Lê Công Định - Bốn giải pháp chống tham nhũng

Các vụ tham nhũng gần đây, đặc biệt là PCI, cho thấy hiểm
họa nghiêm trọng của tham nhũng đối với sự phát triển của
đất nước vì tham nhũng đã trực tiếp xâm hại hình ảnh và
thể diện quốc gia, chứ không chỉ đơn thuần làm thất thoát
tiền bạc của Nhà nước và xã hội. Vì vậy, nếu trước kia
đó chỉ là một trong các ưu tiên, thì nay phải là vấn đề
sống còn hàng đầu, không thể không thực hiện bằng mọi
quyết tâm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, chứ
không phải chỉ là việc riêng của các cơ quan hay quan chức
Nhà nước.

Nhiều người lý giải rằng do hệ thống pháp lý còn nhiều
thiếu sót, thậm chí sơ hở, khiến các thế lực tham nhũng
luôn thoát khỏi sự trừng phạt thích đáng của luật pháp, vì
thế chỉ cần kiện toàn và bổ sung các văn bản pháp luật.
Thật ra, luật pháp sẽ vẫn chỉ là những quy định trên giấy
nếu các biện pháp chống tham nhũng không được bảo đảm
thực thi trên thực tế. Sự hiệu quả của việc áp dụng và
thực thi luật mới là điều cần quan tâm.

Người ta cũng nói đến đề nghị kê khai tài sản của cán
bộ khi nhậm chức, hoặc ý định tăng lương cho bộ máy hành
chính và tư pháp để công chức và thẩm phán yên tâm làm
việc mà không tơ tưởng đến tư lợi. Đề nghị này tốt,
nhưng lại thiếu thực tế trong hoàn cảnh Việt Nam, vì có quá
nhiều cách để bọn tham nhũng giấu giếm tài sản, chúng cũng
đủ khôn ngoan để không bao giờ trực tiếp nhận của hối
lộ, và dù lương có cao chăng nữa thì món lợi từ tham nhũng
vẫn hấp dẫn hơn so với sự thanh liêm cần phải gìn giữ.

Chiều hướng gia tăng các vụ tham nhũng nghiêm trọng trong thời
gian qua cho thấy nhiều chính sách, biện pháp chống tham nhũng
hiện tại chỉ mang tính hình thức nhiều hơn thực chất. Vì
vậy để loại bỏ thực trạng tham nhũng mất lòng dân này,
cuộc chiến chống-tham-nhũng cần thực thi 4 giải pháp có tính
đột phá sau:

<em><strong>Thứ nhất</strong></em>, từ bỏ tuyệt đối nền hành
chính xây dựng trên quan niệm "xin-cho" hay "cấp phép"
tồn tại hơn 50 năm nay. Đây là gốc rễ của tham nhũng. Cho
đến khi nào quyền của người dân chỉ có thể được hành
xử hoặc các hành vi và giao dịch pháp lý chỉ có thể phát
sinh hiệu lực khi xin được sự chấp thuận hoặc phê duyệt
của nhà chức trách dưới hình thức cấp phép, thì khi ấy tham
nhũng vẫn tiếp tục còn đất sống.

<em><strong>Thứ hai</strong></em>, bảo đảm nâng cao hơn nữa sự
độc lập và tính chuyên nghiệp của các cơ quan tư pháp và
bổ trợ tư pháp nhằm tăng cường sự nghiêm minh của luật
pháp và tính công minh của các bản án trừng phạt bọn tham
nhũng. Bộ máy tư pháp cần được khởi động ngay lập tức
khi phát hiện hành vi tham nhũng, thay vì xem xét trách nhiệm hành
chính trước như lối "xử lý nội bộ" hiện nay.

<em><strong>Thứ ba</strong></em>, công nhận quyền thách thức của
người dân trước tòa án về tính hợp hiến của các văn
kiện lập quy do cơ quan hành pháp ban hành, như Nghị định,
Quyết định, Thông tư, Chỉ thị, v.v…, ít nhất tạm thời
trong khuôn khổ các tòa án hành chính hiện nay, nhưng sẽ lý
tưởng hơn, trước Tòa bảo hiến. Cơ quan công quyền chắc
chắn sẽ thận trọng hơn khi ấn định những quy tắc hạn
chế quyền hiến định của người dân, dù vô tình hay cố ý.
Chậm trễ thiết lập Tòa bảo hiến sẽ vô hiệu hóa nỗ lực
chống nạn lạm quyền, nguồn gốc của tham nhũng.

<em><strong>Thứ tư</strong></em>, tôn trọng quyền được cung cấp
và tiếp cận thông tin trung thực, đầy đủ và độc lập của
người dân đối với mọi vấn đề xã hội, đặc biệt liên
quan đến hoạt động của các cơ quan công quyền và công việc
của các viên chức Nhà nước, thông qua báo chí và truyền
thông. Sự công khai và minh bạch trước công luận sẽ giúp phá
tan thành lũy ẩn nấp của các thế lực tham nhũng.

Thật ra những giải pháp nêu trên đều đã được nhiều
người đề xuất và phân tích khi bàn đến cải cách hành
chính và tư pháp từ nhiều năm nay. Vấn đề là các giải pháp
này cần được tổ chức thực hiện đồng bộ, nhanh chóng và
hiệu quả với sự tham gia của toàn xã hội, chứ không phải
đây là việc riêng của các cơ quan hay quan chức Nhà nước.

Những tháng còn lại của năm 2009 có thể nói là rất quan
trọng đối với sự phát triển đất nước, bởi đây là giai
đoạn tâm điểm của những ảnh hưởng và thách thức thực
sự đối với nền kinh tế đang hội nhập toàn diện của
chúng ta. Đứng vững để vượt qua và tiếp tục phát triển
sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu là bài toán khó của nhiều
quốc gia, với Việt Nam lại còn khó hơn vì chúng ta chưa kịp
có được tiềm lực kinh tế nội tại đủ mạnh, lại thiếu
vắng bộ máy kỹ trị chuyên nghiệp giúp chống đỡ hữu hiệu
các cơn bão táp kinh tế thị trường. Tham nhũng đang tạo ra
hiểm họa lớn vì làm xói mòn nghiêm trọng nội lực vốn yếu
kém đó. <em><strong>Chống tham nhũng do vậy cần một cuộc cách
mạng thật sự</strong></em>.

Ngày 11/03/2009

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/tin-tuc/20120929/le-cong-dinh-bon-giai-phap-chong-tham-nhung),
một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời
độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân
Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc
hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây
(http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét