Cầm Bùi - Muôn năm

<strong>Disclaimer – Phủi trách nhiệm:</strong>

<em>Bài này viết bên thềm Đại hội 6, nhưng thật ra chẳng
liên quan gì đến đại hội cả. Thật ra thì chẳng có cái gì
của chúng ta mà lại có liên quan đến đại hội cả. Vả
chăng, tôi cũng không có cửa nẻo đâu mà bàn chuyện đại
hội. Cách đây dăm tháng, đúng lúc đi ngang qua lãnh sự quán
Mỹ ở góc Mạc Đĩnh Chi – Lê Duẩn thì điện thoại tôi reo
xém rách cả quần. Tôi vừa tấp xe vào vệ đường, rút điện
thoại ra định nghe thì chú bảo vệ đang ngồi trong lô cốt
đã xông đến, tay vung dùi cui, miệng hô "Mày cút đi chỗ
khác không tao đánh chết mẹ mày bây giờ," tôi nói xạo tôi
chết trắng mắt. Thế cho nên, cửa nẻo đâu mà tôi dám ngồi
dưới thềm bàn chuyện đại hội.</em>

<strong>Disclaimer 2 – Lại phủi trách nhiệm:</strong>

<em>Bài này được viết sẵn trong đầu sau những lần tôi đi
ngoài đường và ngó ngang ngó dọc, nay ngồi xuống chép ra vậy
thôi. Chỉ có ý nghĩa về từ vựng học hoặc từ nguyên học,
nói một cách trơ trẽn thì như kiểu</em> Chuyện Đông Chuyện
Tây <em>của ông An Chi trên báo Kiến Thức Ngày Nay. Không hề
liên quan gì đến chính trị. Nếu các bạn đọc và tự suy
diễn chính trị thì thứ nhất các bạn sẽ đau đầu, thứ hai
các bạn sẽ đau lòng, cả hai cái đau ấy là do các bạn tự
vơ vào mình, không liên quan gì đến tôi.</em>

Phủi xong rồi, giờ thì thế này.

Thế này, tôi đi trên đường hay thấy cái từ "muôn năm."
"Muôn," cũng như vạn, nghĩa là mười nghìn. "Muôn
năm"nghĩa đen là mười nghìn năm, nhưng về nghĩa bóng thì là
vĩnh cửu, tương tợ như vạn tuế. Là công dân của một đất
nước có nền điện ảnh phát triển một cách rất đáng tự
hào, chắc chắn các bạn và tôi, chúng ta cũng đều đã không
ít thì nhiều từng xem phim Tầu trên ti vi. Trong những phim Tầu
ấy, khi vua xuất hiện, bụng to như bụng heo xồ về phía
trước, thì bọn bá quan văn võ nhất loạt kêu rằng "Thánh
thuợng vạn tuế!" tức là chúc cho thằng heo sống đời sống
kiếp, mãi mãi ăn trên ngồi trốc để mà đày đọa cuộc
đời chúng nó, thế xong thằng heo rất mực nhân từ sẽ đáp
nhời rằng "Trẫm miễn lễ, các khanh cứ quỳ đi," rồi
bọn bá quan văn võ sẽ lại đồng thanh rằng "Tạ ơn thánh
thượng!" Ấy là một mô-típ kinh điển của phim Tầu, gần
như phim nào cũng có. Mà các bạn biết đấy, phim Tầu thì trung
thực lắm, một trăm bốn mươi phần trăm là sự thực, ngay
cả các cảnh cưỡi mây lái gió, biến hóa thần thông cũng
tuyền là thực cả. Cứ ấy mà suy, thì tôi dám khẳng định
trong lịch sử Tầu, và rất có thể là cả sử Việt nữa,
quả là người ta hay hô như sau:

"<em>Thái giám muôn năm
Hoàng hậu giá lâm
Cách cách đái dầm
Thánh thượng vạn tuế!</em>"

Nhưng mà, nếu chúng ta bỏ qua những vần điệu rất du dương
thì ở đây có một lỗ hổng nghiêm trọng, mà tôi xin kể ra
nơi đây chuyện một người thiếu nữ đệp. Nếu có chút
kiến thức sơ đẳng về địa lí học – sơ đẳng thôi, không
cần phải sâu rộng như các nhà nghiên cứu đập thủy điện
sông Tranh đi điều nghiên bằng iPad – các bạn hẳn biết
rằng, trong địa lí học tồn tại một khái niệm gọi là
tuổi thọ trung bình. Tuổi thọ trung bình của con người phụ
thuộc vào nhiều yếu tố, ví dụ như sự phát triển y học
của một nước. Nhật Bản chẳng hạn, nhờ nền y học hùng
mạnh mà có tuổi thọ trung bình vào năm 2008 là 81, tức là
trung bình thì mỗi người Nhật sống được 81 năm rồi mới
chịu lăn ra chết. Con số này ở Việt Nam là 74, và ở Tầu là
73. Bảy mươi ba, bảy mươi bốn tuổi trên cõi đời kể cũng
không phải là ngắn – nhất là khi bạn phải ngày ngày đối
phó với giá xăng, giá điện và giá rau quả đến mức cứ
muốn chết ngay cho nhẹ nợ – nhưng so với muôn năm, cho dù ở
cái nghĩa đen thô thiển của nó, thì vẫn là một trò hề.
Thật vậy, dùng Google tính toán ta có:

74/10.000 = 0,0074

tức là ta chưa sống được một phần trăm của muôn năm. Ngay
cả cái bà Trung Quốc già nhất thế giới mới được khai
quật gần đây cũng chỉ mới một trăm hai mươi bảy tuổi
thôi, tức là chỉ hơn một phần trăm của muôn năm một chút
thôi. Mà đó là trong điều kiện y học thế giới đã phát
triển đến tầm đỉnh cao đấy! Các bạn nhớ cho, thời xưa
người ta cắt rốn bằng mảnh sành, chữa đau ruột thừa bằng
cám hấp, trị bệnh chó dại bằng bùa xì la ba úm, con dân
chết tức chết tưởi cả mớ, thành ra tuổi thọ trung bình
thấp hơn nhiều. Điển hình như Tần Thủy Hoàng, tiêu diệt
tất cả các thể loại chư hầu để lập ra Tần quốc, xây
tường đốt nho, chiến công hiển hách, mà chỉ sống được
có bốn mươi chín tuổi. Hạng Vũ có sức mạnh bạt sơn cử
đỉnh, từ nhỏ nấp sau cục đất nhìn vua Tần đi qua đã
ngứa mồm bảo rằng "Có thể cướp và thay thế hắn," về
sau quả thật lật đổ nhà Tần, danh trấn một cõi, thế mà
cũng chết giữa trận tiền ở tuổi ba mươi. Kẻ thù không
đội trời chung với ông ba mươi này là Lưu Bang, sau trở thành
Hán Cao Tổ, thì có sống dai hơn một chút, nhưng cũng không
lết nổi qua năm thứ sáu mươi bốn. Tóm lại là ai nấy đều
chết sớm, mặc cho cả đời cứ điên cuồng đi tìm linh đan
trường sinh bất lão, mặc cho quần thần rã mồm hô "muôn
năm muôn năm."

Bàn về vua chúa rồi, ta lại bàn đến triều đại. Tuổi thọ
của triều đại có thể dài, có thể ngắn, nhưng chung quy cũng
chẳng khá hơn tuổi thọ của một ông vua là bao nhiêu, bất
kể triều đại ấy hưng thịnh đến như thế nào. Cứ xem: nhà
Trần được 175 năm, nhà Lý 216 năm, nhà Lê sơ tròn 100 năm.
Đến thời nhà Nguyễn, ông vua Minh Mạng rất chi tham vọng, đã
chong đèn thức hôm mà chế tạo ra một bài Đế hệ thi, như
sau:

<em>Miên Hường Ưng Bửu Vĩnh
Bảo Quý Định Long Trường
Hiền Năng Kham Kế Thuật
Thế Thoại Quốc Gia Xương</em>

và bảo con cháu cứ theo ấy mà đặt tên: Miên Tông (vua Thiệu
Trị), Hồng Nhậm (vua Tự Đức), Ưng Ái (vua Dục Đức)...
"cứ như thế truyền đến muôn đời, thay nhau hưởng
phước." Tiếc thay mới đến chữ thứ năm là Vĩnh Thụy
(Bảo Đại) thì nhà Nguyễn cũng đi củi sau 143 năm cố gắng
một cách thiếu may mắn, cái phước ấy chẳng được hưởng
mãi, ấn kiếm trao trả cho cách mệnh, ước nguyện "muôn
đời" của ông vua "tối cưỡi sáu bà năm có chửa" cũng
đi tong luôn. Như vậy tức là trên đời chẳng có gì muôn năm,
cũng như trên năm chẳng có gì muôn đời. Phàm ở đời, cũng
như ở năm, có thịnh thì phải có suy. Có sinh thì phải có
diệt. Có sống thì phải có chết. Đến như vũ trụ bao la là
vậy, trước đây anh em cứ tưởng nó vô tận vô cùng, hóa ra
vẫn có Big Bang và Big Crunch. Tiếc cho ông Minh Mạng, ổng không
có được cái tài năng khoa học như Stephen Hawking để biết
rằng ngay cả thời gian cũng là tương đối, và rằng nếu ổng
chạy đủ nhanh (hoặc thúc lính khiêng lọng chạy đủ nhanh)
thì thời gian cũng chậm lại, ổng sẽ không đến nổi hưởng
dương bốn mươi chín tuổi.

Thế thì nói vòng vo, nay tóm lại rằng tôi đi trên đường,
tôi hay thấy trên cây trụ điện treo mấy cái băng rôn đỏ ghi
chữ vàng rằng "muôn năm," "bất diệt" vân vân, mà lòng
những suy nghĩ ưu tư mãi, trán như nổi sóng biển luân hồi
vậy. Đành rằng nước ta, theo như lời đồn, vừa tách khỏi
từ cái gốc phong kiến cổ hủ được bảy chục năm, nên vẫn
còn tàn dư của cung vua phủ chúa. Lại đành rằng quan và dân
ta, đồn vẫn như lời, vừa thoát khỏi chiến tranh được có
bốn chục năm nên vẫn còn đói nghèo và dốt nát. Nhưng tựu
trung đó không phải là lí do để ta dùng mãi dùng hoài cái
chữ "muôn năm." Như đã nói ở trên, quát đờ phắc là cái
muôn năm? Làm gì có thứ gì muôn năm? Hỡi ôi! Tháng trước
ông vừa hứa giá xăng sẽ không tăng nữa, thì tháng sau xăng
cộ tăng giá hai lần liền, người đi xe có động cơ mà không
phải quân cơ động đều méo mặt. Tuần trước ông dự đoán
rằng thị trường chứng khoán sẽ phục hồi mạnh mẽ, thì
tuần sau cả cái bảng điện tử nó đỏ lè như cà rốt, bao
nhiêu tay chơi cổ phiếu kì cựu lẳng lặng vẫy chào vợ con,
chui vào nhà cầu thắt cà vạt đá ghế. Hôm trước ông đập
bàn khoe đầu bạc, đòi giải thể với thành lập nọ kia, hôm
sau đã thấy ông xộ khám vì tội gây hậu quả nghiêm trọng,
đồ rằng tại ông đập mạnh tay quá mà cái bàn bị bể. Năm
trước ông xây cái bờ kè sứ vững như cái bửng để kỉ
niệm ngàn năm văn vật, chưa hết năm sau bờ kè đã lở loét
như chân thằng hủi vẫn đứng xin tiền góc Nam Kì Khởi Nghĩa
– Nguyễn Thị Minh Khai, và quả thật là để cho những thằng
hủi, hoặc xích lô, hoặc xe thồ nửa đêm vạch quần đái
vào. Thập kỉ trước ông tự hào rằng ta đây chính thị con
rồng châu Á, thập kỉ sau thì trong bảng xếp hạng giun đất
người ta cũng không thèm ghi tên ông vào nữa. Hỡi ôi! Từ
buổi sáng đoán buổi chiều ông còn đoán không thấu, từ
buổi hôm nghĩ buổi mai ông còn nghĩ không thông, ông phán đâu
sai đó, bói đâu trật đó, làm đâu hư đó, bắn đâu hụt
đó, còn hô hào gì cái chuyện muôn năm?

Thôi thì thế này, hay là ta len lén ta thay "muôn năm" bằng
"đến đâu hay đó," chẳng phải là thức thời mà hợp lí
hơn chăng?

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121017/cam-bui-muon-nam), một số đường
liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé
thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể
bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách
vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!