Trần Đông Chấn - Động lực cho thay đổi [bài viết cũ của nhóm nghiên cứu Chấn]

Kính gửi anh Nguyễn Tâm – Đảng Dân chủ Việt Nam

Tôi đã đọc bản tuyên bố anh gửi cho tôi về quan điểm của
đảng Dân chủ Việt Nam ngày 1 tháng 9 năm 2008. Tôi nhận thấy
đây là một nhận thức giá trị trong đường lối hiện nay.

Đại biến cố sắp diễn ra ở Việt Nam tới đây sẽ là một
biến động từ sự sụp đổ niềm tin. Đó là điều không
thể tránh khỏi vì nó là kết quả cuối cùng của một quá
trình cầm quyền sai qui luật, trái lòng dân. Nó sẽ xảy ra,
diễn tiến và kết thúc rất nhanh trong vòng 2 năm nữa vì
được ngoại lực rất mạnh thúc đẩy một cách có chủ đích
để lợi dụng. Mặc dù đứng trước một cơ hội để thay
đổi nhưng Việt Nam cũng sẽ đối mặt với một nguy cơ rất
tai hại. Lịch sử thế giới và Việt Nam cùng cho thấy những
cuộc cách mạng được phát động bằng cách kích động lòng
hận thù của dân chúng đều dẫn đến những sự phá hủy xã
hội nặng nề. Cho dù chúng dễ dàng tạo ra sự thành công lúc
phát động nhưng cũng thường đi kèm với những sự tàn phá
vật chất lẫn tinh thần. Các nền tảng của xã hội không
được tôn tạo tốt hơn mà còn bị xói mòn nghiêm trọng, dẫn
đến những kết cuộc tồi tệ mà không tạo ra các nền văn
minh mới. Những cuộc cách mạng Tháng Mười ở Nga, cách mạng
Văn hóa ở Trung Quốc hay cách mạng tháng Tám và cải cách
ruộng đất ở Việt Nam là những ví dụ còn nguyên giá trị.

Các vấn đề từ kinh tế, xã hội đến chính trị ở Việt Nam
và những quốc nạn mà nó tạo ra như tham nhũng, đàn áp bất
đồng chính kiến, khủng hoảng kinh tế, v.v… đã và đang xói
mòn lòng tin của người dân song song với nỗi uất hận của
họ đang ngày càng lớn dần. Khi có sự tác động mạnh của
ngoại lực sẽ dẫn đến một sự sụp đổ nhanh chóng. Thêm
vào đó, ngoại trừ tác động của thời gian thì vẫn chưa có
một biện pháp nào được thực hiện để xóa bỏ những chia
rẽ sâu sắc trong cuộc chiến Việt Nam; cách hành xử của phe
chiến thắng sau cuộc chiến là những vấn đề chưa dễ quên
với không ít người trong lẫn ngoài nước. Tất cả những
yếu tố đó sẽ dễ dàng biến thành một sự biến động
mạnh được dẫn dắt bởi lòng hận thù. Đó là điều mà dân
tộc Việt Nam cần phải tỉnh táo để tránh. Đất nước chúng
ta cần sự thay đổi, và buộc phải thay đổi. Nhưng làm sao
để đảm bảo rằng sự thay đổi sẽ tốt hơn mà không bị
rơi vào những vòng lặp của lịch sử là điều rất cần
được quan tâm trên hết. Những sự thay đổi bởi động cơ
hằn thù thì sẽ luôn dẫn tới suy nghĩ và hành động thay
đổi bằng mọi giá, nếu nó gắn với động cơ lợi ích của
các nhóm nhỏ được khéo léo che đậy bởi đám đông quần
chúng thì thực sự là tai họa mà chúng ta đã từng chứng
kiến.

Mỹ và các đồng minh của họ đang sử dụng đòn "gậy ông
đập lưng ông" với chính quyền hiện nay. Cộng sản đã duy
trì sự tồn tại của chế độ và kiểm soát bộ máy quan lại
bằng tham nhũng. Họ trả lương cho công chức rất thấp nhưng
lại để rất nhiều kẽ hở cho tham nhũng. Đầu tiên người ta
phải tham nhũng nhỏ vì không đủ sống đàng hoàng bằng
lương, họ nghĩ đơn giản đó là những gì mà công bằng thì
họ phải được do công sức của mình. Nhưng rồi lòng tham
không cho họ dừng lại như thế, kẻ hỡ càng ngày càng nhiều.
Dần dần hầu hết quan lại trở thành những kẻ phạm pháp
nên phải ra sức bảo vệ chế độ bằng mọi giá, họ chống
lại bất kỳ thay đổi nào vì sợ bị trừng phạt. Họ thực
hiện bất kỳ mệnh lệnh nào của đảng Cộng sản bất chấp
đạo lý, nếu không họ sẽ trở thành những con tốt bị thí.
Có lẽ chính quyền Cộng sản cũng không ngờ rằng chẳng riêng
họ mới biết khai thác chiêu thức này. Hơn 10 năm nay bằng
chứng nhận hối lộ âm thầm được thu thập, và bây giờ
chúng trở thành những công cụ cực kỳ hữu hiệu để sai
khiến hệ thống quan lại ở Việt Nam. Những vụ truy tố đưa
hối lộ tại Nhật và Mỹ liên quan đến quan chức Việt Nam
gần đây chỉ là những vụ nhỏ để "rung cây nhát khỉ" mà
thôi. Có rất nhiều những quan chức nhỏ bây giờ đã trở
thành những nhân vật cao cấp mà bằng chứng nhận hối lộ và
những bê bối khác "thưở nhỏ" của họ đang là những cái
gót Achile bị điều khiển. Đến khi cục diện đã được
khống chế thì một vài vụ truy tố hối lộ đình đám hơn
sẽ được công bố - giọt nước sẽ tràn ly, niềm tin của
dân chúng sẽ sụp đổ hoàn toàn.

Xã hội Việt Nam đang rất mong manh, dưới bề mặt có vẻ bình
lặng của nó là những cơn sóng ngầm của u uất và hằn thù
do bất công lâu nay và sự kích động thù hận trước đây
tạo ra. Hơn lúc nào hết, cần phải nhanh chóng hình thành
những động lực tích cực vì quyền lợi của cả dân tộc
để dẫn dắt những biến động theo hướng tạo ra sự phát
triển bền vững cho đất nước. Nếu không có những động
lực như vậy thì theo lẽ tự nhiên, những biến động này sẽ
được kích động bằng sự thù hận và dễ dàng bị lợi
dụng để phục vụ cho những thế lực khác mâu thuẫn với
quyền lợi dân tộc. Trong lịch sử của thế giới, những
cuộc cách mạng thành công và gắn liền với việc tạo ra
những nền văn minh mới cho nhân loại đều không có ảnh
hưởng của sự thù hằn và gắn liền với những động lực
thực sự nhân văn. Cuộc cách mạng tư sản ở Anh (1640) là
một minh chứng như vậy, nó được dẫn dắt bởi tầng lớp
tư sản mới vì nhu cầu phát triển thực tế của xã hội Anh
thời bấy giờ, họ không giết vua để trả thù khi nắm
được chính quyền. Nó còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi
những tiến bộ khoa học kỹ thuật vì lợi ích của con
người, từ đó dẫn đến một cuộc cách mạng công nghiệp
rộng lớn trên toàn thế giới, tạo ra nền tảng thay đổi cơ
bản những suy tưởng tư duy mới của nền văn minh nhân loại.

Như đã nhiều lần trao đổi với anh, dân chủ ở Việt Nam
hiện nay cần được xác định là mục tiêu và phương tiện
để xây dựng một xã hội văn minh và thịnh vượng cho toàn
dân, chứ chưa thể là động lực cho một sự thay đổi. Dân
chủ là nền tảng vững chắc của xã hội, thiếu dân chủ sẽ
không có sự phát triển và thịnh vượng bền vững. Nhưng dân
chủ tự thân nó không thể tạo ra sự phát triển thịnh
vượng. Dân chủ là điều kiện cần, rất cần nhưng không
phải là điều kiện đủ. Nhiều nước đã có nền dân chủ
lâu rồi nhưng vẫn nghèo, thậm chí rất nhiều nơi dân chủ
còn bị lợi dụng để phục vụ cho quyền lợi của một
thiểu số nhỏ. Chỉ khi nào xã hội có sự chuyển biến mạnh
mẽ trong điều kiện sinh tồn và suy tưởng hoàn toàn mới thì
mới tạo ra được một sự đột phá trong phát triển kinh tế
lành mạnh- đây chính là điều kiện đủ. Sự phát triển kinh
tế như vậy nếu được nuôi dưỡng trong một môi trường
chính trị dân chủ thì sẽ tạo ra một xã hội phát triển hài
hòa giữa vật chất và tinh thần một cách công bằng cho dân
chúng. Chính những thành quả này sẽ trở thành những nhân tố
rất quan trọng để duy trì dân chủ và đảm bảo một nền
dân chủ thực chất. Thiếu những điều này thì dân chủ sẽ
không bền vững hoặc chỉ là giả hiệu mà thôi.

Trong hoàn cảnh của Việt Nam hiện nay, công nghệ thì lạc
hậu; nền kinh tế thì lệ thuộc; môi trường bị hủy hoại;
giáo dục thì xuống cấp trầm trọng, việc tìm ra những thế
mạnh cốt lõi từ những yếu tố này để tạo ra những
chuyển biến mạnh mẽ và động lực tích cực cho sự thay
đổi từ những biến động sắp tới quả thật là một thách
thức rất lớn, khó tìm ra lời giải. Tuy nhiên, những lợi
thế của thiên nhiên và tạo hóa ban tặng cho mảnh đất và con
người Việt Nam; những đặc tính văn hóa của dân tộc được
hình thành qua hàng ngàn năm lịch sử chính là những thế mạnh
cho đất nước ta trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay. Vấn
đề văn hóa từ trước đến giờ thường được đề cập
một cách thụ động như cảnh báo các nguy cơ của văn hóa du
nhập, làm sao để bảo vệ văn hóa không bị tấn công, cần
có các biện pháp bảo hộ văn hóa, v.v… Ít có những cách
tiếp cận chủ động để khai thác văn hóa như một sức mạnh
tạo ra động lực phát triển của cả một dân tộc, quốc gia.
Bản tính trời cho dân tộc Việt Nam là ôn hòa và thân thiện,
không thích suy tư tranh cãi về triết học hay các lý thuyết
chính trị. Điều này dẫn hướng đến một tầm nhìn lớn về
chiến lược giao thoa văn hóa và giao lưu kinh tế giữa đông và
tây. Đây thực sự là lợi thế về đặc tính của con người
Việt Nam trong việc hấp thụ rồi tạo nên những thành tựu
văn hóa và kinh tế mới thông qua sự tương hợp với bất kỳ
nền văn minh nào trên thế giới mà không tạo ra những mâu
thuẫn và xung đột về văn hóa, sắc tộc và tôn giáo.

Việt Nam là nước có nền văn hóa và tiếng nói phương đông
nhưng lại có chữ viết theo kiểu phương tây, đó chính là
những di sản do lịch sử tạo lợi thế cho dân tộc ta trong
một môi trường đa phương toàn cầu của hệ thống quốc tế
mới đang hiện hữu. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong
một bối cảnh thế giới đang nhiều biến động như hiện nay,
xu thế hình thành đa cực để chống lại sự đơn cực cộng
với sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung quốc và Ấn Độ, sự
không chịu thua của Nga chắc chắn sẽ làm nảy sinh thêm nhiều
xung đột cả về quân sự lẫn văn hóa, sắc tộc và tôn giáo.
Sự xuất hiện một nơi cân bằng về kinh tế, văn hóa và
chính trị sẽ rất cần thiết để duy trì sự ổn định cho
thế giới. Và đương nhiên, nơi cân bằng đó sẽ được
hưởng lợi rất lớn. Việt Nam là một mảnh đất lành, có
đầy đủ những ưu điểm về con người và lịch sử cũng như
giá trị của vị trí trung tâm trong vùng châu Á Thái bình
dương, cũng là giao điểm của đông và tây để trở thành
một nơi cân bằng như vậy. Dẫn hướng này cũng sẽ mở ra
một khả năng đột phá để giải quyết vấn đề tranh chấp
biển đông và bảo vệ lãnh thổ. Thụy Sĩ đã tránh được
các cuộc chiến tranh lớn ở châu Âu và phát triển thanh bình
là nhờ làm "túi tiền" của bất kỳ phe nào. Việt Nam có thể
biến mình trở thành cái "chợ" của bất kỳ nước nào.

Người dân cần được định hướng và tạo động lực để
xây dựng những cái mới tốt hơn thay thế dần cho những cái
cũ. Động lực của sự hận thù dễ dàng dẫn đến sự đập
phá những cái cũ trước khi cái mới có thể hình thành và
phát triển. Ngay cả vấn đề tham nhũng cũng cần có cách nhìn
khoan dung với quá khứ của nó để triệt tiêu những động
lực chống đối sự thay đổi. Tham nhũng ở Việt Nam phát
triển phức tạp đến mức nó vừa là nhân mà cũng vừa là
quả. Cần nhìn nhận nó như một vấn đề chính trị và lịch
sử để tạo ra được những giải pháp tích cực từ đó. Tôi
hẹn sẽ trao đổi sâu hơn với anh về vấn đề này vào một
dịp khác.

Đọc bản tuyên bố quan điểm của Đảng Dân chủ Việt Nam
tôi thấy rất mừng vì các anh đã khẳng định một thái độ
không hận thù, đặt sự đoàn kết và hòa hợp dân tộc làm
nền tảng. Tôi tin rằng bản tuyên bố này sẽ có những ảnh
hưởng tích cực nhất định đến chủ trương của các đảng
khác đang hoạt động và sẽ ra đời trong thời gian tới.

Tôi cũng có niềm tin và rất hy vọng vào đảng Dân chủ Việt
Nam sẽ có một vai trò quan trọng trong công cuộc chấn hưng
đất nước tới đây. Tôi cũng mong rằng các anh sẽ quan tâm
đến những vấn đề động lực cho thay đổi và phát triển
đất nước một cách bền vững.

Chúc đảng Dân chủ Việt Nam vững bước thành công.

Chúc anh sức khỏe

Chào trân trọng

Trần Đông Chấn

Trung thu tháng 9, 2008

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14123), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét