Dù là một chính quyền độc đảng, hệ thống chính trị của
Việt Nam thường xuyên đáp ứng sự thôi thúc của nông dân,
công nhân và những tầng lớp khác để phát triển tốt hơn
những điều kiện kinh tế, xã hội và chính trị.
Những chuyển biến chính trị quan trọng trong vòng 25 năm qua -
đặc biệt là việc thay thế nền kinh tế kế hoạch trung ương
bằng một nền kinh tế thị trường và huỷ bỏ hệ thống
hợp tác xã nông nghiệp, thay bằng những hộ nông dân cá thể
- đã là những kết quả tương đối khả quan của áp lực thay
đổi từ dưới lên mà giới lãnh đạo Đảng Cộng sản thừa
nhận.
Nhưng không rõ là liệu Đảng Cộng sản Việt Nam và chính
quyền của họ hiện có đang đáp ứng đúng mức những đòi
hỏi ngày càng cao nhằm phát triển hơn nữa đời sống của đa
số người dân hay không.
Bằng chứng của những nhu cầu này thì vô số; và ngày càng
thể hiện rõ rệt hơn rất nhiều so với giai đoạn từ bán
thập niên 1970 đến bán thập niên 1990, lúc người dân Việt
Nam hiếm khi lên tiếng phản đối. Giờ đây, hầu như mỗi
ngày, những người dân bất mãn, giận dữ biểu tình trước
những văn phòng chính phủ và Đảng Cộng sản ở Hà Nội,
Thành phố Hồ Chí Minh và những nơi khác. Những người dân
cùng đường này thường phải đến từ những nơi xa, hi vọng
các cấp chính quyền tỉnh hoặc trung ướng lắng nghe những
khiếu nại của họ, đọc những kiến nghị và chấp nhận
những phê bình của họ.
Tại những cuộc biểu tình từ vài chục đến hơn cả nghìn
người, những người tham gia cầm khẩu hiệu, băng rôn và phân
phát những bảng khiếu nại cho những người chung quanh. Họ
thường mặc áo có chữ viết hoặc hình ảnh tóm tắt những
than phiền và khiếu kiện của mình. Chỉ trích nổi bật nhất
của những người biểu tình thường là đối với các quan
chức cấp tỉnh và địa phương đã chiếm ruộng của họ,
bồi thường cho họ với giá rẻ mạt để bán lại cho giới
đầu tư và xây dựng với giá tiền và bổng lộc cao hơn rất
nhiều. Quan điểm chung của những người biểu tình là những
quan chức tham nhũng không những cướp giật đất đai của
người dân mà còn cả cuộc sống của họ.
Trên mạng internet, ta có thể tìm thấy ngay hàng trăm câu
chuyện, bình luận và phỏng vấn từ Việt Nam trong đó chỉ
trích những chính sách cụ thể của nhà nước lẫn những cơ
quan và cán bộ nhà nước. Mạng internet cũng chứa đựng vô
số những câu chuyện về công nhân đình công đòi tăng lương
và thay đổi điều kiện lao động. Hơn nữa, còn có những bài
viết trên mạng của những người có tinh thần dân tộc lên
án chính quyền Việt Nam đã không có hành động gì đáng kể
để phản ứng lại những xâm hấn của Trung Quốc đối với
lãnh thổ đất nước cũng như khai thác tài nguyên thiên nhiên
quốc gia.
Liệu chính quyền có đang chăm chú lắng nghe những điều trên
cũng như những chỉ trích chính trị của công chúng; liệu họ
có đáp ứng lại một cách thật lòng và đầy trách nhiệm?
Một số thì có nhưng những cuộc thăm dò quốc gia và những
nguồn thông tin khác cho thấy rằng đại đa số cấp chính
quyền đã không làm điều này.
Chính quyền đã tạo ra tường lửa để ngăn chặn những trang
mạng có nội dung đi ngược lại với quan điểm và thông tin
của nhà nước. Không chỉ giới viết blog chỉ trích người
Việt là đối tượng duy nhất; còn có những mạng như Facebook
và những trang mạng tiếng Việt khác như BBC, Đài Á châu Tự
do, Đài Quốc tế Pháp và những hãng truyền thông toàn cầu
khác. Trong khi những người Việt nhạy bén với kỹ thuật có
thể tìm cách đi vòng những chướng ngại vật của chính phủ,
nhiều người dân cũng bị chúng cản trở.
Nạn tham nhũng rõ ràng đã trở nên tràn lan, không chỉ ở cấp
địa phương mà còn ở cấp cao. Hàng loạt những chiến dịch,
chỉ thị và huấn thị chống tham nhũng của chính quyền đã
không có tí ảnh hưởng nào trong vài năm qua. Một nguyên nhân
chính mà giới chỉ trích và thậm chí một số đại biểu
Quốc hội đã đưa ra là chính những cơ quan có nhiệm vụ
chống tham nhũng lại bao che hoặc tự mình tham nhũng. Một số
những bài viết có thông tin đầy đủ cho biết rằng ngay cả
thủ tướng cũng giữ chung quanh mình các quan chức tham nhũng và
có tin đồn rộng rãi rằng của cải của ông vượt xa lương
bổng của một đời làm công bộc.
Nạn trưng thu đất đai (và thường kèm theo tham nhũng) là
trọng tâm của hơn 70% đơn khiếu kiện mà các cơ quan chính
phủ Việt Nam nhận được trong vài năm qua. Nhưng dự thảo
sửa đổi luật đất đai mà chính quyền đã phát hành từ
tháng Chín cũng chẳng giải quyết được đòi hỏi trọng tâm
của giới chỉ trích là không được lấy đất đai của nông
dân để làm lợi cho giới đầu tư và xây dựng. Họ cho rằng
nếu đất buộc phải trưng thu vì quyền lợi chung - ví dụ như
xây đường cao tốc hoặc căn cứ quân sự - thì nông dân phải
được bồi thường thích đáng và công bằng.
Về quan hệ với Trung Quốc, chính quyền Việt Nam nói rằng họ
đang dùng những phương tiện ngoại giao để đối phó với sự
xâm hấn của Trung Quốc. Nhưng họ lại tiếp tục ca ngợi Trung
Quốc như là một người bạn thân thiết của Việt Nam, đối
xử với chính quyền Trung Quốc với thái độ trân trọng tối
đa và sự đón chào nồng nhiệt nhất. Trong khi đó, chính
quyền Việt Nam lại đe doạ những người dân biểu tình, như
họ đã làm hàng trăm lần trong hai năm qua, chống lại hành
động của Trung Quốc đang xâm phạm quyền lợi của Việt Nam.
Vừa qua, một toà án tại Thành phố Hồ Chí Minh đã truy tố
hai người đã viết nhạc chỉ trích thái độ của chính quyền
đối với việc Trung Quốc xâm hấn lãnh thổ Việt Nam ở Biển
Đông và kêu gọi người Việt tham gia biểu tình phản đối.
Toà án đã kết tội cả hai người tội danh tuyên truyền
chống phá nhà nước và tuyên án một người bốn năm tù và
người kia sáu năm tù. Bản án này chỉ là một trong nhiều ví
dụ cho thấy chính quyền Việt Nam đang bắn vào người đưa tin
thay vì phải đáp ứng với những khiếu nại và chỉ trích
chính đáng.
Vẫn còn hi vọng rằng chính quyền của Đảng Cộng sản Việt
Nam sẽ lắng nghe hơn và bớt đàn áp hơn, mặc dù viễn cảnh
hiện tại thì bi quan hơn bao giờ hết.
Nguồn: <a
href="http://www.eastasiaforum.org/2012/11/26/reconsidering-vietnams-political-system/">Diễn
đàn Đông Á</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(https://danluan.org/tin-tuc/20121129/benedict-j-tria-kerkvliet-xem-xet-lai-guong-may-chinh-tri-cua-viet-nam-0),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét