<center><img
src="https://fbcdn-sphotos-f-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc7/384187_403850559669966_800824540_n.jpg"
width="550px" /></center>
Hôm nay là ngày 1 tháng 10 năm 2012. Nhân dịp sinh nhật lần thứ
44 của Định, Lê Công Định, nên tôi muốn viết về đề tài
này. Trước tiên là để nhớ về Định, nhớ về cuộc thi
'<em><a href="http://danluan.org/node/14074">Quyền Con Người &
Tôi</a></em>' của Phong Trào Con Đường Việt Nam mà Định là
một trong ba người khởi xướng. Cùng với Anh Trần Huỳnh Duy
Thức và Lê Thăng Long.
Nhưng đây cũng là dịp để tôi tự suy ngẫm với chính mình.
Để tự hỏi mình rằng hai chữ 'Human Rights' nó quan trọng như
thế nào trong cuộc sống của tôi. Nó đã ảnh hưởng đến
tôi ra sao để đến bây giờ tôi là một trong nhiều người
đang ủng hộ hết lòng cho cuộc thi đã được bắt đầu vào
ngày 09/09 đúng vào ngày sinh nhật lần thứ 140 của Phan Chu
Trinh. Và sẽ kết thúc vào ngày 12/12 sắp tới đây. Với giải
thưởng hạng nhất là một cái Macbook Air tuyệt vời của Hãng
Apple.
Thật lòng tôi thấy cũng hơi tiếc. Vì nếu như tôi không là
một thành viên của Ban Giám Khảo cho cuộc thi này thì biết
đâu tôi cũng có dịp thi thố tài năng, 'chó ngáp phải ruồi',
thắng được giải nhất để thay cái Macbook Air đời 2008 cũ
xì mà tôi đang sử dụng!
Lần đầu tiên tôi được tiếp cận trực tiếp với những lý
thuyết về 'Quyền Làm Người' là khi tôi đã vào năm thứ tư
ở Trường Đại Học Melbourne. Khi tôi quyết định chọn môn
học 'Human Rights Law' sau 3 tháng hè làm việc thiện nguyện trong
các trại cấm ở Hồng Kông. Lúc ấy đang giam giữ trên 100,000
ngàn thuyền nhân Việt Nam để thanh lọc, để quyết định cho
ai đi, ai ở. Và ai sẽ bị cưỡng bức hồi hương bất kể
điều đó có công bằng hay không.
Tôi chọn học môn này đơn giản vì tôi muốn hiểu rõ hơn
tại sao có sự khác biệt giữa Luật & Đời. Giữa những gì
được cho là căn bản mà ai trên cõi đời này cũng phải có,
cũng được hưởng. Và thực tế khác ngược đến não lòng.
Mà tôi đã thấy được tận mắt ở Hồng Kông. Nơi đồng bào
tôi đã bị ngược đãi, đối xử một cách bất công từ năm
này sang năm khác. Mặc cho những bộ luật về quyền làm
người vẫn đang nằm lù lù ngay đó.
Sau một năm học, tôi đã nhận thức được điều này. Đó là
bất kỳ ở đâu, trong xã hội nào, ở thời điểm nào cũng
sẽ có những vi phạm nhân quyền. Sự khác biệt chỉ nằm ở
mức độ. Và có hay không những cơ chế được lập nên để
răn đe, ngăn chặn, xét xử sự vi phạm và nếu có thể, bồi
thường cho các nạn nhân.
Nước nào càng có nhiều những cơ chế ấy - tòa án độc
lập, tự do báo chí là hai thí dụ điển hình - thì càng có ít
sự vi phạm. Ngược lại, nơi nào càng có nhiều dân nghèo, ít
hiểu biết, thiếu thông tin thì sự vi phạm càng cao và càng
sâu. Đặc biệt là ở những nơi chuyên quyền, độc đảng.
Vì xét cho cùng tất cả chúng ta ai cũng là một sự tập hợp
giữa bản năng và lý trí. Giữa phần 'con' thuộc về các loài
thú và phần 'người' hướng đến sự thánh thiện của tâm
linh. Đúng như lời của một trong những bạn dự thi nhận xét.
Và nếu như không có sự hiện hữu của các cơ chế căn bản
ấy, giả sử chỉ có tôi và bạn nắm trong tay mọi quyền sinh
sát, thì chúng ta đều hoàn toàn có thể định nghĩ hai chữ
'human rights' theo ý muốn của riêng mình. Để sau đó buộc mọi
người phải tuân theo. Nếu không sẽ bị trừng phạt.
Những vi phạm nhân quyền nhờ thế đã được thành hình.
Đó là lý do tại sao câu nói 'absolute power corrupts absolutely'
luôn được mọi người đồng ý.
Bởi ai trong chúng ta cũng có thể trở thành người bảo vệ cho
nhân quyền. Hoặc kẻ vi phạm nhân quyền. Tùy vào bản năng,
trình độ nhận thức, hoàn cảnh xã hội và sự lựa chọn
của mỗi nguời.
Nhưng quan trọng hơn hết vẫn là quyền lực. Đặc biệt là
quyền lực không có giới hạn.
Ở nơi nào nó bị giới hạn, ở đó quyền con người có cơ
hội được phát triển tự nhiên, được chính nhà nước bảo
vệ. Bằng ngược lại, chính nhà nước là thủ phạm đứng
đầu. Vì nó là nơi tập trung nhiều quyền lực nhất.
Câu nói 'Quyền Con Người & Tôi' vì vậy cũng sẽ được hiểu
theo nhiều nghĩa khác nhau. Một người có tiền, có quyền sẽ
không hiểu nó giống như một nhà trí thức bất đồng chính
kiến. Và cũng chẳng giống một bác nông dân nghèo, ít học
nên không biết rằng quyền con người của mình đã bị tước
bỏ tự bao giờ.
Vì có ai nói cho bác nghe đó là quyền của bác đâu?
Riêng đối với tôi nó còn liên quan đến những trải nghiệm
rất riêng tư.
Và cả tuổi tác.
Lúc tôi còn đi học cho đến khi vừa mới ra trường ở Úc, ở
độ tuổi 'hai mươi mấy' chưa có nhiều kinh nghiệm ở đời,
thật lòng mà nói nhận thức của tôi về 'Human Rights' vẫn còn
rất mù mờ. Vì tôi chỉ được dạy đó là những quyền mà
tôi có. Nhưng vì chưa bao giờ tôi cảm thấy bị ngược đãi,
bị mất đi những quyền lợi đã và đang được tôn trọng
trong xã hội mà tôi đang sống nên tôi cho đó là chuyện...
đương nhiên. Đâu có chi đáng bàn, đáng để tâm, suy nghĩ.
Bước sang tuổi 'tam thập nhi lập', dần dần tôi hiểu được
những quyền căn bản được luật pháp quốc tế và Liên Hiệp
Quốc công nhận. Nhưng phần lớn đều nhờ vào việc làm của
tôi khi phải lên tiếng, tranh đấu cho những thuyền nhân Việt
Nam. Đó là những quyền con người dành cho tất cả những
người tỵ nạn trên thế giới:
1. Quyền được lánh nạn (seeking asylum) và bảo vệ vì bị
ngược đãi hoặc sợ bị ngược đãi ở quê hương mình.
2. Quyền được xét xử bởi một cơ quan độc lập.
3. Quyền được kháng cáo lên một cơ quan độc lập khác và ra
tòa để tòa xét xử nếu không đồng ý với kết quả kháng
cáo đó.
4. Quyền được tái định cư ở một quốc gia khác nơi bạn
không còn phải lo sợ bị ngược đãi.
Và cuối cùng là:
5. Quyền được nói thật mà không bị bức hại đối với
những gì mình nghĩ về 4 quá trình trên kể cả việc chỉ
trích chính phủ sở tại nơi mình cho rằng đã không đối xử
công bằng đối với mình.
Cũng xin nói rõ thêm, đây chỉ là những quyền con người
được luật pháp xác nhận mà thôi. Để nó được tôn trọng
hoàn toàn và đầy đủ lại là một vấn đề khác.
Nhưng đi càng nhiều tôi càng thấy ở đâu, lúc nào tôi cũng
có thể lên tiếng tranh đấu cho quyền lợi của đồng bào
mình. Không phải lần nào tôi cũng thành công nhưng chắc chắn
một điều, tôi sẽ không bao giờ bị ngược đãi vì sự lên
tiếng đó.
Ngoại trừ một nơi duy nhất. Cũng là nơi mình hết lòng, hết
sức với nó nhất. Mặc dù mình chưa kịp nói lên được một
lời.
Chắc các bạn đã biết nơi đó ở đâu.
Việt nam là nơi đầu tiên và duy nhất những quyền con người
căn bản của chính tôi bị vi phạm. Vi phạm một cách trầm
trọng, từ tháng này sang tháng khác, mà một người như tôi,
vừa là luật sư, có chút tiền, có ít tiếng cũng không thể
làm gì được. Ngay tại thời điểm này. Chứ không phải là
chuyện ngày xửa ngày xưa của thế kỷ trước.
Tôi bị hỏi cung trong suốt 6 tháng mà không hề có bất kỳ
văn bản nào từ tòa án hay nhà cầm quyền.
Tôi bị cáo buộc một cách trơ trẽn, bị bắt nạt, bị hù
dọa nhiều lần bởi những người nhân danh chính quyền mà
không một ai hay có cơ chế nào có thể bảo vệ được những
quyền con người của tôi.
Tôi bị cấm ra khỏi Việt Nam mà không hề có một lý do chính
thức nào từ Bộ Công An là nơi đã cấm tôi.
Và cho đến nay tôi vẫn không được cho phép nhập cảnh. Mặc
dù xét cho cùng chính tôi đây cũng thấy mình đâu là gì mà sao
các bác sợ thế?
Rõ đúng như lời ông bà mình thường nói: Đi một ngày đàng,
học một sàng khôn. Về sống ở Việt Nam chỉ có một năm
nhưng tôi đã đem về được cho mình những hơn 365 cái sàng.
Mà cái nào cái nấy nó lớn to đùng, chẳng biết học chừng
nào mới hết!
Nhưng bài học lớn nhất cho tôi vẫn là: nhờ có sự trải
nghiệm đó nay tôi mới hiểu rõ hơn ý nghĩa của câu 'Quyền
Con Người' ở Việt Nam. Và nhờ bị trực tiếp ngược đãi
nên từ đó tôi mới cảm nhận được sự liên hệ mật thiết
giữa tôi và Quyền Con Người.
Hình như điều này cũng tương tự như tình yêu bạn ạ. Chỉ
khi ta mất nó, ta mới thấy sự hiện hữu của nó quan trọng
đến dường nào.
Đêm nay lẽ ra là một đêm vui đối với Định. Nếu Định ở
một đất nước khác thì ngay bây giờ chắc chắn Định sẽ
rất vui, rất hạnh phúc bên gia đình, người thân. Nhưng ở
Việt Nam thì không. Định đang ngồi tù và rất có thể đang
suy nghĩ về tương lai, số phận. Của những người ở độ
tuổi 'tứ thập nhi bất hoặc'. Như Định và tôi.
Nếu có phép thần thông gặp được Định ngay trong lúc này,
chắc chắn tôi sẽ nói: ở cái tuổi của tụi mình, chắc
chắn là mình không cần phải mở party mừng sinh nhật, không
cần quà cáp, và càng không cần những lời chúc 'happy birthday'.
Vì mình đã biết mình là ai, đang ở đâu và cần làm gì cho
bản thân, cho dân tộc. Định tin mình đi. Sau lưng Định còn
có vạn người. Và ở trong tù hay ở ngoài tù, xin Định nhớ
rằng chúng tôi vẫn luôn nhớ về Định. Để tự nhắc nhở
mình với câu nói năm nào của chính Định:
<em>Xin đừng để sự nhu nhược của những cá nhân trở thành
sự bạc nhược của cả một dân tộc.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121001/trinh-hoi-quyen-lam-nguoi-va-toi), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét