Duy Phương - Thấy gì từ con số bội chi ngân sách?

<em><strong>9 tháng năm 2012, bội chi ngân sách nhà nước lên tới
122.320 tỷ đồng, bằng 87,2% dự toán năm. Đây là con số vừa
được Bộ Tài chính công bố trong báo cáo về tình hình triển
khai nhiệm vụ tài chính – ngân sách tháng 9 và 9 tháng năm
2012. Con số nói trên thực tế đã vượt khá xa con số bội chi
ngân sách của cả năm 2011 (cả năm 2011, con số này là khoảng
111.000 tỷ đồng).</strong></em>

Nếu so sánh với mức bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) tính
đến ngày 15-6, là khoảng 60.000 tỷ đồng, có thể thấy bội
chi ngân sách đã tăng rất mạnh trong 3 tháng vừa qua. Giới
chuyên gia nhận định, bội chi ngân sách đang tăng với tốc
độ đáng lo ngại do nguồn thu ngân sách hạn chế, trong khi chi
ngân sách vẫn gia tăng đáng kể do chủ trương nới lỏng chính
sách tài khóa của Chính phủ.

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan đưa ra một con số chênh lệch
lớn khi ông dẫn chứng, trong suốt những tháng đầu năm 2012,
thu ngân sách tăng 1% trong khi chi lên tới 13%. Ông Vũ Khoan cũng
nhấn mạnh, chúng ta đang chi cho lĩnh vực công quá nhiều, một
mặt thúc đẩy sự phát triển, nhưng không phải tất cả đều
được đầu tư đúng chỗ, những lãng phí trong đầu tư công
như hội hè, lễ lạt, tổ chức hội thảo hội nghị ở những
địa điểm sang trọng, xa hoa… đang bộc lộ sự lãng phí vô
cùng lớn nguồn ngân sách nhà nước.

<blockquote>TS Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính
sách Tài chính, Tiền tệ Quốc gia:

<strong>Nên tăng đầu tư công vào những lĩnh vực cần
thiết</strong>

Tôi cho rằng việc quá cắt giảm đầu tư công không hoàn toàn
hợp lý, mà cần phân biệt nên cắt giảm ở lĩnh vực nào, và
tăng ở lĩnh vực nào. Theo tôi, cần tăng đầu tư công để
phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng bằng cách hãy giảm chi
tiêu 10% từ hội hè, đình đám, để tập trung đầu tư vào
đường sá, giao thông, cơ sở hạ tầng. Tuy vậy, việc tăng
đầu tư này cần phải có sự giám sát chặt chẽ từ phía cơ
quan quản lý.</blockquote>

Thu tăng 1%, nhưng chi tới 13%. Con số này, theo chuyên gia kinh tế
Bùi Kiến Thành cho thấy, chúng ta đang chi quá mức cho phép rất
nhiều. Nếu theo mức chuẩn quốc tế, bội chi ngân sách không
được phép quá 3%, thì con số vượt hẳn trên 10% như Việt Nam
đang chi quả thực là điều không thể tưởng. Con số này
dường như càng cho thấy rõ hơn: Nền kinh tế vốn đã khó
khăn, sẽ lại càng khó khăn hơn vì những việc làm không theo
chuẩn mực nào, vì sự mất cân đối trong thu chi mà chính
chúng ta đang tự đẩy mình vào đó.

Năm 2011, để thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, Chính
phủ đã rất gay gắt trong việc cắt giảm những lĩnh vực
đầu tư công kém hiệu quả. Song, thực tế đã diễn ra lại
cho thấy những nghịch lý của sự cắt giảm ấy. Cụ thể,
trong khi chủ trương chung là thắt chặt chi tiêu và giảm đầu
tư công, thì cuối năm 2011, Bộ Kế hoạch và Đầu tư lại
công bố một con số "khủng" về tỷ lệ đầu tư dự án
công cả nước lại chiếm 40% GDP. Song, điều đáng nói là
đầu tư lớn, nhưng hiệu quả đầu tư lại không cao.

Không thể phủ nhận, thời gian qua, Chính phủ đã nỗ lực
rất nhiều trong việc tiết kiệm đầu tư công. Và cũng không
phủ nhận những mục tiêu chi của ngân sách nhà nước sẽ góp
phần thúc đẩy sự phát triển. Việc chi ngân sách để làm cơ
sở hạ tầng, đường sá cho dân là những khoản đầu tư
đúng đắn. Song, trên thực tế, số đầu tư cho một số lĩnh
vực công lãng phí, thất thoát nguồn ngân sách lại không phải
là nhỏ. Những lãng phí ấy lại thường do các tập đoàn,
tổng công ty nhà nước đem lại. Người dân không thể không
bức xúc vì những bê bối của các tập đoàn kinh tế, doanh
nghiệp nhà nước đã gây ra trong thời gian qua. Trường hợp
Vinashin với dự án tàu vận tải biển tuyến Bắc – Nam đòi
chi 1.000 tỉ đồng để rồi phá sản. Hay Vinalines với dự án
đầu tư xây dựng Nhà máy sửa chữa tàu biển Vinalines phía Nam
đã gây thiệt hại vô cùng lớn cho nền kinh tế. Thua lỗ, kém
hiệu quả nhưng lại thường xuyên nhận được những ưu ái,
đặc quyền của Nhà nước dành cho những con cưng. Tập đoàn
Than và Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) mới đây đã nhận
được "đặc ân" giảm thuế xuất khẩu than từ 20% xuống
còn 10%, không những thế, "ông lớn" này còn được ưu ái
tăng giá bán than cho điện để chống lỗ. Giảm thuế cho
"đứa con cưng" đồng nghĩa với việc thất thu cho "mẹ"
ngân sách. Nhắc lại những dữ liệu nói trên để thấy,
nguồn ngân sách nếu không được điều chỉnh kịp thời, nếu
còn tiếp tục đầu tư dàn trải cho những dự án tương tự
Vinashin hay Vinaline trước đây thì bội chi ngân sách sẽ không
chỉ dừng lại ở mức 13%.

Và trong khi các dự án mới vẫn được cấp phép đều đều
thì còn đó vô số những dự án đã được phê duyệt lại
vẫn đang trì trệ, chậm tiến độ thi công, đó còn chưa nói
đến nhiều dự án vẫn đang nằm… trên giấy. Bộ Kế hoạch
và Đầu tư đã có nhận định thế này: "Để tiêu thụ hết
số dự án đã được thông qua, mỗi năm cần một số tiền
lớn hơn tổng mức đầu tư toàn xã hội". Những hệ lụy
nhãn tiền của sự "vung tay" trong đầu tư công thì đã rõ,
còn về dài hạn thì sao?

Các chuyên gia kinh tế cho rằng: Mức bội chi ngân sách cao hàm
ý rằng, chính sách tài khóa sẽ không còn nhiều dư địa để
tiếp tục hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế. Thêm vào đó,
việc nới lỏng quá mức chính sách tài khóa với mức bội chi
ngân sách vượt ngưỡng cho phép làm tăng lãi suất do Chính
phủ phải tăng cường vay nợ để bù đắp bội chi. Kết quả
là đưa đến kích thích tiêu dùng. Và khi kích cầu quá mức
thì ở chu kỳ sau sẽ kéo theo lạm phát cao. Như vậy, rõ ràng,
bội chi NSNN có quan hệ nhân quả với lạm phát. Điều này
cũng có nghĩa, mọi cố gắng của Chính phủ trong kiềm chế
lạm phát sẽ trở nên vô nghĩa.

Duy Phương

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121007/duy-phuong-thay-gi-tu-con-so-boi-chi-ngan-sach),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét