Tuần qua, vấn đề tăng lương lại nóng lên khi được đưa ra
bàn trước Thường vụ Quốc hội. Theo lộ trình cải cách
tiền lương, từ ngày 1-5-2013, lương tối thiểu sẽ tăng từ
1,05 triệu đồng lên mức 1,3 triệu đồng/tháng. Thế nhưng Bộ
trưởng Tài chính Vương Đình Huệ cho biết không thể bố trí
nguồn ngân sách để thực hiện lộ trình tăng lương, "trừ
phi Thường vụ Quốc hội đồng ý cho in thêm tiền".
Phải nói thẳng, đây là một tuyên bố không nghiêm túc!
Việc tăng lương nằm trong lộ trình đã định
từ trước, có nghĩa ngân sách 2012 và 2013 đã chuẩn bị
trước các nguồn tiền để thực hiện. Nay ngân sách không kham
nổi thì Bộ trưởng Tài chính phải chịu trách nhiệm giải
trình vì sao, hụt thu ở nguồn nào, cách giải quyết ra sao
trước khi loại bỏ một mục chi lớn đã được phê duyệt.
Ngân sách nhà nước cũng không phải là chuyện nhỏ để muốn
tăng chi ở một mục nào đó thì chỉ cần Thường vụ Quốc
hội đồng ý cho in thêm tiền. Đây là một cách nói dễ gây
hiểu nhầm rất tai hại. Quốc hội là nơi thông qua ngân sách
hàng năm, kèm theo đó là mức bội chi được phê duyệt chung.
Nhiệm vụ của Chính phủ là thuyết trình vì sao cần tăng thêm
bội chi, cho khoản mục nào, cách bù đắp sau đó sẽ ra sao
để thuyết phục đại biểu Quốc hội bấm nút thông qua.
Không hề có chuyện Thường vụ Quốc hội có thẩm quyền cho
in thêm tiền để tăng lương! Vậy mà cũng chẳng thấy các quan
chức trong Thường vụ Quốc hội nói lại cho rõ.
Ở hướng ngược lại, Ủy ban Tài chính Ngân sách Quốc hội
hoàn toàn có lý khi gợi ý thay vì tăng lương từ 1,05 triệu
lên 1,3 triệu đồng/tháng thì có thể chỉ tăng lên 1,15 triệu
đồng/tháng. Nhưng để ý kiến này mang tính thuyết phục cao
hơn, cần yêu cầu Bộ Tài chính trình bày cụ thể, với
phương án này mức tăng cho ngân sách là bao nhiêu, với phương
án kia, thiếu hụt sẽ lên đến bao nhiêu và các phương án bù
đắp. Quốc hội là nơi buộc các thành viên của Chính phủ
phải trần tình với số liệu chuẩn bị đầy đủ - chứ
không phải là nơi mặc cả chuyện… in tiền để chi tiêu.
Trong câu chuyện này, cần phân biệt hai khái
niệm "tăng lương" và "bù trược giá". Lương tối thiểu
của công chức, viên chức được tăng từ 730.000 đồng lên
830.000 đồng/tháng trong năm 2011 (tăng 13,7%) và lên 1.050.000
đồng/tháng trong năm 2012 (tăng 26,5%). Trong khi đó lạm phát
của năm 2010 là 11,75% và năm 2011 là 18,13%. Như thế nếu loại
trừ yếu tố trược giá, mức tăng lương trong những năm vừa
qua là không đáng kể. Hay nói cách khác mức tăng lương này
không theo kịp mức tăng danh nghĩa tổng thu nhập quốc dân (GDP
danh nghĩa năm 2010 tăng 19,4% và năm 2011 tăng 28%).
Như vậy những "mức tăng" lương tối thiểu những năm
trước chưa thể nào gọi là góp phần nâng cao mức sống của
cán bộ, công chức, người lao động… mà chỉ mới phần nào
bảo vệ thu nhập của họ trước cơn bão tăng giá.
Nay cũng vậy, ngân sách phải có nhiệm vụ ít nhất bảo đảm
thu nhập tối thiểu của người hưởng lương từ ngân sách
không bị hao hụt vì lạm phát chứ khoan nói gì đến chuyện
tăng lương. Đặt vấn đề như thế để thấy trách nhiệm
của Bộ Tài chính là bảo đảm ngân sách kham được chuyện
này, ít nhất như các năm vừa qua.
Điều đáng nói hơn nữa, trong những lần tăng lương tối
thiểu trước đây, rõ ràng không phải tất cả khoản tăng
dồn về ngân sách trung ương phải gánh chịu. Chẳng hạn để
tăng lương các đơn vị sự nghiệp thuộc ngành y tế được
sử dụng tối thiểu 35% khoản thu được để lại trong khi
ngành này vừa tăng viện phí trong năm nay. Không biết Bộ Tài
chính đã tính toán chi ly những khoản như thế hay chưa trước
khi tuyên bố ngân sách không kham nổi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121025/nguyen-van-phu-in-tien-de-tang-luong),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét