"Sống dở chết dở", sinh ra từ chuyện "Nợ đồng
lần"- chữ dùng của Nguyên ĐBQH, Chủ tịch Tập đoàn Việt
Á Phạm Thị Loan trong cuộc trao đổi với Lao động xung quanh
chủ đề những khó khăn của DN hiện nay.
<h2>Hàng một đống, nợ một núi</h2>
<div class="boxright220"><img
src="http://daotuanddk.files.wordpress.com/2012/10/loan.jpg?w=425" /></div>
<em>PV: Với tư cách là một DN, bà từng có văn bản gửi Bộ
trưởng Vương Đình Huệ. Đó là vấn đề gì vậy? Thưa
bà?</em>
<strong>Bà Phạm Thị Loan:</strong> Chúng tôi xin được đối
thoại về một số vấn đề mà DN đang bị áp đặt trong hoàn
cảnh đang phải chịu muôn vàn khó khăn. Và khó khăn đó cũng
là khó khăn chung của cộng đồng DN. Tuy nhiên, việc giải
quyết là chưa thấu đáo trong suốt hơn một năm nay.
<em>PV: Tồn kho? Thị trường thu hẹp? Nguồn vốn bị hạn chế.
Đâu là cái khó nhất trong 3 vấn đề mà người ta gọi là
"Tam giác quỷ" này, thưa bà?</em>
<strong>Bà Phạm Thị Loan:</strong> Phải nói là chưa bao giờ DN
gặp khó như hiện nay. Thị trường bị thu hẹp. Cạnh tranh nhau
khốc liệt để giảm giá. Hàng một đống, nợ một núi và
càng ngày càng chồng chất, ngày càng không thấy đâu là lối
thoát. Công nợ thì không thu đòi được khi mà chính các dự
án thuộc NSNN cũng không có nguồn. Vay NH nói thì nói thế chứ
có vay được đâu. Vì điều kiện NH đưa ra ngày càng chặt
hơn. Phải thế chấp thay vì tín chấp. Phải trả hết nợ quá
hạn và qua thời gian thử thách. Thêm vào đó là mức bảo
lãnh, chi phí ngất ngưởng khiến cho việc vay tiền gần như
bất khả thi. Trong khi đó, giá cả thị trường thì tăng liên
tục, đặc biệt giá xăng làm giá cước vận tải tăng rất
cao. DN còn phải chịu áp lực nặng nề về việc nộp thuế
trong bối cảnh đang lỗ nặng nề. Rồi áp lực lương công
nhân khi lương tối thiểu tiếp tục được điều chỉnh. Rồi
bảo hiểm xã hội theo đó cũng liên tục tăng. Tiền thuế
đất trước chỉ 2.500 đồng- 3.000 đồng/m2 giờ đã tăng gấp
6,7 lần khi các địa phương bỏ mặc chỉ đạo của Chính phủ
vẫn cứ tăng đều. Rồi ngay cả thuế đất phi nông nghiệp
giờ cũng bắt DN trả. Có nghĩa là 2 lần nộp thuế. Rồi BHXH
phạt. Thuế phạt. Tiền gốc còn chẳng có để trả còn tiếp
tục bị phạt. Nhà nước lại vừa bắt DN nhập khẩu phải có
bảo lãnh NH về thuế VAT và thuế nhập khẩu mới được nhập
khẩu.
Tất cả mọi khó khăn đang đổ ập lên đầu DN và ngày càng
nặng nề hơn. Đôi khi chúng tôi không thể xác định được
cái nào là khó nhất. Vì cái nào cũng khó. Công nợ là một ví
dụ. Hiện rất nhiều dự án sử dụng vốn NSNN 5-7 năm sau khi
bàn giao không có tiền trả nợ DN, đẩy DN vào cảnh "mắc
phải nợ đồng lần". Không trả được nợ cho các DN khác.
Bị NH xiết nợ. Bị công nhân biểu tình. Bị đối tác thuê
xã hội đen đòi nợ. Điều kỳ cục là các "con nợ nhà
nước" không bao giờ trả lãi NH cho DN, trong khi sẵn sàng
phạt nếu DN chậm. Tôi nói câu chuyện mà cả trăm DN đều nói
như một là nếu muốn đòi nợ nhà nước, thậm chí phải mất
tiền. Trong khi đó, áp lực nợ DN phải gánh cả.
Thiếu vốn, DN sản xuất đang phải dừng hàng loạt mà đóng
cửa nhà máy một thời gian thì máy móc của cải sẽ thành rác
hết. Thương mại dịch vụ gặp khó có thể co hẹp, chứ sản
xuất mà gặp khó thì chỉ có nước chịu chết. Đôi khi tôi
chỉ nhìn thấy sự co kéo. Dân đang co kéo từ những đồng
tiết kiệm. DN đang khất, giãn, đảo nợ để co kéo. Nhà
nước co kéo bằng việc cắt giảm. Nhưng đến khi không thể co
kéo được nữa thì liệu có vỡ chợ! Khi hiện tại hoàn toàn
chưa phải là đáy.
<h2>Thực tế bất nhẫn</h2>
<em>PV: Từng là ủy viên Ủy ban Kinh tế của QH, theo bà, chuyện
DN không tiếp cận được vốn là vì sao? Và nợ xấu có ý
nghĩa thế nào?</em>
<strong>Bà Phạm Thị Loan:</strong> Thực ra, từ lâu DN đã không
trông vào những tuyên bố. Chúng tôi chỉ nhìn vào thực tế.
Cái gốc của vấn đề, theo tôi, là từ việc sử dụng nguồn
lực xã hội bị mất cân đối nghiêm trọng. Suốt một thời
gian dài, chúng ta đổ quá nhiều vào BĐS. Giờ BĐS đóng băng,
sinh nợ xấu. Vốn NH đóng băng cùng với BĐS đã ảnh hưởng
gián tiếp, nhưng rất nghiêm trọng đến các DN nói chung. Trong
khi đó, đầu tư nhà nước, nhất là qua các Tập đoàn kinh
tế, các Tổng công ty nhà nước, không những thiếu hiệu quả,
thậm chí còn thua lỗ đến mức không thu hồi được vốn, gây
tổn thất kinh tế. Nhưng nghiêm trọng nhất, theo tôi, là sự
lũng loạn của NH và các tổ chức tài chính khác. Luật lệ
thực hiện không nghiêm, dẫn đến sự lũng loạn trong hệ
thống NH khiến nguồn lực tài chính bị kiệt quệ. Nguồn
tiền khả dụng bị suy kiệt dẫn đến thiếu nguồn cho vay.
Đây là nguyên nhân trực tiếp của việc thiếu nguồn cầu. NH
thiêu nguồn cho vay. DN không có tiền vay. Và đây là lỗi điều
hành chứ hoàn toàn không do ảnh hưởng bởi kinh tế thế
giới.
Vừa rồi có câu chuyện giảm nhập siêu được ca ngợi như
một thành tích của điều hành. Nhưng tôi nói thật giờ
"đắp chăn nằm ngủ" thì nhập siêu cũng giảm. Bây giờ DN
nhập về làm gì khi hàng tốn kho chất đống, sản xuất không
sản xuất được. Kinh doanh không kinh doanh được. Vấn đề ở
đây là cách nhìn. Khó khăn của DN khiến nhập khẩu giảm lại
được nhìn nhận như một thành tích điều hành thì liệu với
cách nhìn đó, DN còn bao nhiêu cơ may được cứu.
Và có một thực tế là trong khi DN đang chết dần chết mòn,
trong khi nguồn vốn bị tắc nghẽn bởi nợ xấu thì các NH
đang, như báo chí gọi, "Lãi khủng". Phải chăng đang xảy ra
những thực tế bất nhẫn: NH vay người dân với giá rẻ, cho
vay cắt cổ để có được lãi khủng. Lãi đó là từ đâu
nếu không phải là từ mồ hôi của người dân và máu của
DN!?
<em>Vâng thưa bà, vậy DN cần gì, bên cạnh gói hỗ trợ 29 ngàn
tỷ của Chính phủ?</em>
<strong>Bà Phạm Thị Loan:</strong> Vấn đề cấp bách nhất hiện
nay là việc tạo được nguồn lực thực sự, bằng những
đồng tiền thực sự. Tạo công ăn việc làm, nguồn vốn vay.
Hỗ trợ, ưu tiên, thậm chí đầu tư cho DN khu vực sản xuất.
Chẳng hạn với các dự án chế biến nông nghiệp, vì sao Nhà
nước không thực hiện cho vay ưu đãi đặc biệt khi đây chính
là khu vực tạo của cải, sản phẩm cho xuất khẩu và đảm
bảo việc làm cho hàng triệu lao động!?
Vấn đề đầu tư chiều sâu, nên cho DN vay vốn để mở rộng
sản xuất, vay ưu đãi đối với các dự án mà các DN tự xử
lý vấn đề môi trường, tôi xin nhấn mạnh là với phương
thức minh bạch như Ngân hàng thế giới. Vấn đề là phải
không chế không để hạn chế việc đầu tư ồ ạt vào những
dự án cảng nước sâu, sân bay, thép, xi măng, BĐS.. và sau đó
chết vốn để ảnh hưởng đến tất cả cách ngành KT.
Vốn và việc làm mới có thể là thứ cứu được DN trong lúc
này. Tất nhiên, vốn phải là tiền mà DN có thể tiếp cận
được trên thực tế chứ không phải chỉ được nghe trong các
phát biểu.
<em>Xin trân trọng cảm ơn bà</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20121021/dao-tuan-hien-tai-hoan-toan-chua-phai-la-day),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét