Dư luận hiện nay cho rằng vụ bạo loạn hôm 18 Tháng Hai vừa
qua tại xã Long Hưng (huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai) liên quan
đến đất đai chỉ là hiện tượng bề nổi của một vấn
nạn lớn hơn rất nhiều.
<div class="boxright320"><img
src="http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/Local-governments-and-lobbyists-on-the-same-side-in-land-disputes-against-farmers-02272009155052.html/xuanquan-a2-305.jpg"
/><div class="textholder">Chính quyền huyện Văn Giang san ủi mặt
bằng để xây dựng công trình ở xã Xuân Quan. Sự việc gây ra
cuộc đụng độ giữa hàng nghìn dân với công an, chỉ vì
đền bù không thỏa đáng. (Photo courtesy of Ecopark) </div></div>
<h2>Cấu kết với giới đầu tư ép giá đất đai của dân?
</h2>
Đó là sự cấu kết của chính quyền với những người có
tiền, xin giấy phép đầu tư, ép dân bán đất giá rẻ để
bán lại kiếm lời.
Giới luật gia cho rằng quy định của luật pháp trao cho chính
quyền giải toả đất đai sinh ra hiện tượng "lợi bất cập
hại," tức là chính quyền cấu kết với giới đầu tư ép
giá đất đai của dân.
<strong>Thiện Giao:</strong> Thưa Luật sư Lê Công Định, gần
đây ở Long Hưng có vụ vài trăm người dân nổi giận đối
với một số quyết định của chính quyền về đất đai ở
đó.
Có một số người nói với chúng tôi rằng bản chất của sự
việc này không đơn giản chỉ là như vậy mà nó đưa ra cả
một hình ảnh có lẽ là nguy hiểm hơn nữa, đó là sự cấu
kết của một số những người đầu tư có tiền nhưng mà
không đi trực tiếp với người dân mà lại đi với chính
quyền để có thể nhờ chính quyền dùng cái quyền thu hồi
đất.
Với tư cách là luật sư, anh có thể cho chúng tôi biết quan
điểm của anh về chuyện này không?
<h2>Luật quy định chỉ có chính quyền mới được đánh giá
và quy định đền bù</h2>
<strong>LS Lê Công Định:</strong> Vấn đề này có hai khía cạnh.
Trong luật đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành luật
đất đai liên quan tới vấn đề đền bù - giải toả thì họ
trao cho chính quyền cái quyền để thực hiện công việc này
chớ không phải là nhà đầu tư. Tại sao trong luật lại quy
định như vậy?
Là bởi vì họ loại trừ trường hợp nhà đầu tư nhiều khi
cũng ép giá người dân rồi không đưa đến việc thoả thuận
đền bù một cách thoả đáng thì cái quy hoạch của thành phố
sẽ bị đình trệ. Do đó nhà nước mới can thiệp vô để
tiến hành việc bồi thường này.
Nhưng việc quy định như vậy lại đưa đến một hệ quả
khác nữa như đã xảy ra ở rất nhiều nơi là nhà đầu tư
lại không đứng ra trực tiếp nói chuyện với người dân mà
mọi chuyện họ lại đùn đẩy cho chính quyền. Thậm chí ở
một số nơi có chuyện cấu kết bên trong (mà mình không biết)
giữa quan chức với nhà đầu tư đưa tới việc là cố tình
kiềm giá khiến cho người dân không hài lòng với giá đền
bù.
Trong những buổi làm việc lẽ ra cả hai bên cùng xuất hiện
để nói chuyện với người dân, thì gần đây trong tất cả
những vụ tranh chấp xảy ra do nhà đầu tư tránh né việc
tiếp cận với người dân.
Tôi biết có nhiều trường hợp khác nữa là người dân cũng
đến thẳng gặp nhà đầu tư luôn thì nhà đầu tư tránh né
bằng cách nói rằng chuyện này tôi không biết mà do nhà
nước, nhưng thực ra họ biết rất rõ song họ cố tình tránh
né và do đó họ làm người dân càng nổi giận, nghi ngờ và
bất hợp tác với cơ quan nhà nước.
<strong>Thiện Giao:</strong> Như vậy người nông dân có cảm
thấy yên tâm khi sống trên mảnh đất của mình hay không khi
mà có thể sau một đêm thức dậy thấy có quyết định thu
hồi đất và họ trở thành người không còn đất hoặc phải
bị tái định cư ở một nơi khác?
<h2>Tính trạng quy hoạch đất đai để phát triển có nhiều
phức tạp</h2>
<strong>LS Lê Công Định:</strong> Đó là một vấn đề xã hội
rất là lớn ở Việt Nam hiện tại, bởi vì việc quy hoạch
đất đai để phát triển kinh tế là chuyện cần thiết cho nên
đôi khi có những trường hợp nhà nước quy hoạch nơi này làm
khu hành chính văn phòng, nơi này làm khu thương mại, thì họ
xâm phạm đến đất đai của người dân.
Nhưng nếu người dân cản trở thì làm sao mà phát triển kinh
tế được, do đó buộc lòng nhà nước đôi khi cũng phải sử
dụng biện pháp cưỡng chế hành chánh.
Nhưng, mặt khác là quy hoạch đó phải được thực hiện một
cách đàng hoàng chứ không phải vì những lý do khác, thí dụ
như do sự lobby của một số nhà đầu tư đối với một số
chính quyền địa phương, thì họ thay vì nơi đó để cho dân
cư sinh sống bình thường thì họ cố tình lấy khu đó để
xây dựng một số cao ốc để thu lợi.
Nhưng nhà đầu tư lại cũng không phải là nhà đầu tư thực
thụ, có tiền, mà họ chỉ đến làm cò mồi, xin dự án đó -
ở Việt Nam có tình trạng là xin giấy phép làm dự án xong
rồi để đó và chờ bán lại cho một nhà đầu tư khác có
tiền hơn.
Tình trạng đó đưa tới việc gì? Lẽ ra người dân được
đền bù với giá cao hơn, nhưng vì áp lực của một số quan
chức địa phương trong chuyện cấu kết với nhà đầu tư ban
đầu đó khiến cho giá đất đền bù cho người dân quá thấp,
nhưng khi họ lấy được đất rồi, rào lại rồi, thì họ
không tìm ra được nhà đầu tư mới, cho nên họ cứ bỏ đó
khiến cho người dân cảm thấy không an tâm.
Người dân thấy nhà cửa của mình tự nhiên bị lấy đi rồi
mình bị dời tới một chỗ mà không thể sống được, trong
khi miêng đất cũ của mình cuối cùng cũng không phát triển
như quy hoạch đã ấn định. Như vậy nó làm cho sự bất mãn
của người dân càng tăng cao hơn.
<h2>Quy hoạch đất đai bắt buộc phải công khai hóa</h2>
<strong>Thiện Giao:</strong> Như vậy, thưa anh, với tư cách là
luật sư, anh có nghĩ rằng bây giờ cần phải công khai hoá
những quy hoạch cho mọi người không?
<strong>LS Lê Công Định:</strong> Dạ, chắc chắn việc quy hoạch
bắt buộc phải công khai. Trước đây thực ra trong luật cũng
đã quy định là quy hoạch phải công khai, phải hỏi ý kiến
người dân địa phương, nhưng mà gần đây thì do nhu cầu phát
triển kinh tế quá nóng là một, thứ hai nữa là do một số
chuyện lobby bên trong cho nên người ta phớt lờ đi ý kiến
của người dân.
Do đó những quy hoạch đó thường là rất bí mật và khiến
cho người dân chỉ biết qua sự đồn đại chớ không đến
từ một kênh thông tin chính thức của nhà nước.
<strong>Thiện Giao:</strong> Lúc nãy anh có nhắc là luật Việt Nam
có quy định các vấn đề giải toả giao cho chính quyền, nhưng
những gì xảy ra ở Việt Nam cho thấy rằng, mình tạm dùng
chứ "lợi bất cập hại", liệu có cần quy định một quyền
hạn nào đó của chính quyền và bắt buộc phải có sự có
mặt nhà đầu tư trong những buổi làm việc với chính quyền
và với người dân (tức là chủ đất) không?
<strong>LS Lê Công Định:</strong> Dạ vâng. Đúng. Anh nói câu đó
rất đúng là bởi vì luật bây giờ quy định giao cho chính
quyền, nhưng mà thủ tục làm việc cụ thể như thế nào và
sự tham gia của nhà đầu tư ra sao, rồi cái quyền thoả thuận
của người dân đối với nhà đầu tư như thế nào thì hoàn
toàn rất là mơ hồ.
Rồi người dân cứ đồn với nhau bảo rằng là chúng ta không
cần làm việc với cơ quan nhà nước mà chỉ làm việc với
nhà đầu tư thôi, thì nó đưa tới một tình trạng là người
dân bất hợp tác với chính quyền, còn chính quyền thì nói
luật trao cho tôi cái quyền đó mà người dân không hợp tác
thì tôi chỉ có biện pháp duy nhất là tôi cưỡng chế để
buộc người ta đi ra khỏi miếng đất, do đó nó tạo ra xung
đột xã hội không cần thiết.
Lẽ ra nếu luật pháp rõ ràng, quy định một cách minh bạch,
cụ thể vai trò của nhà nước, vai trò của nhà đầu tư, và
sự thoả thuận của người dân đối với việc đền bù tới
mức nào, thì mình tránh được những xung đột rất là đáng
tiếc.
<em>Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20120929/dat-dai-duoi-ap-luc-cua-tien-va-quyen-tai-viet-nam),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét