sử là cái đã qua, chúng ta không thay
đổi được nhưng tương lai là cái chưa tới, ta có thể tạo
dựng được
Nhà sử học Dương Trung Quốc</div>
Cách đưa như vậy do từ lâu chúng ta ít quan tâm đến việc
nói về sự hy sinh của chính mình. Tuy vậy, theo tôi, vẫn cần
cân nhắc có nên đưa con số thương vong của cả hai bên sau
mỗi trận đánh vào sách giáo khoa (SGK) hay không bởi điều quan
trọng nhất của bài học vẫn là mỗi trận đánh mang lại
điều gì cho chiến cục.
Chúng ta có thể đưa một vài con số để nói đến quy mô
trận đánh, tác động của nó thế nào chứ không nên khơi sâu
chuyện thương vong nếu không thực sự cần thiết. Như thế
tránh được việc bắt học sinh phải nhớ quá nhiều con số
trong khi chúng ta vẫn đang hô hào cần giảm tải. Chẳng hạn
khi dạy về việc Hà Nội đánh B52, con số thương vong cần
thiết đưa là số máy bay rơi vì điều đó quyết định chiến
thắng của ta trong đấu tranh ngoại giao, dẫn đến Hiệp định
Paris, tạo tiền đề quan trọng thống nhất đất nước. Cái
đó quan trọng hơn bao nhiêu người chết bao nhiêu người bị
thương.
Chỉ đưa thương vong của địch là cách tư duy cũ phải bỏ.
Thương vong không nói lên tất cả. Có những trận đánh hy sinh
rất lớn nhưng mang lại thành tựu rất cao. Có những trận hy
sinh không nhiều nhưng cũng không mang lại thay đổi gì quan
trọng trong cuộc chiến. Con số chỉ là một mặt của vấn
đề mà có lẽ cũng hạn chế con số đi vì học sinh có thể
đọc trong sách tham khảo.
<strong>Hướng tới sự hòa đồng</strong>
Về lâu dài, SGK nên theo xu thế của thế giới là tôn trọng
lịch sử nhưng luôn coi lịch sử là điểm tựa. Cho nên các
quốc gia có hệ lụy với nhau sau khi xảy ra chiến tranh luôn
cần có những cuộc trao đổi về việc viết lịch sử. Ví dụ
Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và Hội Sử địa Pháp đã
ngồi với nhau để rà soát lại SGK. Chúng tôi rà roát để
lịch sử vẫn được ghi rõ mà không ảnh hưởng tới việc 2
quốc gia tiếp tục mở rộng quan hệ. Sau cuộc rà soát, SGK
vẫn nói rõ về chính sách bóc lột thực dân, vẫn có chiến
thắng Điện Biên Phủ. Học sinh Việt Nam vẫn hiểu những mốc
lịch sử nhưng không vì thế mà thù ghét người Pháp, nước
Pháp. Như thế, nói đúng lịch sử mà vẫn hướng được tới
sự hòa đồng.
Lịch sử của chúng ta có đụng độ với nhiều quốc gia khác.
Do đó, rất cần phải hướng tới sự hòa hợp. Trong xu hướng
hòa nhập với thế giới, yếu tố gì tác động không tích
cực tới quan hệ thì ta không nhắc tới. Nói như thế không có
nghĩa là ta che giấu lịch sử. Lịch sử là cái đã qua, chúng
ta không thay đổi được nhưng tương lai là cái chưa tới, ta
có thể tạo dựng được.
Trong một hội thảo về vấn đề này với Nhật Bản, tôi
đặt vấn đề cách lấp những hố sâu lịch sử ngăn cách 2
nước. Một là khỏa lấp, san bằng nó bằng sự lãng quên để
đến với nhau. Cách thứ hai là vẫn để nguyên nhưng bắc cầu
qua, ta vẫn nhìn thấy cái đó mà vẫn nhìn với nhau.
<div class="special_quote"><center><strong>Còn mang tính hàn
lâm</strong></center>
So với SGK lịch sử trước năm 2002, SGK hiện hành được viết
khá hơn nhiều cả về hình thức và nội dung: đã giảm nhiều
những chi tiết vụn vặt, không cơ bản; lược bớt những
diễn biến của các cuộc khởi nghĩa, đấu tranh hay phong trào
cách mạng; giảm đi những số liệu, con số; kiến thức cập
nhật hơn… Tuy nhiên, một số bài trong SGK, đặc biệt là
phần lịch sử Việt Nam còn mang tính hàn lâm, chưa hấp dẫn
người dạy và người học, dung lượng bài chưa phù hợp với
thời lượng dạy học.
GS-TS ĐỖ THANH BÌNH
(Trưởng khoa Lịch sử - Trường ĐH Sư phạm Hà Nội)
<strong><center>Lịch sử không chỉ có một chiều</center></strong>
Học sinh cần thấy được sự nhiều chiều, khách quan, chân
thực hơn các sự kiện lịch sử trong SGK. Cho tới nay SGK hầu
như trình bày theo "một chiều", thật đơn giản hoặc nhiều
sự việc nhưng lại quá sơ sài. SGK hầu như chỉ viết về
thiệt hại của địch, còn về ta chỉ có những tổn thất do
các cuộc khủng bố, tàn sát của kẻ thù. Lịch sử không chỉ
có một chiều, vấn đề là chọn lọc và có mức độ phù
hợp.
PGS NGUYỄN QUỐC HÙNG
(Tác giả SGK môn lịch sử)
Tuệ Nguyễn (ghi)</div>
Dương Trung Quốc
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20121114/duong-trung-quoc-nhin-nhan-lai-mon-lich-su-so-lieu-can-khach-quan),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét