Thùy Linh - Quyền làm người

<div class="boxright220"><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEirhe1Vklx6D1mr5mXU_eHrGCNbpFkenXqSe2tGkVHIb9depJMlSUj1JijJTs8tIsPH93_UClxgCwNX1Gqkvs5VtyA-Kic52Rt7x5HlhEx2UVq1s_LKzsGF_cOVHuVRJCeVOYn1SLc2WXUO/s400/Picture+2112.jpg"
/><div class="textholder">Bé có quyền hạnh phúc (Sàng Ma
Sáo)</div></div>
Nếu ai có dịp lên các lớp học vùng cao sẽ thấm thía nỗi
cô đơn cùng cực của người dân vùng sơn cước. Mình nghe nói
hàng năm nhà nước dành rất nhiều ngân sách cho bà con dân
tộc. Trường lớp có xây cất, tường xây, mái lợp tôn, bàn
ghế nơi có nơi không. Nhưng hầu như chỉ ở các khu trường
chính mới có lớp xây, còn lớp cắm bản thì lưa thưa vách
liếp, trống hoác gió lùa. Học sinh có được chút tiền trợ
cấp cho bữa ăn, nhưng với số tiền hơn trăm ngàn đồng tháng
thì khó khuyến dụ trẻ đến lớp. Ngoài ra họ được những
gì? Không gì hết.

Đó là cuộc sống của học sinh. Còn cha mẹ chúng thì khổ
nữa. Cái này ai cũng hiểu, cũng biết. Nhưng mỗi khi có dịp
lên vùng cao, "thám hiểm", "khám phá" thêm cái nghèo mạt
rệp của người dân thì dường như nơi đã biết chưa phải
nơi nghèo nhất. Vùng đất nơi họ sống như một ốc đảo
khuất nẻo xa xã hội con người văn minh. Vùng đất tổ tiên
của họ, đương nhiên họ bám víu để sống. Nhưng chắc chắn
họ không lựa chọn nghèo đói, lạc hậu triền miên nhiều
kiếp. Nhiều người tha thiết bảo vệ cho cuộc sống hồn
nhiên ấy của người dân tộc và cho rằng chính chúng ta
(những người ở thành phố) mới là kẻ đáng thương. Về
mặt nào đó là đúng, như thiên nhiên đẹp, môi trường trong
sạch hơn, không khí trong lành hơn… Nhưng khi con người không
thể bảo đảm tối thiểu cho cuộc sống của họ với nhiều
rủi ro thì sự ngẫm ngợi triết lý kia gần như là ngụy
biện.

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEihAb9pbp1B4dtAXSoGq_MmuguT6ye5tVKSvdwHlD5n4Pd6MuI-nu6IgAdJHXkAofElfBBigWg26Haxao6sudZOQUympgp2s24sMzZ_WMQ51xgUOoo-X_TZ5Xhkixv3H_FxitKpJf9kyzWP/s400/IMG_1648.jpg"
/></center>
<center><em>Các học trò này có quyền được học một lớp học
đàng hoàng (Cao Sơn)</em></center>

Nếu so sánh cuộc sống giữa người giàu ở thành phố và
nghèo của vùng cao thì giống như muốn có câu trả lời phải
bắc thang lên hỏi ông trời. Một bữa nhậu của quan chức,
đại gia có thể lên đến hàng trăm triệu. Một buổi hầu
đồng của mấy anh quan chức vô đạo nhưng mê tín dị đoan và
đám đại gia lắm tiền nhiều của nhưng sợ ân oán, nhân quả
cũng tính đến số tiền hàng trăm triệu. Một chai rượu
ngoại lưu niên cũng hàng vài chục triệu…

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhdM5Q8cjXMSbn88oijF7SNUIMZU7QwmE_lHp9lTtLYJbCVF4A6PRxV1A6Qkdw0N5xN42iAHtDtUO8T4ZMKMpL_gmZbKxEkNy9tF9bU7PhNkLOcLsJxYyFYGGIP33I811GoRlMk1CY6BJ2T/s400/Picture+2088.jpg"
/></center>
<center><em>Bữa cơm có thịt nhờ những hoạt động của một
xã hội dân sự (Sàng Ma Sáo)</em></center>

Còn đây là vài số liệu mà nhóm "Cơm có thịt" chuyển tiền
quyên góp từ những người hảo tâm ở khắp nơi để tài trợ
cho đám lau nhau trứng gà trứng vịt ở các trường mầm non
vùng cao có bữa cơm trưa ở trường được ăn thịt là thế
này:

- Mầm non Y Tý: 132 trẻ x 120.000 = 15.840.000/tháng
- Mầm non Ngải Thầu: 84 trẻ x 120.000 = 10.080.000/tháng
- Mầm non A Lù: 106 trẻ x120.000 = 12.720.000/tháng
- Mầm non Tung Chung Phố: 85 trẻ x 120.000 = 10.200.000/tháng
- Mầm non Pa Thơm huyện Điện Biên: 88 trẻ = 10.560.000
- Mầm non Số 2 Mường Nhà: 148 trẻ = 17.760.000/ tháng
- Mầm non số 2 Núa Ngam: 127 trẻ = 15.240.000/tháng

Và chỉ cần vài chục triệu là đã mua được rất nhiều đồ
dùng cho trẻ: bát ăn cơm, ly nước, khăn mặt, chăn bông cho mùa
đông, thìa, chậu, rổ rá, thùng… đủ cho mấy trường mầm
non.

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiugaXZA8bFbj6FORiPtPmrhNCDnSrHjXSppR1BP5Qm4-QfO9IAUKzY7dnqCC_bDDSIOsumWTUKtEoLddMWQS66V9SUHv7S6TumRMUfGpn6Io9TI1O299aujb0ual5hqtIEnnquT4_CNic5/s400/Picture+693.jpg"
/></center>
<center><em>Cơm có thịt ở Suối Giàng</em></center>
Đó chính là những hoạt động tự nguyện của người dân tham
gia vào quá trình "phân phối lại" để thu bớt chút nào
khoảng cách giàu nghèo, bớt đi những bất công (khó tránh
khỏi ở những nước đang phát triển), giúp trẻ nghèo có cơ
hội được đến trường, được thêm dinh dưỡng cho tuổi
trưởng thành. Và xã hội dân sự đang hình thành từ những
việc thiết thực như thế…

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhK4fahSaRFi6DPCFChknd4gLWU4MOzSrJ0abKsMHyUPzqhUfAQYhtUtX93PfjV5-I0zDTJmxZtapgEWbyo_rfjzWoZafIijE6WBvttUER0rLtAVdPy69aK70K_7zmkGNx3ksyq4jx3hmrp/s400/Picture+457.jpg"
/></center>
<center><em>Cô bé học trò này có quyền được chữa trị bệnh
ngoài da mà em chưa một lần được chăm sóc y tế (Dền
Thàng)</em></center>

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiHuOT52iIuWVOe2UeWaBHSTGjOiE_ogzw5RXIK2KlNdyqAQnSk8L9YH6JhcemW7r4NO0yCc04keNqbNOqal5GbvaFuaxzizq-t-CGE0hgFyUsA8RK7UKFH-GY6bloFs146C-SDbhWOUJnE/s400/Picture+141.jpg"
/></center>
<center><em>Cụ già này đáng lẽ không phải thổi khèn môi ăn
xin trong giá rét (Sapa)</em></center>

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-DOY0Xqhj9mYThXG-G8-PGjnJyk_UxiLBGkRdL_BjJyyNMR91iAa0fV3A-e2PanxSFMlSzI_Pl4pB4nVyqP2nG0CcwIFFNz2PlsiIYGGPKvGun4mbKcW9pAX2mdHK3HROUTCpd4JoJOXN/s400/Picture+325.jpg"
/></center>
<center><em>Cụ già này đáng lẽ được nghỉ ngơi khi tuổi cao
(Tả Gia Khâu)</em></center>

Việc ai lợi dụng và lợi dụng như thế nào xã hội dân sự
là việc của cơ quan an ninh. Nhưng không thể lấy lý do đó
để ngăn cản những tổ chức dân sự ra đời. Mà chắc chắn
không ngăn nổi. Các tổ chức từ thiện phát triển nhiều,
nhanh như hiện nay đã giúp xoa dịu nhiều nỗi đau của rất
nhiều người kém may mắn. Và cũng là giúp nhà nước ở nhiều
nơi chính quyền do dân, vì dân, của dân không vươn tới
được, hoặc rất yếu ớt.

Khoan bàn đến những việc quá to tát mà xã hội dân sự có
thể làm được. Hãy nhìn vào các tổ chức từ thiện tự phát
hiện nay để thấy, nếu phủ nhận một xã hội dân sự tức
là tước đoạt đi cơ hội của người dân tham gia vào điều
hành xã hội bằng những việc làm từ thiện vô cùng thiết
thực. Và đồng thời tước bỏ miếng ăn của đứa trẻ nghèo
nhờ những tấm lòng hảo tâm. Tước bỏ cơ hội được sống,
chữa bệnh của nhiều người nghèo. Tước bỏ lối sống tử
tế. Tước bỏ sự chia sẻ và khoét sâu lối sống vô cảm…

Không lẽ đây là việc làm nguy hiểm, chống đối cần ngăn
chặn?

Không lẽ đây là phương thức để lật đổ chế độ?

Không lẽ đây là âm ưu của các thế lực thù địch với thủ
đoạn diễn biến hòa bình?

Còn nếu chấp nhận để các tổ chức tự nguyện làm từ
thiện mà vẫn chống lại xu hướng xã hội dân sự thì liệu
có phải thể hiện tính cơ hội của chính quyền?

Xin nhắc lại câu nói của nhà nghiên cứu Nguyễn Trần Bạt:

"<em>... Không có xã hội dân sự lành mạnh thì không thể có
nền chính trị lành mạnh được, bởi vì tất cả các yếu
tố tham gia vào hệ thống chính trị ấy đều lấy từ xã hội
dân sự. Tại sao trong đội ngũ cán bộ nhiều người cơ hội
thế? Bởi vì xã hội dân sự được rèn luyện một cách cơ
hội, nên yếu tố từ đấy tham gia vào đời sống chính trị
sẽ cơ hội thôi. Cho nên, chúng ta phải đủ bản lĩnh để
ngăn chặn các rủi ro làm biến dạng con người. Nhân quyền
chính là những thứ như vậy chứ không phải là cái gì đó cao
siêu. Tôi đã có một kết luận rằng nhân quyền không còn là
quyền chính trị, nhân quyền là quyền phát triển và chống
lại rủi ro của cuộc sống</em>".

Xin hãy trả lại quyền làm người cho nhân dân.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14153), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!