<div class="boxright300"><img
src="http://www.bbc.co.uk/worldservice/assets/images/2009/03/090309115814_court.jpg"
/><div class="textholder">Luật sư Lê Công Định nói quyền giữ bí
mật nghề nghiệp của luật sư phải được tôn
trọng</div></div>
Gần đây những cuộc đột nhập văn phòng luật sư để tịch
thu tài liệu và máy tính hoặc khám xét hành lý của các luật
sư tại phi trường ở Việt Nam đã dấy lên mối quan ngại về
sự công khai xâm phạm bí mật nghề nghiệp luật sư, một trong
những chuẩn mực văn minh mà bất kỳ nhà nước pháp quyền
nào trên thế giới cũng tôn trọng.
Luật sư chỉ có thể làm tròn bổn phận đối với khách hàng,
dù biện hộ hay tư vấn, khi khách hàng biết rõ và chắc chắn
rằng mình có thể nói hoặc gửi gắm với luật sư mọi tình
tiết của vụ việc liên hệ mà không lo ngại người thứ ba
biết, vì luật sư tiết lộ hay thất thoát bởi lý do khác.
Điều này gắn liền với khái niệm bí mật nghề nghiệp luật
sư, vốn định hình và phát triển theo chiều hướng văn minh
hóa của nhân loại, trên cơ sở mở rộng quyền tự do cá nhân
và thu hẹp quyền lực nhà nước.
Ở những xã hội còn chưa văn minh, nhà chức trách thường
nhân danh trật tự công cộng và đề cao ổn định xã hội
để dành cho mình độc quyền tìm hiểu mọi sự việc diễn ra
trong đời sống xã hội, gọi là "thực tế khách quan", qua đó
can thiệp vào các tương quan dân sự và pháp lý, bất chấp tự
do cá nhân của công dân có bị xâm phạm hay không.
Công cuộc tranh đấu cho tự do cá nhân trên toàn thế giới từ
thế kỷ XVII đến XX đã đưa đến kết quả thu hẹp đáng kể
quyền lực nhà nước, đồng thời xác lập nên những chuẩn
mực văn minh, thành văn và bất thành văn, trong việc cai trị
và quản lý xã hội, trong đó có sự công nhận quyền giữ bí
mật nghề nghiệp luật sư.
Văn phòng luật sư, cũng như phòng mạch của bác sĩ, được ví
như phòng xưng tội của nhà thờ, phải là nơi tuyệt đối an
toàn, mọi bí mật phó thác cho luật sư phải được luật pháp
bảo đảm để không bị tiết lộ dưới áp lực của bất kỳ
uy lực nào. Nói cách khác, sự bất khả xâm phạm của văn
phòng luật sư là nền tảng của quyền giữ bí mật nghề
nghiệp luật sư mà nhà chức trách ở quốc gia văn minh nào
cũng tuân thủ vô điều kiện.
Trong một số trường hợp giới hạn vì nhu cầu trật tự công
cộng và nhằm phục vụ tiến trình điều tra một vụ án nhất
định, nhà chức trách có thể khám xét văn phòng luật sư,
nhưng phải luôn tôn trọng quyền giữ bí mật nghề nghiệp
của luật sư. Hai vấn đề quan trọng sau đây cần lưu ý trong
khi tiến hành khám xét:
<div class="boxright300"><img
src="http://www.bbc.co.uk/worldservice/assets/images/2009/03/090309110827_luatsu226.jpg"
/><div class="textholder">Luật sư Lê Trần Luật, tham gia bào chữa
cho giáo dân Thái Hà, gần đây nói ông bị sách
nhiễu</div></div>
Thứ nhất, thư từ trao đổi giữa luật sư và khách hàng hoặc
giữa các luật sư với nhau tuyệt đối không thể bị tịch thu
dù có thể liên quan đến vụ án. Đây là nguyên tắc không có
ngoại lệ bất kể nhà chức trách muốn tìm hiểu "sự thật
khách quan". Do vậy việc tịch thu máy tính hoặc phương tiện
mà luật sư sử dụng để soạn thảo và lưu trữ thư từ và
tài liệu khách hàng là hành vi không thể chấp nhận xét cả
về phương diện pháp lý lẫn văn minh tối thiểu.
Thứ hai, nhà chức trách muốn tịch thu tài liệu như tang vật
có trong văn phòng luật sư thì phải thông báo trước cho ban
chủ nhiệm đoàn luật sư nơi văn phòng luật sư tọa lạc,
để vị chủ nhiệm hoặc một thành viên ban chủ nhiệm khác
được ủy nhiệm đến chứng kiến. Trong mọi trường hợp
việc tịch thu tang vật phải được tiến hành với sự hiện
diện của luật sư có văn phòng bị khám xét. Đột nhập văn
phòng của luật sư khi vắng mặt họ là hành động phỉ báng
công lý nghiêm trọng.
Ở các nước, thủ tục thu thập chứng cứ từ hồ sơ của
văn phòng luật sư như nêu trên phải do công tố viên, chứ
không phải cảnh sát, thực hiện. Thủ tục ấy diễn ra theo
trình tự sau đây:
<div class="boxright200"><div class="quotebody"><div class="quoteopen"><img
class="quoleft" src="/misc/quoleft.png"/></div>Văn phòng luật sư phải
là nơi tuyệt đối an toàn, mọi bí mật phó thác cho luật sư
phải được luật pháp bảo đảm để không bị tiết lộ
dưới áp lực nào.<img class="quoright" src="/misc/quoright.png"/> <br
class="quoteclear"></div><div class="quoteauthor">» Luật sư Lê Công
Định</div></div>
Công tố viên phải chứng minh khả năng có chứng cứ trong một
hồ sơ cụ thể để chủ nhiệm đoàn luật sư xem xét và cân
nhắc về sự cần thiết trao cho nhà chức trách tài liệu liên
hệ. Chứng cứ đó phải liên quan trực tiếp đến một sự
việc cụ thể và việc cung cấp dứt khoát không làm tiết lộ
hồ sơ về vấn đề khác hoặc của khách hàng khác.
Chỉ khi nào phát hiện dấu hiệu vi phạm đạo đức nghề
nghiệp khi luật sư cố tình che giấu chứng cứ, thì chủ
nhiệm đoàn luật sư mới trao "chứng cứ" ấy cho công tố
viên, nhưng phải niêm phong và lập thành biên bản chặt chẽ.
Không ai có quyền tự ý lấy đi bất cứ hồ sơ nào từ văn
phòng luật sư mà không tuân thủ trình tự nêu trên.
Ngày nay, những điều sơ đẳng đó đã được chấp nhận
rộng rãi trên toàn thế giới, kể cả ở chế độ Việt Nam
Cộng Hòa trước 1975, bởi lẽ luật sư cũng là một định
chế, cùng với tòa án, công tố viện và cảnh sát, tạo nên
trụ cột tư pháp của ngôi nhà quyền lực nhà nước. Nếu
trụ cột này thiếu vắng các bộ phận vận hành đúng vai trò
và thực chất, thì nhà nước pháp quyền chỉ là một viễn
cảnh xa vời hoặc là mỹ từ để tuyên truyền mà thôi.
Tất nhiên, để đạt được sự công nhận các giá trị phổ
quát ấy, nhân loại đã phải tranh giành từng milimet tự do từ
tay các thể chế quân chủ và độc tài trong suốt lịch sử
lắm gian nan nhưng đầy vinh quang của mình hàng trăm năm qua,
để từng bước hình thành các chuẩn mực văn minh mà mọi
thể chế dân chủ pháp quyền hiện tại đều luôn tôn trọng.
<em>Ngày 09/03/2009</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20120930/le-cong-dinh-chuan-muc-van-minh-can-ton-trong),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét