<strong><i>Thanh niên Việt Nam xếp hàng mua cà phê Mỹ chứ không
vào xem nhà trưng bày "tội ác" của Mỹ.</i> </strong>
Tôi vừa đến thăm Việt Nam, chủ yếu là vì tôi quan tâm đến
lịch sử của nước này - và đặc biệt là hai cuộc chiến
của Việt Nam trong thế kỷ 20, cuộc chiến đầu giữa phe Việt
Minh chống lại người Pháp và đồng minh bản xứ, cuộc chiến
thứ hai giữa phe Bắc Việt cùng Việt Cộng chống lại Hoa Kỳ
và Nam Việt Nam. Trong quá trình du hành trên khắp nước, từ Hà
Nội miền bắc, Huế miền Trung, đến Thành phố Hồ Chí Minh
(Sài Gòn) miền Nam, tôi cũng đã tìm hiểu được vài thành
tựu cũng như thử thách hiện tại của đất nước này.
Có vô số điều gợi lại những kỷ nguyên của Pháp và Mỹ,
từ khách sạn Metropole thanh nhã thời thuộc địa ở Hà Nội
cho đến những đường địa đạo ở Củ Chi gần Sài Gòn, nơi
từng được Việt Cộng sử dụng, hiện là một khu du lịch.
Bất chấp những cải cách kinh tế bắt đầu từ thập niên 80,
Việt Nam vẫn còn là một chính thể Cộng sản vô cùng độc
tài, và chính quyền đang tìm cách củng cố tính chính danh
bằng cách kéo dài vai trò của mình trong việc đánh đổ những
thiết kế của Pháp và Mỹ.
Viện Bảo tàng Tội ác Chiến tranh tại Thành phố Hồ Chí Minh
có thể đã được đổi sang một cái tên nghe trung lập hơn là
Viện Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh nhằm trân trọng mối
quan hệ ngày càng gần gũi hơn giữa Hà Nội và Washington, nhưng
nó vẫn là thành trì của bộ máy tuyên truyền chống Mỹ. Nhà
trưng bày chỉ chú trọng vào cái gọi là tội ác do quân đội
Mỹ gây ra - một số là sự thật (như Mỹ Lai), - những trưng
bày khác được phóng đại mạnh mẽ hoặc hoàn toàn bịa đặt
từ đầu đến cuối. Những bức tường được gắn đầy
những trích dẫn từ những nhân vật như triết gia thiên tả
người Anh Bertrand Russell lên án hành động của Mỹ.
Nguyên một gian nhà chú trọng vào những tàn phá của chất Da
cam, loại thuốc huỷ diệt thực vật do quân đội Hoa Kỳ xịt
trong những năm 60, hiện đang được chính quyền Việt Nam đổ
tội cho hầu như bất cứ bào thai dị dạng trên đất nước
này. (Chính quyền Obama vừa đồng ý giúp tẩy rửa những khu
đất bị ô nhiễm chất hoá học gần căn cứ không quân cũ
của Hoa Kỳ ở Đà Nẵng nhưng không thừa nhận bất kỳ trách
nhiệm đối với những hệ quả được xem là có liên quan
đến chất Da cam.) Không cần phải nói là chẳng có một trưng
bày nào đề cập đến những tội ác của Cộng sản, ví dụ
như việc giết hại hàng nghìn người dân miền Nam khi lực
lượng Cộng sản chiếm đóng thành phố Huế một thời gian
ngắn trong cuộc Tổng Tấn công Tết năm 1968.
Tại dinh tổng thống với phong cách hiện đại nơi các tổng
thống Nam Việt Nam từng ở, có những trưng bày ca ngợi những
người lính Bắc Việt Nam từng phá đổ những cánh cổng bằng
xe tăng của Liên Xô. Chẳng một nhắc nhở nào về hàng triệu
người miền Nam sau đấy bị đưa vào những "trại cải
tạo" hoặc là những "thuyền nhân" trên những chiếc
thuyền thủng đáy.
Trong khi Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh nhấn mạnh chuyện
người Việt là nạn nhân, những trưng bày tại địa đạo Củ
Chi, nơi Việt Cộng ẩn náu sau khi tấn công quân đội Nam Việt
Nam và Mỹ, lại miêu tả người Việt như những chiến binh
dũng cảm. Thậm chí có cả một chiếc tivi chiếu đi chiếu
lại một bộ phim tuyên truyền thời 60 ca ngợi quân Việt Cộng
và đương nhiên chẳng đề cập gì đến mối quan hệ mật
thiết của họ với chính quyền Bắc Việt Nam.
Trong khi ấy, tại nhà giam Hoả Lò tối tăm, vốn được giới
tù binh Mỹ gọi là Hà Nội Hilton, lại có một tương phản
đầy lố bịch: Nhà tù này miêu tả một cách chính xác những
hình thức tra tấn mà các cai ngục người Pháp sử dụng đối
với các tù nhân chính trị người Việt, trong khi lại tô vẽ
đầy sai lạc cách đối xử của quản tù người Việt với
các tù nhân quân sự người Mỹ. Một tấm bảng giới thiệu
với khách viếng thăm (không hoàn toàn đúng văn phạm): "Trong
thời kỳ chiến tranh nền kinh tế quốc gia gặp khó khăn nhưng
chính quyền Việt Nam đã thiết lập những điều kiện sống
tốt nhất cho các phi công Hoa Kỳ để họ có được một cuộc
sống ổn định trong giai đoạn tạm giam." Thôi, đấy cũng là
một cách tường thuật những trò tra tấn dã man mà John McCain,
James Stockdale và những tù nhân chiến tranh khác phải chịu
đựng.
Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên nhất là chẳng có một khách
người Việt nào tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, địa
đạo Củ Chi hay nhà lao Hoả Lò - những ai đến đấy toàn là
người nước ngoài như tôi. Nhưng câu chuyện lại hoàn toàn
khác tại Lăng Hồ Chí Minh hoành tráng ở Hà Nội, nơi hàng
nhóm những khách thăm người Việt đến để chiêm ngưỡng xác
ướp của Hồ (hoặc có thể chỉ là một hình nộm bằng sáp).
Chiếc Lăng nằm cận ngôi nhà sàn giản dị nơi Hồ từng sống
và làm việc trong vai trò chủ tịch nước Bắc Việt Nam. Nói
đúng ra thì đa số khách thăm người Việt là những học sinh
trong những chuyến tham quan bắt buộc, nhưng rõ ràng là người
dân có một tình cảm sâu nặng đối với "Bác Hồ", người
mà theo tiêu chuẩn độc tài của thế giới, lại giản dị và
khiêm tốn khác thường. (Ông hẳn rất ghét chiếc lăng kiểu
Lenin vốn được xây dựng và bảo hành với sự giúp đỡ của
người Nga - ông từng yêu cầu một lễ hoả thiêu đơn giản.)
Ngược lại, có vẻ người dân tương đối ít quan tâm đến
hai cuộc chiến Việt Nam - chẳng có gì ngạc nhiên khi tuổi
trung bình ở Việt Nam hiện là 28, có nghĩa là đa số người
dân xem những cuộc chiến này là lịch sử xa xưa.
Cùng ngày tôi đến thăm địa đạo Củ Chi và Bảo tàng Chứng
tích Chiến tranh, tôi cũng đã ghé ngang mua một ly cà phê đá
ở Sài Gòn, nơi nhiều người Việt vẫn xem là thành phố lớn
nhất nước. Tôi mua ly cà phê (rất ngon) từ một cửa hàng có
tên là NYDC, viết tắt của "New York Desert Café." Nó được
trang hoàng bằng những bức ảnh của tượng Nữ thần Tự do
và những biểu tượng khác của nước Mỹ. Một chiếc tivi
đang chiếu phim "Ice Age" với phụ đề tiếng Việt, trong khi
hàng đám thanh niên thời thượng tụ tập chung quanh những
chiếc Ipad và bánh kem. Bên cạnh là một chi nhánh The Coffee Bean
của Mỹ, cũng đông đúc không kém.
Có một điều gì mang tính biểu tượng về thực tế của
giới trẻ thành thị Việt Nam đang hấp thụ nền văn hoá Mỹ,
trong khi chính quyền của họ lại tiếp tục bám giữ quan
điểm của đảng về sự độc ác của chủ nghĩa đế quốc
Mỹ hung hãn. Thậm chí quan điểm này cũng đang dịu đi khi Hà
Nội nhận thấy rằng họ đang cần sự giúp đỡ của Washington
để chống lại kẻ thù xâm lược lâu dài trong lịch sử của
mình - Trung Quốc. Điều không thay đổi là chế độ độc
đảng, hiện vẫn được giữ nguyên một cách lố bịch bất
chấp hàng thập niên giải phóng kinh tế. Như tổ chức Theo dõi
Nhân quyền lưu ý:
<i>Chính quyền Việt Nam đã đàn áp một cách có hệ thống
quyền tự do ngôn luận, lập hội và biểu tình hoà bình. Các
nhà báo độc lập, các blogger và các nhà hoạt động nhân
quyền nào chất vấn chính sách của chính quyền, tố cáo quan
chức tham nhũng, hoặc kêu gọi những hình thức dân chủ khác
ngoài chính thể độc đảng thì thường xuyên bị công an quấy
nhiễu và theo dõi sát sao, bị bắt biệt giam trong thời gian dài
mà không được quyền tư vấn pháp lý, và bị tuyên án tù
nhiều năm vì vi phạm những luật lệ an ninh nhà nước đầy
mơ hồ.</i>
Gần đây, khi đất nước đang đối diện với mức tăng
trưởng yếu, nạn suy giảm tín dụng và bong bóng nhà đất,
chính quyền đã ra tay đối với những doanh nhân giàu có với
doanh nghiệp đang nặng nợ hoặc thất bại. Họ bị bắt giữ
và truy tố với những tội danh khác nhau, dù có thật hay không,
vốn từng được nhân nhượng trong những năm kinh tế bùng
nổ. Thật khó mà hiểu được vì sao lại có những vụ bắt
giữ này trong khi tại Trung Quốc cũng hoàn toàn chẳng có tính
minh bạch và nạn tham nhũng còn tội tệ hơn. Giới cầm đầu
đảng Cộng sản có quan hệ mật thiết với những doanh vụ
thương mại; những cuộc bắt giữ nào có thể phản ánh sự
dịch chuyển tài sản trong Bộ Chính trị, với những doanh
nghiệp đồng minh của một số lãnh đạo đang phải chịu
đựng vì sự suy giảm quyền lực chính trị của họ. Hoặc
những vụ bắt giữ này đơn giản là một cố gắng nhằm xoa
dịu cơn giận dữ của công chúng đối với nạn tăng trưởng
bị đình trệ.
Những người phương Tây mà tôi trò chuyện ở Thành phố Hồ
Chí Minh đã kinh ngạc đối với nạn tham nhũng đang cực kỳ
lộng hành trên khắp Việt Nam; cũng giống như ở Trung Quốc,
điều này đang làm chậm chân quá trình phát triển về lâu dài
của đất nước. Luật lệ pháp quyền chẳng hề tồn tại.
Thay vào đó là luật lệ của quan hệ mật thiết; nếu không
doanh nghiệp của bạn bị ra lệnh đóng cửa hoặc bị trưng thu
một cách bí ẩn.
Tình trạng hiện tại đã tạo ra sự bối rối và dung dưỡng
thói đi tắt đối với những ai biết rằng những tuyên truyền
Cộng sản mà họ được giáo dục là dối trá và rằng giới
lãnh đạo đất nước chỉ lo trước cho bản thân và gia đình.
Nhưng người Việt chẳng có lựa chọn nào khác, chẳng có một
viễn kiến phi Cộng sản nào để tin cậy vào. Thay vì thế,
cũng như những người dân ở các quốc gia hậu Marxist như Nga
và Trung Quốc, họ cho rằng mọi thứ mình nghe được đều là
dối trá và mọi điều đều có thể được chấp nhận trong
quá trình làm giàu cho bản thân.
Giới lãnh đạo Trung Quốc đang tìm cách giải quyết vấn đề
chính danh tương tự bằng cách khuyến khích tinh thần dân tộc
trong những tranh chấp về các hòn đảo ở Nam Hải và Đông
Hải vốn được những quốc gia láng giềng tuyên bố chủ
quyền - trong đó có Việt Nam. Bắc Kinh và Hà Nội, cùng với
Đài Bắc đang nghênh chiến đối đầu, đặc biệt là đối
với quần đảo Hoàng Sa, vốn được Việt Nam kiểm soát từ
năm 1932 cho đến khi một tiền đồn của quân đội Nam Việt
Nam bị lính Trung Quốc chiếm đánh vào năm 1974. Một số nước
bé có thể đã nhường bước trước sự lấn lướt của Trung
Quốc. Nhưng Việt Nam thì không, họ đã từng đánh lùi cuộc
xâm lăng của Trung Quốc vào năm 1979. Một cuộc chiến tranh
Trung-Việt rất có thể xảy ra trong tương lai khi giới đầu
xỏ chính trị của cả hai nước tìm cách củng cố uy tín dân
tộc chủ nghĩa của mình.
Có một cơ hội rõ rệt để Hoa Kỳ tiến gần với Việt Nam
hơn và để kiềm chế sâu hơn hơn sự đi lên của Trung Quốc
bằng hàng loạt những liên minh với các quốc gia chung quanh con
rồng đang lên này. Tuy nhiên, đừng quên rằng Việt Nam là một
chính quyền độc đoán, khắt nghiệt và không chính đáng. Như
ta vừa thấy qua tại Ai Cập, những đồng minh như thế không
nhất thiết có thể nhờ tựa về lâu dài.
Nguồn: <a
href="http://www.weeklystandard.com/articles/where-1970s-are-ancient-history_653240.html">The
Weekly Standards</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121006/viet-nam-noi-thap-nien-70-tro-thanh-lich-su-co-xua),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét