<div class="special_quote"><strong>Tin liên quan:</strong>
<ul>
<li><a
href="http://danluan.org/tin-tuc/20121008/tieu-boi-the-he-cua-toi-the-he-vut-di">Tiểu
Bối - Thế hệ của tôi: Thế hệ vứt đi!</a></li>
</ul></div>
Cách đây khoảng 3 tuần, có một bạn gái hỏi tôi rằng bạn
nghĩ báo chí Việt Nam chưa có đủ điều kiện để giúp bạn
bao quát được hết tất cả thông tin, nên bạn muốn tham khảo
thêm nhiều nguồn bên ngoài nữa. Nhưng bạn chỉ muốn đọc
thông tin ở những đầu báo "khách quan" và "trung thực". Bạn
đó nói rằng sau khi tìm hiểu kỹ thì quyết định chọn BBC
Việt Ngữ. Bạn hỏi tôi rằng "theo anh, em chọn báo đó để
đọc có ổn không?".
Tôi không hiểu ý bạn dùng chữ "ổn" ở đây theo nghĩa thế
nào. Nhưng nếu cho rằng BBC Việt Ngữ là khách quan và trung
thực thì thực ra là không ổn.
Từ khi sinh ra cho đến lúc chết đi, con người chúng ta trải
qua nhiều tầng nhận thức mà thật khó để nói chính xác về
thời gian tạo ra sự thay đổi. Thí dụ như khi bạn gái kia
đặt câu hỏi về việc mong muốn tìm kiếm một nguồn thông
tin khác, đó là thời điểm bạn đang thay đổi. Nhưng rồi sẽ
đến lúc bạn tới một điểm thay đổi cao hơn, đó là không
tin tuyệt đối vào thông tin trên bất cứ tờ báo nào nữa
cả.
Có nhiều việc mắt thấy tai nghe tay sờ mũi ngửi còn "không
tin được" thì tại sao có thể tin vài dòng chữ trên báo chí
mà KHÔNG CÓ BẤT CỨ SUY NGHĨ, PHÂN TÍCH HAY ĐÁNH GIÁ CÁ NHÂN?
<center><img
src="http://sphotos-g.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash3/75752_238651872927898_1178698900_n.jpg"
/></center>
Nếu có cơ hội được trải nghiệm quy trình làm việc của
một vài tòa soạn, bạn sẽ hiểu rằng mỗi bài báo viết ra
đều bị chi phối bởi rất rất nhiều yếu tố khách quan và
chủ quan. Từ các cơ quan quản lý, tôn chỉ mục đích làm
việc của toà soạn, đến cá nhân Tổng biên tập, Thư ký tòa
soạn, Biên tập viên và chính phóng viên trực tiếp viết bài.
Tôi không cho rằng tồn tại một bài viết khách quan tuyệt
đối (trên cả báo chí chính thống và blog hay mạng xã hội),
mà chỉ có những bài viết cố gắng TỎ RA khách quan cao nhất
có thể mà thôi.
Ngay cả những bài viết thuần túy thông tin như "Hôm nay, khách
sạn A bị cháy" cũng là không khách quan nếu những người
sống ở khu dân cư quanh đó nói với bạn rằng vùng đất này
tự nhiên hay xuất hiện những đám cháy bất thường và nhiều
căn nhà trong khu phố đều "bị" như thế cả.
Có nhiều cách để báo chí "huấn luyện" cho người đọc thấy
rằng họ thực sự rất khách quan. Thí dụ như đưa tin hai
chiều, không phán xét hay bình luận, cân bằng yếu tố khen
chê... Nhưng họ cũng có thể đưa 5 ý xấu về chiều nghịch
và 2 ý tốt về chiều thuận, họ có thể đưa ra đầy đủ
luận cứ, luận điểm và dẫn dắt người đọc vào bước
cuối cùng của quy trình phán xét mà bản thân họ không hề
phán xét, họ trích dẫn 2 người ít uy tín mà chẳng ai biết
là ai để lên tiếng khen bạn và 2 người rất nổi tiếng và
được tín nhiệm để lên tiếng chê bạn. Xin hỏi, như vậy
có khách quan không?
Mấy ngày gần đây, một người bạn của mình viết bài " THẾ
HỆ CỦA TÔI – MỘT THẾ HỆ VỨT ĐI" trên tâm thế của một
người Việt trẻ, nói rõ các trăn trở với các vấn đề
đất nước. Rất nhanh sau đó, bài viết này được đăng tải
lại rầm rộ trên Dân Luận, Dân Làm Báo và một số trang "lề
trái". Đặc biệt, nó cũng được đăng lại cả trên blog của
Tiến sĩ Alan Phan. Nhiều forum (như VOZ), trang mạng xã hội (Tạp
chí chim lợn, Linkhay...) cũng trích dẫn cho cộng đồng vào bình
luận
Với vai trò một người quan sát, mình sẽ không viết riêng
một bài phản biện "Thế hệ vứt đi". Tại vì những vấn
đề bài viết nêu ra thuộc dạng tranh cãi không đi vào hồi
kết. Mình chỉ thấy "giật mình" khi tự hỏi tại sao bây giờ
con người ta lại trở nên dễ dãi khi tiếp nhận thông tin như
vậy.
Đành rằng tác giả đã kéo vấn đề hẹp lại khi dùng chữ
"thế hệ của tôi" tức là đại diện cho nhiều bạn trẻ 9x
hiện giờ. Nhưng thử hỏi, tác giả đã đi những đâu, gặp
được bao người, nghe kể được bao nhiêu chuyện... để đúc
kết những gì mắt thấy tai nghe mắt đọc rồi nâng tầm ra
thành vấn đề của cả một "thế hệ của tôi"?
Nếu sau khi ngừng bài viết "Thế hệ vứt đi" này, tác giả mua
vé máy bay trở lại Việt Nam, thâm nhập vào đời sống thật
của xã hội, của nhiều hội đoàn, câu lạc bộ, các chương
trình tình nguyện và xã hội, tiếp xúc thực tế với công
việc của hàng vạn con người. Và nếu thật may mắn có cơ
hội được gặp và nghe chia sẻ của những người đang ngày
đêm âm thầm làm việc không muốn nêu danh tính, tác giả mới
khả dĩ có thêm một chút ít thông tin nữa để bắt đầu suy
nghĩ và trăn trở vào những vấn đề mang tầm "thế hệ", chứ
chưa nói vấn đề phán xét rằng nó có thật sự đáng "vứt
đi" như quan điểm trong bài viết.
Tôi hiểu rằng tác giả là một người học cao hiểu rộng,
lại đang ở nước ngoài, được tiếp xúc với nhiều nguồn
thông tin đa dạng. Nhưng những thông tin đó có thực sự phản
ánh một cách đầy đủ, khách quan và trung thực? Chắc chắn
không - theo lập luận tôi đã nói ở trên. Bạn chỉ mới
"nhìn" thấy sự vật hiện tượng qua báo chí, forum, mạng xã
hội và một ít cảm nhận thực tế thì đừng nên phán xét.
Vì những gì bạn được tiếp nhận là những sự vật hiện
tượng qua lăng kính, góc nhìn, và quan điểm của nhiều nhiều
người tham gia vào quá trình tán phát thông tin.
Và chẳng bất ngờ khi những trang như Dân Luận, Dân Làm Báo...
lại tích cực và hăng hái đến vậy khi đăng tải lại bài
viết Thế hệ vứt đi. Vì còn gì tốt hơn mang phát biểu của
một người khác có đồng quan điểm với mình ra loan tải như
một cách phủi bỏ trách nhiệm và làm tròn vai diễn "khách quan
trung thực"? Chiêu bài tỏ ra khách quan như vậy xưa rồi, và nó
cũng "tiểu nhân" không kém những bài viết núp dưới danh nghĩa
"bạn đọc viết" trên một số báo lá cải Việt Nam hiện nay
là mấy.
Tôi cũng bất ngờ khi rất nhiều bạn trẻ tham gia bình luận
bài viết một cách sôi nổi với đủ thứ lý luận trời trăng
mây nước một cách "rất liên quan". Người ta gọi tác giả là
"ông ấy", rồi "thằng này", trong khi người viết bài là một
cô con gái. Người ta lôi thế hệ cha ông ra để "dạy dỗ" và
phản biện người viết mà chẳng hề quan tâm dòng chú thích
rằng bài viết được dành riêng cho những người bạn của
tác giả trong phạm vi một diễn đàn. Người ta đay nghiến
rằng tác giả chắc hẳn là một anh hùng bàn phím và chẳng
làm được cái gì ra hồn chứ không hề biết cô ấy là một
người hết lòng hỗ trợ cho các hoạt động xã hội tại
Việt Nam (ít ra là với bản thân mình - Nguyễn Ngọc Long).
Và lời cuối cùng mình muốn nói cùng Tiểu Bối - tác giả bài
viết Thế hệ vứt đi, rằng anh rất hiểu tâm trạng và những
"bức xúc" của em khi đọc từng chữ trong bài viết. Nhưng hãy
đặt mọi thứ về đúng vị trí mà nó đáng được gọi tên.
Vấn đề em nhìn thấy ở cộng đồng quanh em, ở những cộng
đồng khác mà em được "huấn luyện" qua cách nhìn của báo
chí không thể dùng đại diện cho một thế hệ nào hết cả.
Vì cho dù một thế hệ có thực sự vứt đi nhưng vẫn còn
một Tiểu Bối từng ngày từng giờ trăn trở cho câu hỏi làm
sao để cuộc sống tốt đẹp hơn thì Thế hệ đó vẫn có
những người không đáng vứt đi, trừ khi em tự cho rằng mình
không thuộc về Thế hệ mà em đang nói tới.
Nếu sống thật hơn, tỉnh táo hơn khi tiếp nhận thông tin,
đừng quá tin vào tính "khách quan" của một nguồn tin nào đó,
để gập laptop lại, tránh xa bàn phím và đứng dậy, thâm
nhập vào cuộc sống thực tế ở ngoài đời sẽ thấy rằng
Việt Nam không có bất cứ một Thế hệ nào đáng gọi là Thế
hệ vứt đi.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121015/viet-nam-khong-co-the-he-vut-di), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét