Phạm xuân Nguyên - “Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc”

Đó là dòng tiêu đề gồm ba từ sáu chữ luôn xuất hiện cùng
quốc hiệu Việt Nam trong 67 bảy năm qua, từ Việt Nam Dân Chủ
Cộng Hòa sau ngày 2/9/1945 đến Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa
Việt Nam hiện nay. Sáu chữ đơn giản nhưng đó là "ham muốn
tột bậc" của người khai sinh ra chính thể cộng hòa đầu
tiên ở Đông Nam Á, là cái đích Người đặt ra cho những
người đồng chí hướng của mình phải phấn đấu hy sinh đưa
lại cho dân tộc mình, cho quốc dân đồng bào mình. Ba từ bình
dị mà thiêng liêng đã được Người nung nấu từ lòng yêu
nước luôn cháy bỏng trong lòng. Có lẽ Người đã nghiền
ngẫm nhiều từ câu khẩu hiệu nổi tiếng của cuộc Đại
cách mạng Pháp "Tự do, Bình đẳng, Bác ái" (Liberté,
Égalité, Fraternité). Trong hoàn cảnh Việt Nam "bình đẳng"
trước hết phải là "độc lập". Thực dân Pháp khi sang đô
hộ nước ta đã dựa vào cái tư tưởng chủng tộc văn minh,
tiến hóa, thể hiện trong câu nói "Có đồng đẳng mới bình
đẳng". Dưới mắt chúng, giống dân da vàng là thấp kém về
chủng tộc, về văn hóa, không thể nào sánh vai ngang hàng
được với giống dân da trắng văn minh, tiến bộ. Người thanh
niên Nguyễn Ái Quốc cũng như bao người Việt Nam yêu nước
khác không bao giờ chấp nhận sự áp đặt lịch sử phi tự
nhiên đó. Độc lập dân tộc sẽ đưa lại bình đẳng cho
quốc gia và con người. Cuộc cách mạng tháng Tám và sự ra
đời của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đã chứng minh cho
mục đích đó. Khi Hồ Chí Minh sang Pháp tháng 6/1946 Người đã
ở vị thế chủ tịch của một nước Việt Nam mới độc
lập, thoát khỏi ách thống trị của nước Pháp và buộc
nước Pháp phải đón tiếp ở tư thế thượng khách. Bình
đẳng luôn phải trong tư cách độc lập, càng ở tầm vóc
quốc gia càng phải vậy.

Độc lập đi liền với tự do. Độc lập dân tộc đi liền
với tự do của người dân. Chính Hồ Chí Minh đã nhiều lần
nhấn mạnh tư tưởng nếu nước độc lập mà người dân
không được tự do thì cái độc lập đó cũng không để làm
gì. Tự do là một tài sản quý giá và vĩnh hằng của con
người, có thể coi đó cũng là một quyền tự nhiên của con
người. Chính trong Tuyên ngôn độc lập của mình, Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã tiếp thu tư tưởng của các nhà lập quốc Hoa
Kỳ để từ những quyền cơ bản của con người, trong đó có
quyền tự do, suy rộng ra quyền của một dân tộc. Cũng trên
tinh thần đó, tôi nghĩ, vị chủ tịch của nước Việt Nam
mới đã mở rộng tư tưởng "bác ái" thành "hạnh phúc".
Bác ái là tình thương, lòng yêu mến con người rộng khắp, bao
trùm. Hạnh phúc là tình thương được cụ thể hóa thành "ai
cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành". Hạnh phúc
là tình thương cho mọi con người được chan hòa bình đẳng
trong một cộng đồng ấm no, hòa bình. Hạnh phúc là khi con
người được thỏa mãn những nhu cầu và yêu cầu chính đáng
của mình. Hạnh phúc là khi người dân được sống đầy đủ
các quyền công dân của mình trong một đất nước độc lập,
dưới một nhà nước bảo đảm cho họ quyền tự do dân chủ,
nhất là tự do tư tưởng. Năm 1956 đến nói chuyện tại lớp
nghiên cứu chính trị khóa I, trường Đại học Nhân Dân, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã nói rõ ràng điều này: "Chế độ ta là
chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do. Tự do là
thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ
ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý. Đó là một quyền
lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người."

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc. Mỗi năm đến ngày cách
mạng tháng Tám và ngày Quốc khánh, tôi thường ngẫm về ba
từ sáu chữ này. Gắn với tên nước và tên gọi chế độ
từ thuở ra đời, ba từ đó theo tôi là toàn bộ di sản chính
trị và toàn bộ lòng yêu nước của một con người mang tên
Hồ Chí Minh để lại cho đất nước và nhân dân ta. Trong
những ngày này năm nay, độc lập càng đòi hỏi được bảo
vệ và củng cố, tự do càng được yêu cầu bảo đảm, hạnh
phúc càng được khát khao đạt tới. Ba từ nói thì dễ, đọc
thì nhanh, nhưng làm thì khó khăn, lâu dài, đó là một chuyện
đơn giản khó làm.

Hà Nội 31.8.2012
(Bài đăng báo Tuổi Trẻ, 1/9/2012, đây là bản chính của tác
giả)

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/14116), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!