<div class="boxright320"><img
src="http://gdb.voanews.eu/832DF9C4-B70F-48F5-A3C3-AB028544FF7E_w268_r1.png"
/><div class="textholder">Cô Nguyễn Phương Uyên, sinh viên đại
học Công nghệ Thực phẩm, bị công an bắt đi từ nhà trọ
hôm 14/10 với cáo buộc tham gia rải truyền đơn kêu gọi chống
Trung Quốc và chống tham nhũng.</div></div>
Sinh viên Nguyễn Phương Uyên đang lâm nạn. Cả trường Đại
học Công nghiệp Thực phẩm của em xao xuyến, lo lắng, gửi
thư tập thể cho các nhà lãnh đạo cao nhất để cầu cứu.
Một tập thể 144 trí thức trong và ngoài nước ký kiến nghị
yêu cầu các nhà lãnh đạo có trách nhiệm can thiệp để trả
lại tự do cho em tiếp tục về trường học tiếp. Mẹ em
cuống cuồng đi tìm con gái yêu của mình khi em bị bí mật
đưa từ Sài Gòn lên tỉnh Long An để giam giữ.
Sau một tuần lễ im lặng, nhà nước buộc phải lên tiếng,
loan báo sinh viên Nguyễn Phương Uyên «<em>phạm tội tuyên
truyền chống nhà nước XHCN Việt Nam</em>», đã bị truy tố,
vì đã tham gia tổ chức «Tuổi trẻ Yêu nước» với khẩu
hiệu «<em>Vì danh dự Tổ quốc, chống bành trướng - Vì tương
lai Đất nước, chống tham nhũng</em>». Báo chí nhà nước còn
đưa tin Phương Uyên đã «<em>nhận tội và xin khoan hồng</em>».
Một phiên tòa sẽ được mở để xét xử Nguyễn Phương Uyên
cùng với Đinh Nguyên Kha, một thanh niên được coi là đồng
phạm với Nguyễn Phương Uyên. Báo chí nhà nước đưa tin
Nguyễn Phương Uyên và Đinh Nguyên Kha có thể bị truy tố và
xét xử về tội tàng trữ thuốc nổ, với âm mưu khủng bố,
một tội danh rất nghiêm trọng đối với an ninh đất nước.
Trong nước đã có một số blogger tự do, một số trí thức
như Giáo sư Tương Lai, nhà giáo dục Phạm Toàn, Tiến sĩ
Nguyễn Quang A, và cựu Đại sứ Nguyễn Trung công khai lên
tiếng, chỉ rõ những điều đáng chú ý ở sinh viên Phương
Uyên là quan tâm đến vận nước, nghĩ đến quê hương, tổ
quốc, ở tuổi 20, được thầy yêu, bạn mến, chưa có làm gì
nguy hiểm, nên cần bảo vệ em, nhất là đề phòng việc em bị
xét xử bất công, kiểu chụp mũ, trả thù do thái độ của
nhà đương quyền là «hèn với giặc, ác với người yêu
nước». Đã có nhiều tiếng nói đề phòng âm mưu thâm độc
gắp lửa bỏ tay người, bắt người xong rồi mới tạo dựng
ra vụ án để diệt mọi mầm mống bất đồng.
Mấy ngày qua tôi có dịp gặp một số nhà báo và luật sư
Pháp, gặp các bạn trong tổ chức Reporteurs Sans Frontières (Phóng
viên không biên giới) có trụ sở ở Paris, trao đổi về
trường hợp em sinh viên Nguyễn Phương Uyên. Nhiều bạn Pháp
theo dõi rất kỹ và nhắc đến các vụ án Cù Huy Hà Vũ, Điếu
Cày, Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung…Sau đây xin ghi lại
một vài nhận định chung của chúng tôi chung quanh vấn đề
này.
Ở các nước dân chủ, các báo lớn thường có một vài phóng
viên chuyên sâu về pháp luật, về phổ cập pháp luật, về
giải thích pháp luật, về giải đáp và vận dụng pháp luật.
Họ được đào tạo chuyên sâu về luật học, về tội phạm
học, về quá trình phá một vụ án, chuyên theo dõi, tường
trình, phán xét, nhận định sâu về mỗi vụ án. Ở Việt Nam
đã có nhà báo nào chuyên như thế và được xã hội đánh giá
tốt và tin cậy chưa?
Ở Việt Nam giới luật sư cũ bị triệt tiêu, không đào tạo,
nay đã có những khoa luật tại một số trường đại học,
nhưng vẫn còn quá ít. Các đại học luật ở các nước dân
chủ bao giờ cũng là trường vào loại lớn nhất, có uy tín
nhất trong xã hội, có những tạp chí riêng về luật pháp, có
tiếng nói hoàn toàn độc lập của ngành tư pháp, tách hẳn
khỏi ảnh hưởng của ngành lập pháp và hành pháp. Ở ta tạp
chí Pháp luật lẽ ra phải rất sôi nổi, lý thú, có ích cho xã
hội, thì ngược lại là tờ báo nhạt nhẽo, ế ẩm, có hại
hơn là có ích cho việc xây dựng môi trường thượng tôn pháp
luật trong xã hội.
Các công đoàn luật sư phải là công đoàn mạnh nhất, bảo
vệ nghề luật sư, tuyên dương các luật sư có công tâm, theo
dõi vạch mặt mọi hành vi phạm pháp của luật sư, của thẩm
phán thiếu vô tư, tham nhũng, bao che kẻ tội phạm, kết án
người lương thiện. Những bản bàn cãi, biện luận trước
tòa của mỗi phiên xử án đều được lưu giữ và phổ biến
công khai, minh bạch.
Ở Pháp, Ý, Đức và Hoa Kỳ, Canada các thẩm phán cầm cân nảy
mực chuẩn xác, dũng cảm, tự tin, được cả xã hội quý mến
và tôn trọng không kém gì những bộ trưởng, thủ tướng,
nghị sỹ có thực tài, được coi là vốn quý của xã hội,
được truyền thông, đài, báo, truyền hình nêu gương. Trước
và sau các vụ án lớn, vị chánh án mặc áo choàng đen được
giới thiệu tiểu sử, thành tích xét xử, nguồn đào tạo, quá
trình trưởng thành trên báo, đài; sau phiên xử chánh án và
các luật sư, nhân chứng được phỏng vấn rất kỹ để lý
giải về diễn biến và kết luận của phiên tòa.
Vị trí xã hội của các thẩm phán, các thành viên Hội đồng
Xử án, nhất là chánh án ở các nước trên cũng rất nổi
bật. Thẩm phán phải là những nhân vật tài giỏi có công
tâm, mẫu mực trong giới luật học. Đạo đức trung tâm của
thẩm phán, chánh án là chí công vô tư, chỉ tuân theo pháp
luật mà thôi. Chánh án chủ tọa một phiên tòa là linh hồn
của phiên toà đó. Báo chí, công luận luôn theo dõi chặt chẽ
từng cử chỉ, từng lời nói của chánh án. Gánh nặng trách
nhiệm trước xã hội, trước nhà nước, trước lời thề khi
nhậm chức, trước công đoàn thẩm phán là rất lớn. Lời
tuyên án phải hết sức thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng
những yếu tố tăng nặng hay giảm nhẹ, lắng nghe cả 2 phía
công tố và luật sư, đánh giá từng chứng cớ, từng nhân
chứng, vì lời tuyên án quyết định số phận, có khi sống
chết của bị cáo.
Tôi nhớ lại hồi 1965 – 1970, ở Hà Nội, tòa án xét xử một
số vụ án về tham nhũng, được dư luận bàn tán rất sôi
nổi, trong đó nổi lên vị chánh án tòa án Hà Nội Nguyễn
Xuân Dương, trưởng thành từ lục sự ngành tòa án thời Pháp
thuộc, đã tỏ rõ trình độ nắm luật vững, lương tâm nghề
nghiệp cao, trực tiếp điều khiển cuộc biện luận công khai
giữa tòa, thay đổi cả kết luận của cơ quan điều tra, sửa
đổi cả ý kiến của công tố viên, không theo chỉ đạo của
thành ủy Hà Nội, tự mình đảm nhận trách nhiệm cá nhân,
tuyên án công khai tha bổng cho bị cáo, được nhân dân hoan
nghênh ngay tại tòa và được dư luận khen ngợi.
Còn nhớ, năm 1979, ông Tạ Đình Đề, nguyên chỉ huy biệt
động thành, phụ trách cơ sở làm vợt bóng bàn của Tổng
cục đường sắt, bị truy tố về tội «tham nhũng, sử dụng
lao động không lương thiện». Trước tòa, ông Tạ Đình Đề
và luật sư của ông trình bày với những chứng cứ rõ ràng
chi thu từng tháng của cơ sở. Ông Đề khẳng định việc ông
mạnh dạn thuê mướn anh chị em từng bị tù, từng bị cải
tạo ở trung tâm phục hồi nhân phẩm, đã hoàn lương, là phù
hợp với chính sách nhân đạo, họ đều trở thành lao động
tốt, tuy có một số nhược điểm về tay nghề, sức khỏe.
Tạ Đình Đề được bà con tham dự phiên tòa vỗ tay hoan
nghênh. Chánh án cuối cùng tuyên bố ông vô tội, loại bỏ
nhận định mang tính vu cáo của công tố viên.
Mong rằng khi phiên tòa xử sinh viên Nguyễn Phương Uyên mở ra,
các nhà báo trong và ngoài nước, các blogger tự do, anh chị em
dân chủ sẽ chú ý ghi nhận cách làm việc, trình độ, công
tâm của viên chánh án và các thẩm phán trong hội đồng xét
xử, nêu bật trách nhiệm xã hội, lời tuyên thệ khi nhận
nhiệm vụ của họ, theo dõi mọi cử chỉ và lời nói của
từng người trong phiên tòa, đánh giá và phân tích đúng sai
của họ. Hiện nay trong tường thuật các phiên toà trong nước,
các bạn phóng viên thường bỏ qua nhân vật chánh án, thậm
chí không nêu tên chánh án và hội đồng xét xử.
Sau phiên tòa xét xử 2 nhạc sỹ Việt Khang và Anh Bình vừa qua,
một số bạn trẻ đã tìm hiểu về viên chánh án Vũ Phi Long,
người đã chủ tọa phiên tòa và tuyên án xử phạt Việt Khang
4 năm tù giam và Anh Bình 6 năm tù giam. Chưa có nhà báo nào
chất vấn viên chánh án này là ông suy nghĩ ra sao về những
bản nhạc, lời ca bị coi là xấu, có hại, phạm pháp? Lời
tuyên án của ông có phải ý kiến của ông hay do từ đâu? Ông
có bị sức ép, bị chỉ đạo không?
Và còn 2 ông chánh án từng xử sơ thẩm và phúc thẩm luật sư
Cù Huy Hà Vũ, thẩm phán Nguyễn Hữu Phúc và thẩm phán Nguyễn
Sơn đã tuyên án và y án 7 năm tù 3 năm quản chế cho luật sư
yêu nước kiên cường Hà Vũ, 2 ông này sau khi xử xong đang
tránh mặt ở đâu? Sao xã hội ta lại vô tâm, vô cảm, dễ
dãi, xuê xoa đến vậy? Sao không tra hỏi họ nhân danh một xã
hội dân chủ, công bằng do đảng CS hứa hẹn? Về hiểu luật,
về lòng yêu nước, về chính khí làm người, họ kém xa
người bị họ xét xử.
Xin nhớ một kinh nghiệm của Mùa Xuân Tunisia là các bạn trẻ
trường Luật thủ đô Tunis đã theo dõi lập hồ sơ các thẩm
phán, chánh án xử những người yêu nước trước đây, dưới
chế độ độc đoán để cảnh báo họ và để hỏi tội họ
theo đúng luật khi tình hình chuyển biến.
Sắp đến mong các bạn của Phương Uyên hãy tìm hiểu viên
chánh án trong vụ xử sắp tới là ai. Hãy cảnh báo trước
để ông ta hiểu rõ ông ta sẽ là nhân vật trung tâm trong vụ
xử. Ông ta phải chịu trách nhiệm trước toàn bộ giới luật
học Việt Nam, trước bộ Luật Tố tụng Hình sự, trước toàn
xã hội, trước thế hệ trẻ, trước lịch sử về mọi diễn
biến của phiên tòa được coi là công khai này.
Bùi Tín
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20121120/bui-tin-trach-nhiem-cua-nguoi-xet-xu),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét