Tin cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt từ trần gây xúc động lớn
lao cho những ai quan tâm đến thời cuộc và vận mệnh quốc gia
giữa lúc niềm tin của người dân đối với các nhà lãnh
đạo đương nhiệm giảm sút nghiêm trọng trước tình hình kinh
tế tồi tệ từ nhiều tháng qua.
Người ta càng xúc động hơn vì gần hai ngày sau khi tin ông qua
đời loan truyền rộng rãi, truyền thông chính thống mới
được phép và dám công bố sự việc, đó là chưa nói đến
chương trình tang lễ chỉ dành một ngày chính thức để viếng
ông.
Dù đã về hưu song phát biểu của ông về các vấn đề quốc
kế dân sinh vẫn chiếm trọn cảm tình của dân chúng và đạt
được đồng thuận của công luận. Ông có lối diễn thuyết
hùng biện hiếm thấy ở người miền Nam, khiến thính giả bị
lôi cuốn không cưỡng lại.
Những bài viết sâu sắc và thẳng thắn của ông trên phương
tiện truyền thông có tác dụng như chiếc neo giữ lại con
thuyền niềm tin rách nát của xã hội đang trôi dạt không bờ
bến.
Hình ảnh ông với mái tóc bạc, cặp kính trắng và phong thái
tự tin khiến người dân, không nhiều thì ít, cảm thấy an tâm
vì dù sao trụ cột cuối cùng của công cuộc cải cách vẫn
còn đó. Thẳng thắn mà nói, tầm vóc của ông đứng trên
nhiều nhà lãnh đạo đương đại của Việt Nam, cả những
người đi trước, cùng thời và sau ông.
Phong cách lãnh đạo và tư duy độc đáo của ông đương thời
được mệnh danh là "Ấn tượng Võ Văn Kiệt", như tên một
quyển sách đã xuất bản viết về thân thế và sự nghiệp
của ông. Trong thể chế chính trị hiện tại của Việt Nam,
không nhân vật nào xứng đáng hơn Võ Văn Kiệt để được xem
là chính khách theo đúng nghĩa của từ này.
<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div> Phải mất nhiều năm
nữa người ta mới có thể hiểu ông hơn và thấy được tầm
vóc của Võ Văn Kiệt <img class="quoright" src="/misc/quoright.png"/>
<br class="quoteclear"></div><div class="quoteauthor">» LS Lê Công
Định</div></div>
Tôi có một kỷ niệm đáng nhớ với ông. Cách đây vài tháng,
từ nỗi trăn trở muốn giải quyết dứt khoát thực trạng
yếu kém của nền tư pháp vốn thiếu vắng sự độc lập của
hệ thống tòa án, ông đề xướng thành lập một nhóm luật
gia quy tụ các luật sư và nhà nghiên cứu luật thuộc nhiều
trường phái đào tạo khác nhau để "chẩn đoán bệnh" và
"kê đơn thuốc" thích hợp cho "con bệnh nan y" tòa án nói
riêng và nền tư pháp nói chung.
Ông ý thức được bộ mặt lem luốc của đất nước ra sao
trước cộng đồng quốc tế khi các cơ quan tư pháp vẫn còn
là công cụ do Đảng và bộ máy công quyền chi phối, đó là
chưa nói đến tham nhũng đã khiến công lý trở thành điều xa
xỉ đối với người dân thấp cổ bé họng. Ông hiểu rõ và
muốn thoát khỏi lối mòn tiếp cận vấn đề vừa đơn giản,
lạc hậu, vừa bế tắc của các bộ ngành và viện nghiên cứu
do nhà nước kiểm soát.
Ông bỏ thời gian lắng nghe nhóm luật gia chúng tôi trình bày
nhận định về những vấn đề cơ bản của nền công lý
Việt Nam và nguyên nhân sâu xa của vô vàn vấn nạn nan giải
mà chương trình cải cách tư pháp của chính phủ hầu như
không giải quyết thỏa đáng hoặc giải pháp chỉ mang tính
chất "cưỡi ngựa xem hoa". Ông tỏ ra trân trọng sự phân
tích không kiêng nể của những người "trong chăn" như chúng
tôi, và dự định giới thiệu nhóm này với Chủ tịch nước
Nguyễn Minh Triết để giúp cố vấn về đường hướng cải
cách tư pháp cấp thiết và hiệu quả.
Tiếc thay kế hoạch của ông nửa chừng dang dở vì buổi gặp
gỡ Chủ tịch nước bị hủy bỏ vào phút cuối. Sau đó qua
báo chí chúng tôi được tin Chủ tịch nước đã gặp và lắng
nghe các cơ quan nhà nước báo cáo thành tích cải cách tư pháp
theo kiểu làm thế nào để… giảm thiểu "án oan sai"! Quả
thật, con đường cải cách tư pháp ở Việt Nam còn lắm chông
gai, thậm chí có thể không thành công, vì lối mòn suy nghĩ
của những quan chức có tuổi đời thậm chí còn trẻ hơn ông
nhiều.
Tất nhiên, về phần mình, chúng tôi không kém thất vọng vì
kết quả chẳng đi đến đâu, nhưng chắc chắn cố Thủ
tướng Võ Văn Kiệt đã để lại trong tôi một ấn tượng khó
phai về một cụ già ở tuổi lẽ ra chỉ nên hưởng nhàn và xa
lánh phàm trần, song vẫn nhiệt tình góp sức giải quyết
những vấn đề nóng bỏng của xã hội, bất chấp thái độ
nghi kỵ và khó chịu không ít từ phía các quan chức đương
quyền.
Tư duy Võ Văn Kiệt có lẽ không bao giờ dừng bước hoặc dễ
dàng thỏa hiệp với những giáo điều chính thống, bất kể
suy nghĩ và đề nghị của ông có thể làm rung động nền
tảng vốn đã tạo nên cả thể chế một thời.
<h2>Di sản hòa giải</h2>
Di sản vô giá của ông, nói như Luật sư Lê Quốc Quân, chính
là lời kêu gọi hòa hợp và hòa giải dân tộc. Thái độ công
bằng và tôn trọng lịch sử của ông gặp sự phản đối từ
cả hai phía người Việt, trong và ngoài nước. Phía bên trong
thì lên án ông phản bội lại các đồng đội đã bỏ xương
máu cho cuộc chiến "vệ quốc vĩ đại".
Phía bên ngoài thì nghi ngờ ông thiếu trung thực vì họ vẫn
thường đồng hóa ông với mọi chính sách quá khứ và hiện
tại của nhà nước Việt Nam.
Để đánh giá đúng đắn di sản hòa giải của Võ Văn Kiệt
cần nhìn nhận ông từ vị trí của người chồng và người
cha từng mất vợ con trong một cuộc hành quân của quân đội
Sài Gòn khi chiến cuộc còn đang tàn khốc, một mất một còn.
Thêm vào đó, lời kêu gọi hòa giải đưa ra vào lúc ông đã
rời xa chính trường, chẳng còn quyền lợi gì để phải đóng
kịch, chứ không giữa lúc còn đương chức để có thể nghi
ngờ đó là cách mị dân thường thấy ở các chính trị gia.
Hơn cả sự hòa giải, Võ Văn Kiệt còn long trọng tuyên bố con
đường tất yếu sắp tới của đất nước: "Tổ quốc là
của mình, dân tộc là của mình, quốc gia là của mình, Việt
Nam là của mình, chứ không phải là của riêng của người
cộng sản hay của bất cứ tôn giáo hay phe phái nào cả."
Di sản dân chủ này của ông là chân lý không chỉ ở Việt Nam
và là thước đo trình độ văn minh của hệ thống chính trị
bất cứ ở đâu. Di sản ấy đòi hỏi ở các nhà lãnh đạo
đương nhiệm bản lĩnh vượt qua chính mình để lèo lái con
tàu Việt Nam trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế không nhiều
lối thoát hiện nay.
Phải mất nhiều năm nữa người ta mới có thể hiểu ông hơn
và thấy được tầm vóc của Võ Văn Kiệt trong di sản dân
chủ đó, nhất là vì hình ảnh của ông, không nhiều thì ít,
đã gắn liền với quá khứ đau thương, đầy oan trái của dân
tộc. Có thể nói một cách quả quyết rằng sinh thời ông
chính là vị thủ lĩnh cao nhất của những người 'Cộng Sản
cấp tiến', vốn đặt quyền lợi dân tộc lên trên mọi toan
tính cá nhân và phe nhóm.
Những người Cộng Sản cấp tiến quy tụ chung quanh ông và
tiếp bước ông chắc chắn sẽ là lực lượng không kém quan
trọng thúc đẩy sự phát triển tiếp theo của đất nước. Di
sản hòa giải và dân chủ của ông sẽ được họ thực thi và
biến thành hiện thực, bởi lẽ chưa bao giờ lòng dân lại
đồng thuận cho một sự thay đổi mạnh mẽ hơn lúc này, đặc
biệt khi lòng người vẫn còn quyến luyến những chiến công
hào hùng năm xưa.
Đến tiễn biệt ông tại Dinh Độc Lập, nhìn dòng người dài
lê thê, chen lấn nhau hàng giờ dưới bầu không khí oi bức
chỉ để được nhìn ông lần cuối, tôi hiểu rằng Võ Văn
Kiệt đã và sẽ tiếp tục lôi cuốn nhiều thế hệ Việt Nam,
đặc biệt giới trẻ, những người luôn kỳ vọng vào một
tương lai tốt đẹp hơn của đất nước.
Con đường ông đi qua, dẫu không bằng phẳng và gây nhiều
tranh luận, song rõ ràng các chính sách sinh thời mà ông áp
dụng hoặc bảo vệ đã góp phần làm đời sống của người
dân tốt đẹp hơn so với những vị tiền nhiệm của ông. Tôi
nghiêng mình trước thi hài và anh linh của nhà cải cách và
hùng biện hiếm có này.
Ngày 16/06/2008
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20120930/le-cong-dinh-thu-linh-phe-cong-san-cap-tien),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét