Câu hỏi về trách nhiệm đặt ra không chỉ với vấn đề năng
lực làm chính sách mà còn đối với động cơ đằng sau nó.
Nhất là, ngay từ khi còn phôi thai, chính sách quản lý vàng này
đã bị rất nhiều chuyên gia cảnh báo gay gắt về tính hiệu
quả cũng như những hậu quả có thể phát sinh. Thực tế đang
chứng minh tính chính xác của những cảnh báo này. Và, cho
đến nay, khi đã đi được một chặng đường, câu hỏi về
việc có cần thiết phải xây dựng một thương hiệu SJC độc
quyền hay không vẫn còn bỏ ngỏ.
<div class="boxright300"><img
src="http://sgtt.vn/ImageHandler.ashx?ImageID=184521" /><div
class="textholder">Gia công vàng miếng tại cơ sở của SJC, quận
7. Ảnh: Thanh Hảo</div></div>
Khác với thời gian chuẩn bị cho sự ra đời của chính sách
quản lý hoạt động kinh doanh vàng như hiện nay, nhiều quan
chức ngân hàng Nhà nước (NHNN) đăng đàn tiết lộ thông tin,
giải thích, cam kết, trấn an người dân rằng quyền lợi của
họ với vàng phi SJC vẫn được đảm bảo. Giờ đây, khi hậu
quả nhãn tiền của chính sách này đang trút thẳng vào người
dân, không thấy quan chức nào đứng mũi chịu sào nhận trách
nhiệm hay thông tin về sự có thể điều chỉnh của chính sách
để khắc phục thiệt hại.
Khoảng cách chênh lệch giữa giá vàng miếng SJC do NHNN độc
quyền sản xuất so với giá vàng thế giới ngày càng mở rộng
(đang tăng lên mức 3 triệu đồng/lượng). Khoảng cách này so
với giá vàng miếng thương hiệu khác trong nước cũng vậy
(từ vài trăm đến hơn 2 triệu đồng). Cho đến nay, người
lạc quan nhất cũng phải thừa nhận rằng chính sách quản lý
hoạt động kinh doanh vàng theo nghị định 24 ngày 3.4.2012 của
NHNN và những chính sách từ trước đó đã hoàn toàn thất
bại, xét trên phương diện các mục tiêu do chính những người
chủ trương nó đưa ra.
Ngược dòng thời gian, NHNN muốn ngăn chặn thực tế vàng
được sử dụng như một đơn vị tiền tệ nhưng lại cho phép
và thiếu cương quyết trong việc đưa ra thời hạn chấm dứt
việc các ngân hàng thương mại (NHTM) được phép huy động –
cho vay vàng, khiến cho mỗi khi có biến động thì ba loại tiền
tệ là VND, USD hay vàng hoán chuyển với nhau dễ dàng, đồng
nghĩa với việc các nhà quản lý tự thu hẹp dư địa chính
sách của mình.
Thời hạn cuối hiện nay là 25.11 đang bị lung lay bởi áp lực
từ một số NHTM, khi mà họ phụng mệnh NHNN, làm cái việc
thực ra là kinh doanh nhưng nhân danh công ích là bán vàng huy
động được để đa dạng hoá nguồn cung nhằm bình ổn giá.
Các ngân hàng đang phải mua lại một lượng vàng lớn đã bán
ra để tất toán trong bối cảnh giá thế giới tăng cao và
nguồn cung vàng SJC trong nước nhỏ giọt. Chính các ngân hàng
này, thay vì là nhân tố bình ổn thị trường, lại đang gây
bất ổn. Những ngày vừa qua, họ vẫn tận dụng thời gian còn
lại để chạy đua lãi suất huy động vàng, nếu giá thế
giới tiếp tục duy trì ở mức cao như hiện nay, chắc chắn
bất ổn chưa đến hồi kết.
Trong khi đó, một con mắt khác của dư luận đang dồn về phía
NHNN để ngóng kế hoạch huy động vàng trong dân nhằm phục
vụ cho phát triển kinh tế mà NHNN hứa hẹn. Không biết nó có
khác gì với việc các NHTM đang huy động hiện nay không. Nếu
không, thì vàng vẫn hoàn là tiền. Tác động của vàng đối
với vĩ mô vẫn vậy. Chưa thấy NHNN tiết lộ điều gì nhưng
cách huy động nguồn lực tốt nhất có lẽ vẫn ở chỗ nâng
cao giá trị đồng tiền trong nước để dân tình nguyện và
tự mình trực tiếp chuyển đổi từ vàng sang tiền. Còn làm
không được, thì quyền bảo toàn giá trị tài sản thông qua
vàng của họ là hiển nhiên và cần phải được bảo hộ.
Vấn đề bình ổn giá chỉ nên đặt ra với mục tiêu tiệm
cận giá thế giới.
Nguyên nhân sâu xa của tình thế tiến thoái lưỡng nan về
chính sách hiện nay không nằm ở chỗ các NHTM, vì nếu nguồn
cung từ NHNN đáp ứng đủ nhu cầu với mức giá bình ổn như
NHNN nêu ý muốn thì lời giải cho bài toán, tuy không đơn giản
vì liên quan đến an toàn hệ thống, nhưng nếu khoanh khéo, sẽ
chỉ gói ở chuyện lời – lỗ của từng ngân hàng. Câu hỏi
đặt ra là tại sao sau khi giành độc quyền sản xuất vàng
miếng, NHNN lại tự mình gây ra tình trạng khan hiếm trong khi
có thể chủ động tăng cung qua việc chủ động dập lại vàng
từ các thương hiệu khác sang SJC – điều mà chính chủ các
thương hiệu phi SJC đã chầu chực nhiều tháng trời nay chứ
không phải đến khi thị trường thế giới có biến. Thậm
chí, nếu ngay cả khi đã hành động mà vẫn không đáp ứng
hết nhu cầu, nhập vàng là giải pháp cần tính đến để
không chỉ an các ngân hàng mà còn an dân.
Câu trả lời có thể nằm ở chỗ chi phí cho việc chuyển
đổi mấy chục ngàn đồng mỗi lượng. Nhưng câu trả lời
còn có thể nằm ở con số lợi nhuận mà các doanh nghiệp giữ
vàng phi SJC "bỗng dưng" có được từ sự gật hay lắc cho
phép chuyển đổi, cho phép với số lượng bao nhiêu của NHNN.
NHNN đang nắm trong tay quyền phân phối các miếng bánh lợi
ích, mà cơ chế xin – cho thì dễ nảy sinh tiêu cực. Cho đến
nay, nhiều người thắc mắc không biết quota chuyển đổi của
NHNN dựa trên tiêu chí gì, thậm chí danh sách những đơn vị
được phép chuyển đổi cùng với số lượng cũng không
được công khai.
Công bằng mà nói, các doanh nghiệp chủ các thương hiệu vàng
phi SJC đã bị thiệt khi NHNN tuyên bố độc quyền sản xuất
vàng miếng và quốc hữu hoá tầm quốc gia thương hiệu SJC.
Từ trước khi quyết định trên có hiệu lực, một số doanh
nghiệp đã "đại hạ giá" vàng của mình. Nhưng, nếu như
các doanh nghiệp (dù không phải tất cả) có cơ hội (dù tốn
chi phí) chen chân xếp hàng để xin NHNN cho dập lại vàng miếng
của mình thành vàng SJC – lấy lại những gì thuộc về mình
đã mất, thì người dân đang giữ vàng phi SJC, cho tới giờ
phút này, cách nào đó vẫn là bị tước đoạt giá trị.
Nguyên Lê
_________________________
<h2>BS Hồ Hải - ACB và hệ lụy vàng</h2>
Dear All,
Mình có bà bạn thời phổ thông. Ba tháng nay ở quê vào Sài
Gòn nuôi đẻ con gái đầu lòng một cháu ngoại kháu khỉnh.
Cách đây hơn 10 năm bà mua 4 miếng mỗi miếng 1 chỉ vàng hiệu
ACB bông lúa, thời hoàng kim của ngân hàng này. Hôm qua bà ấy
gọi cho mình không biết bán ở đâu, chắc nghe vàng lên đi bán
kiếm lãi? Mình bảo đến 1 chi nhánh NH ACB mà bán, vì vàng của
họ họ sẽ thu lại được giá. Còn nếu bán chỗ khác sẽ bị
làm giá do nhà nước đang có lệnh cho phép SJC độc quyền kinh
doanh và sản xuất vàng miếng, các loại vàng khác sẽ bị mua
giá thấp. Trong khi hồi đó, bà bạn mình mua 4 miếng này ngang
giá SJC nhỉnh hơn 1 chút.
Một giờ đồng hồ sau, bà bạn gọi lại bảo, ACB có lệnh
không được mua vàng, ngay cả vàng của ACB. Họ giới thiệu
tôi đến 1 cửa hiệu quen của họ để bán cho được ngang
bằng giá nhẫn 99.99%. Trong khi, giá vàng mua vào hôm nay ở cửa
hàng tư nhân là 47.150.000/lượng, thì giá nhẫn chỉ
42.380.000/lượng, nhưng người ta còn đòi phải đo tuổi. Muốn
đo tuổi thì họ phải cắt bọc nhựa để đo. Ông tính dùm
tui. Tội nghiệp bà bạn, mình bảo, nếu bạn cần tiền thì
phải chịu thôi, biết làm sao?
<div class="boxright300"><img
src="https://fbcdn-sphotos-d-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash3/6062_4308447466049_1943081486_n.jpg"
/><div class="textholder">Vàng nào cũng là vàng, nhưng chỉ cần
một quyết định chính trị là vàng này là vàng xịn, còn vàng
kia là vàng không xịn. Thế ai bảo rằng chỉ quan tâm làm giàu,
không quan tâm chính trị?</div></div>
Năm phút sau, bà bạn lại gọi bảo, người ta đo tuổi vàng
chỉ có 96,89%, nên người ta chỉ mua giá vàng 96 thôi ông ạ,
mà vàng 96 người ta thâu chỉ có 38.200.000/lượng. Ông giúp tôi
với. Tớ hỏi, thế khi đo tuổi vàng người ta bỏ từng chỉ
vào nước hay bỏ cả 4 miếng vào? Bà ấy bảo, tui hổng để
ý. Mình bảo, bà yêu cầu họ bỏ từng miếng một để đo
thôi. Vì khi bỏ cả 4 miếng vào giữa các miếng sẽ có bọt
khí và tuổi vàng sẽ giảm. Bà ấy mừng húm, ré lên, sao ông
cái gì cũng rành. Đúng là hồi lớp mình ở phổ thông chỉ có
ông là khác biệt. Tớ cười hì hì, bảo, kinh nghiệm của
sương gió phủ đời trai đã can qua thôi bà ạ.
Lại 5 phút sau, bà ấy gọi lại bảo, người ta đo từng miếng
thì tuổi vàng là 99.87%, người ta không mua bằng hàng nhẫn
99.99% mà bớt còn 42.000.000/lượng. Ý ông làm sao? Tớ chỉ
cười thôi thì bán đi, mai mốt bán chẳng có ai mua, vì
15/11/2012 thì chính phủ cấm mua bán vàng miếng ở tư nhân. Lúc
đó bán chui nhủi còn bị ép giá ác hơn. Thế là bà bán
được 4 chỉ vàng miếng ACB hiệu bông lúa với số tiền là
16.800.000 cụ. Rồi gọi điện cảm ơn lần nữa. Người ở quê
dễ thương là vậy, lại còn bảo, tính ra tui vẫn còn có lãi,
vì tui mua cách nay hơn 10 năm chỉ có hơn 1 triệu ông ạ. Đấy
dân quê chất phát thực thà, không tính xa lời lỗ, nhưng cốt
là mua vàng để phòng thân, đâu ngờ sau hơn 10 năm lới hơn 10
lần, dù bị NH ACB và tư thương bắt chẹt, do "lệ" của nhà
nước.
<span class="underlined-text">Vàng nào cũng là vàng, nhưng chỉ cần
một quyết định chính trị là vàng này là vàng xịn, còn vàng
kia là vàng không xịn. Thế ai bảo rằng chỉ quan tâm làm giàu,
không quan tâm chính trị?</span>
Thương quá bạn mình khờ nhưng không khờ chút nào, nhưng cũng
viết ra đây để mọi người rút kinh nghiệm khi đi bán vàng
ngoài nhãn hiệu cầu chứng của đảng là SJC.
<a
href="https://www.facebook.com/notes/h%E1%BB%93-h%E1%BA%A3i/acb-v%C3%A0-h%E1%BB%87-l%E1%BB%A5y-v%C3%A0ng/546878225326052">Theo
blog BS Hồ Hải</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121008/nguyen-le-ai-chiu-trach-nhiem-ve-chinh-sach-doi-voi-vang),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét