Người Buôn Gió - Tự Trọng chết rồi

Thánh nhân nước Vệ hiệu là Tự Trọng.

Khi xưa quanh Tiên Đế hội tụ đủ anh tài, mưu trí, dũng cảm,
khôn khéo, cương quyết đều có cả. Tiên Đế dạy dỗ các
học trò của mình mỗi người theo một sở trường của họ,
ai cũng thành tướng tài , rường cột đất nước. Lúc lấy
được sơn hà, bắt tay vào xây dựng xã tắc người khéo dùng
binh, kẻ khéo trị quốc, kẻ biết vỗ về cho dân chúng chăm lo
cày cấy...cơ nghiệp nhà Sản ngày vững lên trông thấy. Đó
cũng là nhờ cách chọn người của Tiên Đế.

Một đêm Tiên Đế mới giật mình thấy trong đám học trò
vẫn thiếu một kẻ biết trọng đạo thánh hiền. Là người lo
xa, Tiên Đế chạnh lòng nghĩ đến ngày đi gặp tiền nhân Ca
Ma, Lý Ninh thì không hình dung nổi nước Vệ sẽ thế nào nếu
không có đạo.

Bởi thế lựa chọn kỹ trong quân, tìm được một tên lính
trẻ thẳng thắn, yêu sự thật, căm ghét sự giả dối để
dạy bảo về đạo thánh hiền, đặt tên cho là Tự Trọng.

Tự Trọng học sách Tiên Đế mười năm, học sách thánh hiền
trong thiên hạ mười năm. Uyên thâm về đạo làm người, theo
sở học dựa vào tính người Vệ mà soạn sách dạy thiên hạ
làm điều tốt.

Khi Tiên Đế băng hà về với tiền nhân. Tự Trọng xin triều
đình mở một trường học ở phía Tây kinh thành để dạy các
quan lại về đạo đức làm người, làm quan. Học trò của Tự
Trọng học ra trường đều làm quan lớn trong triều cả. Tự
Trọng không ra ngoài, chỉ ở trong trường chăm chú bồi dưỡng
tư cách, đạo đức cho học trò miệt mài đến mấy mươi năm.
Không màng chuyện ngoài đời. Hàng năm nhiều học trò làm quan
to nhớ đến thầy nhân ngay lễ Trọng Sư về thăm hỏi. Tự
Trọng hỏi việc nước , các trò đều nhất loạt trả lời
bốn phương yên bình, dân chúng ấm no, nước nhà cường
thịnh. Hỏi đến việc lễ nghĩa thì nghe tâu lại rằng trên
quan lại thanh liêm, một lòng no việc nước. Dưới dân chúng
thuận hoà. Nhà tù vì không có người phạm tội để mà nhốt,
phải chuyển sang xây thương xá, khách sạn. Vì yên ổn như
vậy nên giảm bớt sai nha cho về làm ruộng, thóc lúa vì thế
mà dư dả đầy ắp kho lương.

Tự Trọng hài lòng lắm, thấm thoát mấy chục năm trôi qua.
Năm nào các học trò về thăm thầy cũng báo cáo chuyện bá
tính, nước non y hệt như năm trước.

Đến năm Nhâm Thìn, đời Vệ Kính Vương thứ hai. Tự Trọng
gặp lúc mùa thu nắng hanh vàng, chợt nhớ lại mùa thu năm xưa.
Bèn vi hành một chuyến vào thành.

Mấy mươi năm qua, cảnh vật đổi khác đã nhiều, nhà cửa
mọc lên huy hoàng, chót vót. Tự Trọng thấy đời sống bá
tính thế lòng phơi phới lắm.

Qua trường quốc học, thấy đám học trò đang ngồi hì hục
gấp hạc giấy. Tự Trọng lại gần hỏi han. Mới vỡ lẽ ra
là học trò gấp hạc để gửi chia sẻ tới các binh lính đóng
ngoài đảo xa. Tự Trọng khen hiệu trưởng trường ấy biết
dạy trò. Hiệu trưởng đắc chí khoe rằng.

- Bởi ngoài biển quân Tề thôn tính gần hết biển đảo của
ta, vì tình hữu nghị mà ta không muốn to chuyện. Giữ ổn
định chính sự là điều trọng. Thế nhưng trong nước có đám
người nông nổi, không hiểu cái điều ấy, tụ tập với nhau
biểu tình phản đối nước Tề. Gây căng thẳng ngoại giao.
Triều đình đã dùng nhiều biện pháp trấn áp được lũ ấy.
Nhưng để tránh điều tiếng dị nghị, cho nên tổ chức cho
học trò gấp hạc gửi ra ngoài ấy cho gọi là có hành động
quan tâm đến biển đảo.

Tự Trọng giật mình,vội đến nhà học trò đang làm quan lớn
trong triều. Hỏi về chuyện biển đảo. Học trò là thương
thư bộ Binh đáp.

- Thưa thầy, mỗi thời mỗi khác, giờ chúng ta cần ổn định
để làm ăn, phát huy kinh tế. Có kinh tế mạnh thì mới tính
chuyện đòi biển đảo. Thế của Tề giờ mạnh hơn ta gấp
mười lần. Khó có thể đối đầu được, chi bằng hoà hoãn
tạm thời để củng cố tiềm lực bằng việc tăng gia sản
xuất, cày cấy.

Tự Trọng muốn tìm hiểu hơn, bèn hít vài hơi chế ngự tinh
thần. Đến nhà học trò bộ Hình hỏi chuyện biển đảo.
Thương thư bộ Hình đáp.

- Thưa thầy, chuyện ngoài đảo nói thì thành có, không nói thì
thành không. Trò bắt hết bọn nói có thì tất là thành không
có. Giờ thầy cứ đi ra ngoài chợ hỏi có chuyện mất biển
đảo không, trăm người cả trăm đều bảo là không có. Vậy
thì có nghĩa là không có chuyện ấy. Thế của Tề manh mình
nói ra không giải quyết được gì, lại khiên dân tình hoang
mang, mất ổn định. Giờ là lúc cần phải lo lắng về kinh
tế, kinh tế quốc gia có mạnh thì mới có thể đương đầu
với Tề được.

Tự Trọng đi thấy quan lại nhà cửa nguy nga, xe cộ chất đầy
sân, gia nhân đầy tớ vô vàn, trong vườn đầy kỳ hoa, dị
thảo, trong nhà ngà voi, sừng tê đầy tường. Vàng bạc dát
cả lên trần. Ngoài thiên hạ dân chúng kêu than đói kém vì
vật giá đắt đỏ, công việc không có. Bèn đem chuyện ấy
đến học trò coi bộ Lễ hỏi. Thượng thư bộ Lễ đáp.

- Làm quan mà không lo được cho mình, sao mà lo được cho dân.

Tự Trọng hỏi rằng lo cho dân sao dân vẫn còn khổ thế. Bộ
Lễ đáp.

- Thưa thầy, dân chưa sung túc vì thế họ cần phải phấn
đấu chăm chỉ để sung túc. Nếu họ sung túc rồi chẳng còn
gì để phấn đấu nữa Người ta hạnh phúc nhất là có cái
mục tiêu trước mặt để mà tìm kiếm, gắng sức. Triều
đình không nỡ tước cái quyền ấy của bá tính, bởi vậy
để cho dân còn cái mà hướng đến.

Tự Trọng nghe thở dài. Về đến trường gọi học trò lại,
ứa lệ than rằng.

- Ta mấy mươi năm học đạo thánh hiền, sau lại mấy mươi
năm đem sở học đó để dạy thiên hạ. Hôm nay ra ngoài mới
biết tất cả tâm nguyện của ta đều vô nghĩa.

Nói xong hướng về phía lăng Tiên Đế đập đầu xuống đất
ba cái thì chết.

Người thiên hạ biết chuyện, ai nấy cũng thương tiếc, học
trò có nhiều kẻ làm quan đã điền viên. Thương tiếc thầy
mới dâng sớ xin triều đình để được lập đền thờ Tự
Trọng. Sớ dâng lên, quan đầu triều phán.

- Ông ấy làm thầy mà chết như thế là không có bản lĩnh
chính trị. Trước khi chết lại có những lời làm ảnh hưởng
đến tâm lý nhân dân, mất uy tín triều đình. Đã là bậc
thánh nhân thì phải có lòng tự trọng, chết cũng phải đàng
hoàng. Không được tự chết như thế, xấu hổ triều đình,
không xứng được thờ.

Quan đầu triều gạt sớ đó đi, sau đó ngài soạn một bài
văn nói về tư cách, đạo đức người quân tử trong thời kỳ
đổi mới. Hôm bài văn của quan lớn được ban xuống, cũng là
lúc Tự Trọng được chôn cất.

Đám ma của Tự Trọng thật lạ lùng, khi mà loa của triều
đình giảng bài đạo đức khắp phố phường, thì cũng là lúc
khắp phố phường dân chúng thương tiếc bậc thánh nhân khóc
ồ ồ than

- Tự Trọng chết rồi, than ôi Tự Trọng chết rồi.

Tiếng loa và tiếng than cứ lẫn lộn, sau hoà với nhau thành
một giai điệu lạ lùng có một không hai.

Có kẻ điên ở chợ, nghe điệu ấy nói rằng.

- Thánh nhân này mất đi, ắt có thánh nhân khác xuất hiện.
Tự Trọng chết đi thì có Tự Phụ xuất hiện thế thay, lẽ
đời huyền diệu là vậy.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121022/nguoi-buon-gio-tu-trong-chet-roi), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!