Lê Thăng Long - Nhớ Lê Công Định

Năm 2008 tôi tư vấn cho một một đối tác nước ngoài thực
hiện một dự án tại Hà Nội. Liên quan đến tư vấn luật,
tôi giới thiệu cho họ một công ty luật ngoài Hà Nội để
thuận tiện phối hợp. Nhưng đối tác này dứt khoát phải vào
tận Tp. HCM để trao việc này cho DCLaw. Tôi hỏi vì sao thì
được trả lời rằng họ được bạn bè ở nước ngoài giới
thiệu rằng hãng luật này có một trong những luật sư giỏi
nhất về luật thương mại quốc tế ở Việt Nam. Tôi cười
vui vì biết công ty luật DCLaw là của bạn mình, luật sư Lê
Công Định. Sau này tôi được biết đối tác nói trên đã
trả cho DCLaw hàng trăm ngàn USD phí tư vấn tính theo giờ làm
việc (gần 400 USD/giờ).

Thời điểm đó Định còn nổi tiếng không kém bởi những
bài viết nặng lòng vì đất nước đăng tải trên các báo
trong và ngoài nước như Tia sáng, Tuổi trẻ, BBC… Không những
vậy anh còn dùng thời giờ quý như vàng của mình để làm
luật sư bảo vệ cho các vụ án của anh Nguyễn Văn Hải
(blogger Điếu Cày), luật sư Nguyễn Văn Đài và luật sư Lê
Thị Công Nhân. Đến bây giờ mà việc tìm được các luật sư
sẵn sàng đứng ra bảo vệ cho những người bị cáo buộc về
tội chính trị, xâm phạm an ninh quốc gia còn rất khó, đừng
nói là vào thời đó. Người ta thường sợ dây vào những vụ
án này vì sẽ bị ảnh hưởng đến công ăn việc làm của
mình, hoặc chỉ chấp nhận bào chữa cho những trường hợp xin
khoan hồng để giảm nhẹ hình phạt. Bảo vệ cho thân chủ vì
công lý và quyền con người là một rủi ro nên tránh. Hơn thế
nữa, Định luôn phải bù bằng tiền túi của mình để đi
bảo vệ cho những vụ án như vậy.

Tôi bị bắt ngày 04/06/2009. Dù biết rằng thế nào người ta
cũng bắt Định nhưng lòng tôi vẫn thắt lại khi nghe đài
tiếng nói Tp. HCM loan báo việc bắt giữ Định kèm theo rất
nhiều lời thóa mạ. Bản tin này (rạng sáng ngày 15/06/2009) bị
ngắt giữa chừng và sau đó trại giam không mở đài hàng ngày
nữa. Không đài, không TV, không báo. Tất cả những thông tin
từ bên ngoài mà chúng tôi nghe được đều thông qua các nhân
viên điều tra theo cách mà họ muốn chúng tôi biết. Âm thanh
được nghe thường xuyên nhất là tiếng chìa khóa lắc cắc và
tiếng đóng mở phòng giam mà dường như họ cố tình dập rất
mạnh để làm cho người bị giam bên trong phải khủng hoảng.
Bạn thử tưởng tượng, ở ngoài đời nếu một lúc không may
bạn bị mất điện thoại thôi thì đã thấy mình bị "cô
lập" như thế nào, thì sẽ hiểu phần nào tình trạng bị
cách ly hoàn toàn trong tù. Bỗng dưng ta không còn gì cả ngoài
chính mình và xung quanh toàn những cạm bẫy.

Chúng tôi bị giam riêng hoàn toàn, không hề được biết tin
tức về nhau cho đến khi gặp nhau ở phiên tòa sơ thẩm
(20/01/2010). Lần kế tiếp được gặp lại là tại phiên tòa
phúc thẩm (11/05/2010). Với một chính sách cách ly như vậy tôi
đã nghĩ rằng chúng tôi chỉ có thể gặp lại nhau sau khi ra
tù. Nhưng thật bất ngờ, sáng ngày 07/07/2010 họ đưa cả ba
chúng tôi lên chung một xe chạy về Xuân Lộc. Trên xe họ luôn
tìm cách ngăn cản để chúng tôi không thể thoải mái nói
chuyện, nên tôi lại nghĩ đến trại giam Xuân Lộc mỗi thằng
sẽ mỗi nơi. Nhưng còn bất ngờ hơn nữa, cả ba chúng tôi
lại được đưa đến chung một phòng trong khu cách ly, và chỉ
có ba anh em. Ngày đầu tiên chúng tôi thức gần đến sáng,
tranh thủ chia sẽ thông tin và bàn bạc với nhau, cứ lo họ có
thể sẽ tách chúng tôi ra. Không hề ngạc nhiên nhưng chúng tôi
vẫn buồn cho nhau vì sự nghiệp làm ăn đều mất hết sau 20
năm gầy dựng. Nhưng chẳng ai bi quan cả. Đặc biệt là Định.

Mọi người đều biết đến Định như một luật sư nổi
tiếng. Nhưng ít ai biết rằng anh ấy còn có biệt tài có một
không hai là sáng tác và kể chuyện tếu lâm. Suốt ngày chúng
tôi không bao giờ vắng tiếng cười nhờ anh ấy. Cuộc sống
trong tù vì thế không những chẳng nặng nề mà còn lạc quan
vui vẻ, nhẹ như lông hồng.

Thời gian trôi nhanh thật, chúng tôi chia tay nhau đã hơn hai
năm – ngày 10/08/2010 Định chuyển về Chí Hòa. Khi đi anh ấy
ôm chặt tôi và anh Thức dặn giữ gìn sức khỏe. Phải nói
mất cả tuần tôi và anh Thức mới nguôi ngoai nỗi nhớ bạn.
Chắc chắn bạn ấy cũng thế. Chúng tôi đã có với nhau hơn
một tháng ở chung phòng trong khu cách ly. Đó có lẽ là khoảng
thời gian tuyệt vời nhất của cả ba chúng tôi. Nơi đó chúng
tôi đã bàn luận những vấn đề để bây giờ có Phong trào
Con đường Việt Nam. Chúng tôi có thời gian để ôn lại cả
một quãng đường dài, chia sẻ kinh nghiệm cho nhau và tha hồ
mà cười ngặt nghẽo suốt ngày.

Còn một tài năng của Định mà có lẽ chỉ có tôi và
anh Thức mới được chứng kiến. Tài năng ấy mới chỉ
được khai lộ từ khi anh ấy vào tù. Đó là khả năng làm thơ
thật xuất chúng. Chỉ trong hơn một năm từ khi bị bắt (ngày
13/06/2009) anh Định đã làm hơn 100 bài thơ trong lúc đang bị
giam ở B34. Đây là thời gian tạm giam để điều tra và xét
xử, rất khắc nghiệt. Bị cách ly cô lập hoàn toàn, giấy
viết bị cấm tiệt, suốt ngày chỉ quanh quẩn trong căn phòng
khoảng chừng 12 m2. Định phải làm thơ trong đầu mà còn nhớ
như in hơn cả trăm bài thơ của mình. Mà có bài rất dài,
đến hơn 200 câu viết lại cả một chiều dài lịch sử dân
tộc Việt Nam. Tôi và anh Thức nghe anh Định đọc thơ mà
choáng luôn. Đủ các thể loại. Khí tiết thật tuyệt vời.
Chỉ có những tâm hồn lớn mới làm nên những vầng thơ như
vậy. Anh Thức là người hay thơ mà còn phải bái phục Định.
Định có khả năng xuất khẩu thành thơ.

Vào một buổi chiều cuối tháng 07/2010, chúng tôi đang đi bộ
vừa tập thể dục vừa bàn chuyện. Về hướng Nam có một
ngọn núi lớn tên Gia Lào, anh Thức bảo Định: "Ông vịnh Gia
Lào đi". Chỉ vài phút sau anh Định cất tiếng:

<em> Trời mây như vận phủ
Che đỉnh núi Gia Lào
Người nay cam bước thấp
Thế mai bừng vươn cao</em>

Anh Thức tấm tắc khen bài thơ nhưng ánh mắt thoáng buồn nói:
"<em>Tôi thấu cảm tấm lòng của hai bạn. Vì đất nước các
bạn đã phải chịu đựng để chúng ta có thể tiếp tục
tiến bước. Với những người như chúng ta thì không có gì
khủng khiếp hơn phải chịu đựng như vậy cả. Nhưng hãy nhớ
ngày hôm nay, nhớ bài thơ này để đến một ngày không xa
đất nước này, dân tộc này sẽ bừng vươn cao. Hai bạn phải
chịu đựng nhiều hơn tôi.</em>"

Với tôi, Lê Công Định là một nhà thơ lớn. Tôi tin một ngày
không xa nữa nhà thơ ấy sẽ bừng vươn cao cùng với những
khát vọng của anh ấy cho đất nước.

Ngày 1 tháng 10 là ngày sinh Định. Mến tặng sinh nhật bạn.

Lê Thăng Long


***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20120928/le-thang-long-nho-le-cong-dinh), một
số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc
giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận
có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng
dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!