Tự do Internet tại Việt Nam: Mối quan hệ trực tuyến kỳ quặc

Bà Hillary Clinton, Ngoại trưởng Hoa Kỳ, phần lớn đã thể
hiện được sự chào đón rất nồng nhiệt tại Việt Nam trong
chuyến thăm nước này hồi tháng trước. Tuy nhiên, không phải
tất cả những điều bà ấy nói đều mang lại nụ cười trên
các khuôn mặt của những người tổ chức tại đây. Trong
thời gian ngắn ngủi một ngày Hà Nội, bà đã nhắc lại mối
quan tâm của Hoa Kỳ về <a
href="http://phiatruoc.info/ngoai-truong-clinton-thuc-giuc-viet-nam-cai-thien-ho-so-nhan-quyen/">hồ
sơ nhân quyền</a> nói chung và đặt biệt bà đã nhắc đến
sự "hạn chế tự do phát biểu trực tuyến" tại Việt Nam.

<center><img
src="http://phiatruoc.info/wp-content/uploads/2011/09/1-Ty-le-su-dung-Internet-o-mot-so-quoc-gia-chau-A-Cimigo.png"
/></center>
<center><em>Tỷ lệ sử dụng Internet ở một số quốc gia châu
Á. Nguồn: Cimigo</em></center>
Ít lâu sau thì một sự kiện khủng khiếp xảy ra vào ngày 30
tháng Bảy. Một người mẹ tên Đặng Thị Kim Liêng đã châm
lửa tự thiêu ngay bên ngoài văn phòng Ủy ban Nhân dân ở Bạc
Liêu để phản đối phiên toà sắp tới của con người gái,
bà Tạ Phong Tần. Bà Tần là một blogger, người đã viết về
các vụ công an lạm quyền và nhiều vấn đề nhạy cảm khác.
Đáng tiếc, bà Liêng đã qua đời trên đường đưa đến bệnh
viện.

Phiên toà của bà Tần là sự kiện mới nhất trong một loạt
các nỗ lực của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam nhằm
kiểm soát tình hình internet đang ngày càng nở rộ. Một dự
luật mới lần đầu tiên được soạn thảo vào tháng Tư và
đã dự tính có hiệu lực vào tháng Sáu vừa qua (phiên bản
dự thảo đã bị hoãn lại trước đó). Theo bản dự thảo thì
luật này yêu cầu các blogger như bà Tạ Phong Tần phải cung
cấp tên thật, các nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm
loại bỏ nội dung bất đồng ý kiến và buộc các công ty
internet muốn kinh doanh tại Việt Nam – chẳng hạn như Facebook
(trong khi đó trang mạng xã hội này đã bị Việt Nam ngăn chặn
từ nhiều tháng nay) hay Google – phải hợp tác với các doanh
nghiệp nội địa, mở văn phòng và có thể phải có đặt trung
tâm dữ liệu ở ngay trong nước.

Rõ ràng điều này không còn nghi ngờ gì khác ngoài mục tiêu
phục tùng chế độ một đảng tại Việt Nam sau sự cố 3,
000 công an chống bạo động đụng độ với khoảng 1,000 dân
làng tại Văn Giang được dấy lên bởi việc thù hồi đất
đai để phát triển khu đô thị trong thời gian vừa qua. Các
báo chí, truyền hình và đài phát thanh chính thống hầu như
không hề đề cập gì đến sự kiện trên, nhưng các clip video
đã được <a
href="http://www.youtube.com/watch?feature=endscreen&v=cyhHw4fomIc&NR=1">tải
lên YouTube</a> và nhanh chóng thu hút rất nhiều sự quan tâm.

Mặt khác, các video này được lan truyền nhanh chóng cũng cho
thấy việc thực thi quy định mới về cách sử dụng internet
sẽ rất khó khăn trong khi internet đang bùng phát mạnh mẽ tại
đây. Hàng triệu trang blog đã xuất hiện rộng rãi tại Việt
Nam kể từ khi Yahoo! giới thiệu phiên bản blog đầu tiên vào
năm 2005. Theo một báo cáo gần đây của Cimigo, một công ty
nghiên cứu thị trường, thì Việt Nam có dân số phát triển
internet nhanh nhất trong khu vực, và đang bắt kịp với Thái Lan
và Trung Quốc về tỷ lệ người sử dụng internet. Một trong ba
người tại Việt Nam hiện nay có truy cập vào internet, và Cimigo
cũng dự đoán con số này sẽ tiếp tục gia tăng với khoảng 2
triệu cho đến 3 triệu mỗi năm trong thời gian sắp tới. Tại
Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, số lượng người sử dụng
internet chiếm đến 95%, đa số từ độ tuổi 15 đến 22. Phần
lớn trong số này truy cập các trang mạng để tải âm nhạc và
cập nhật hay bàn tán về những ngôi sao nổi tiếng hơn là đi
xúi giục nổi loạn.

<center><img
src="http://phiatruoc.info/wp-content/uploads/2011/09/2-So-luong-nguoi-su-dung-Internet-tai-VN-2004-20101.png"
/></center>
<center><em>Số lượng người sử dụng Internet tại Việt Nam từ
năm 2004-2010. Nguồn: vnnic.vn</em></center>

<center><img
src="http://phiatruoc.info/wp-content/uploads/2011/09/3-Su-dung-Internet-theo-do-tuoi-Cimigo.png"
/></center>
<center><em>Sử dụng Internet theo độ tuổi. Nguồn:
Cimigo</em></center>

<center><img
src="http://phiatruoc.info/wp-content/uploads/2011/09/13-Truy-cap-Internet-bang-dien-thoai-theo-tuoi-Cimigo.png"
/></center>
<center><em>Truy cập Internet bằng điện thoại di động theo độ
tuổi. Ảnh: Cimigo</em></center>


Đảng Cộng sản đã từ lâu biết rõ tâm lý hai luồng của
việc sử dụng internet. Ngay cả khi họ [nhà nước] cố gắng
thắt chặt các hoạt động trực tuyến, họ vẫn hiểu và nhìn
nhận internet là một phần của "kỷ nguyên tri thức" mà
Việt Nam buộc phải gia nhập nếu muốn duy trì phát triển kinh
tế. Giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Học
viện Quốc phòng Úc ở Canberra, điểm ra rằng luật mới về
internet có thể cản trở những nỗ lực của Việt Nam trong
việc gia nhập Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên
Thái Bình Dương do phía Hoa Kỳ dẫn đầu, trong đó khẳng
định các thành viên tham gia phải cho phép thông tin được phổ
biến một cách tự do.

Một số hậu quả lộn xộn về chính sách internet của cơ quan
chức năng Việt Nam đã được nhìn thấy ngay trước mặt. Theo
giáo sư Thayer, mặc dù có khoảng 200 trường đại học Hoa Kỳ
đã ký kết các thỏa thuận hợp tác với các trường đại
học ở Việt Nam, tuy nhiên, Hoa Kỳ đang lo ngại về việc sinh
viên của họ bị hạn chế truy cập internet và điều này trong
thực tế có thể sẽ làm hỏng các kế hoạch của cả hai
phía.

<strong>Nguồn:</strong> <a
href="http://www.economist.com/blogs/banyan/2012/08/internet-freedom-vietnam">The
Economist</a>
© Bản tiếng Việt TẠP CHÍ PHÍA TRƯỚC 2012

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13788), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét