<div class="boxleft300"><img
src="http://truongduynhat.vn/wp-content/uploads/2012/08/choConcuCopy3.jpg"
/><div class="textholder">Không chỉ giản đơn là tên gọi một cái
chợ, tên gọi một thành phố, một địa danh. Mà đó là thái
độ văn hóa dám đoạn tuyệt, vứt bỏ những khuôn mẫu không
phù hợp, khó ăn nhập với thực tiễn cuộc sống.
</div></div>
HĐND TP Đà Nẵng vừa quyết định trả lại tên cho
chợ Cồn, tức xóa bỏ cái tên <em>"Trung tâm thương nghiệp
Đà Nẵng"</em>, lấy lại tên cũ từ hơn 30 năm trước.
Theo văn bản nghị quyết đã được thông qua của
HĐND: Tuy có tên chính thức là Trung tâm thương nghiệp Đà
Nẵng nhưng người dân thành phố từ trước đến nay vẫn quen
gọi là <em>"chợ Cồn"</em>. Để phù hợp với tên gọi quen
thuộc, nay đổi lại tên Trung tâm thương nghiệp Đà Nẵng
thành chợ Cồn như cũ.
Cái tên <em>"chợ Cồn"</em> có từ những năm 40 của
thế kỷ trước. Do chợ nằm trên một cồn đất cao nên cư
dân địa phương quen miệng gọi mãi thành tên. Thoạt đầu,
chợ được xây dựng trên một cồn cát đầy lau sậy và lạch
nước, các gian chợ là những dãy chòi tre. Theo thời gian, chợ
được tu bổ bằng những vật liệu kiên cố hơn, dần dần
hình thành những cụm ki ốt liên đới sầm uất.
Từ trước 1975 cho mãi đến những năm trước đổi
mới, chợ Cồn được xem là đông đúc, sầm uất nhất Đà
Nẵng và là khu chợ bán sỉ- lẻ lớn nhất của miền Trung.
Đến năm 1985, chợ Cồn được xây dựng lại thành
một khu nhà 3 tầng với diện tích rộng trên 1,4 vạn m2 và bị
đặt cho một cái tên khác là <em>"Trung tâm thương nghiệp Đà
Nẵng"</em>. Dù mang một cái tên khác, nhưng gần 30 năm qua, cư
dân Đà Nẵng vẫn quen gọi theo tên cũ là chợ Cồn. Hoặc có
gọi, giới thiệu cho người nơi khác đến thì cũng luôn kèm
theo cái đuôi <em>"Trung tâm thương nghiệp Đà Nẵng"</em>
tức là chợ Cồn cũ.
Không quen với tên gọi mới. Sau nhiều thập niên, cái
tên <em>"Trung tâm thương nghiệp"</em> vẫn không thể
<em>"ăn"</em> được vào thói quen, cách gọi và nếp nghĩ
của cư dân. Vì thế, ngay từ đầu năm 2002, ban quản lý các
chợ Đà Nẵng đã chính thức đệ đơn xin chính quyền thành
phố trả lại tên gọi cũ. Chỉ là cái tên gọi, nhưng cũng
phải mất hơn 10 năm… tranh đấu kiên trì. Ý kiến, bàn thảo
mãi đến hơn 10 năm sau, HĐND TP Đà Nẵng mới dũng cảm quyết
định trả lại tên gọi cũ cho chợ Cồn.
Cùng với việc trả lại tên gọi cũ, chính quyền
thành phố Đà Nẵng cũng quyết định dành một nguồn kinh phí
không nhỏ để cải tạo nâng cấp khu chợ này. Có thể rồi
nó sẽ to lớn đồ sộ khang trang hơn, nhưng chợ thì vẫn là
chợ, không thể là cái <em>"trung tâm"</em> này nọ được.
Như vậy là sau gần 30 năm với những biến thiên của
thời cuộc, chợ Cồn lại trở về tên xưa. Việc trả lại
tên cho chợ Cồn không chỉ là trả lại một thương hiệu,
một cách gọi quen, mà hơn cả đấy là trả lại một giá trị
văn hóa đã ăn sâu trong tiềm thức và tâm khảm của cư dân
Đà Nẵng.
Chỉ là chuyện tên gọi một cái chợ, nhưng đâu phải
địa phương nào cũng dám làm và làm được như Đà Nẵng.
Chợ Đông Ba Huế, cái tên như một thương hiệu di sản ấy
cũng bị thay thành <em>"Trường Tiền Plaza</em>". Một đô
thị văn hóa di sản như Huế nhưng lại ứng xử với cái chợ
Đông Ba như một cuộc cưỡng lai thô bạo.
<em>"Đò từ Đông Ba đò qua Đập Đá/ Đò từ Vĩ Dạ
thẳng ngã Ba Sình"</em>- Liệu Huế có còn là Huế nếu không
còn nữa chợ Đông Ba? Không thể tin nổi và không hiểu vì sao,
ai đã dám xóa đi mất cái <em>"chợ Đông Ba"</em> của Huế.
Đông Ba là một góc hồn của Huế. Bài thơ đô thị Huế sẽ
mất thơ một khi đã <em>"Plaza"</em> hóa Đông Ba.
Từ chợ Cồn tới Đông Ba. Chỉ là chuyện cái tên
thôi, nhưng còn gì nữa, còn đâu nữa?
Thành phố Hồ Chí Minh. Cái tên Sài Gòn bị xóa để
thay bằng tên cụ Hồ từ sau 1975. Có thể nhiều người quen và
thích cái tên này. Nhưng tôi thấy cứ ngường ngượng và
chẳng thích tí nào. Thành phố Sài Gòn <em>"hòn ngọc Viễn
Đông"</em> đã như một giá trị văn hóa đầy tự hào và
kiêu ngạo, không chỉ với Việt Nam, mà đó còn là cách gọi,
danh xưng quen thuộc với cả vùng Viễn Đông và thế giới.
Kính trọng Hồ Chí Minh. Nhưng không phải cứ đem tên
cụ đặt cho thành phố mới là sự kính trọng. Thậm chí
nhiều khi, trong nhiều trường hợp, ngữ cảnh, việc dụng tên
lãnh tụ như thế lại vô tình thành xem thường, phỉ báng. Ví
như khi nhận xét Sài Gòn ồn ào nhộn nhạo xô bồ nhếch nhác
quá, Sài Gòn ăn chơi quá, Sài Gòn nhậu khiếp quá, Sài Gòn
bất an quá, Sài Gòn bẩn quá, Sài Gòn hôi quá… nghe chẳng sao,
nhưng bảo Hồ Chí Minh ồn ào nhộn nhạo xô bồ nhếch nhác
quá, Hồ Chí Minh ăn chơi quá, Hồ Chí Minh nhậu khiếp quá, Hồ
Chí Minh bất an quá, Hồ Chí Minh chật chội quá, Hồ Chí Minh
bẩn quá, Hồ Chí Minh hôi quá… thì quả là bất nhã, báng
bổ. Thậm chí ngay cả khi khen Hồ Chí Minh sạch quá, con gái
Hồ Chí Minh đẹp quá, sexy quá nghe cũng không ổn.
Rất nhiều trường hợp nhiều ngữ cảnh, tên gọi TP
Hồ Chí Minh nghe cứ như một sự áp đặt khó ăn nhập. Suốt
37 năm qua, nhiều người nhiều chỗ nhiều nơi nhiều trường
hợp, cái tên Sài Gòn vẫn được dùng như một thói quen và
giá trị không thể thay đổi được. Thậm chí ngay cả tên
gọi tờ báo đảng của thành phố suốt mấy chục năm qua vẫn
được giữ nguyên là Sài Gòn Giải Phóng (chứ không đổi
thành báo Hồ Chí Minh). Rồi báo Sài Gòn Tiếp Thị chứ không
phải báo Hồ Chí Minh Tiếp Thị, Thời báo Kinh tế Sài Gòn
chứ không phải Thời báo kinh tế Hồ Chí Minh, báo Doanh Nhân
Sài Gòn chứ không phải báo Doanh nhân Hồ Chí Minh…
Cũng may là chợ Bến Thành, một khu chợ được xem như
biểu trưng văn hóa của Sài Gòn còn giữ được tên gọi xưa.
Chứ nếu cũng đổi thành chợ Hồ Chí Minh hay Hồ Chí Minh Plaza
thì… khốn khổ!
Vì thế, ý tưởng cho việc thay trả lại tên gọi Sài
Gòn cũ cũng đừng nên nặng nề quá, đừng qui chụp là chống
phá phản động, là này nọ búa xua. Nên nghĩ và xem đó là
một thái độ văn hóa, là sự trả lại một giá trị văn hóa,
một danh xưng đầy tự hào và kiêu ngạo của vùng đất
phương Nam.
Chuyện không chỉ giản đơn là tên gọi một cái chợ,
tên gọi một thành phố, một địa danh. Mà đó là thái độ
văn hóa dám đoạn tuyệt, vứt bỏ những khuôn mẫu không phù
hợp, khó ăn nhập với thực tiễn cuộc sống. Vì thế, đó
không chỉ là chuyện tên gọi một cái chợ Cồn, chợ Đông Ba,
không chỉ là cái danh xưng thành phố Hồ Chí Minh hay Sài Gòn
hoặc rất nhiều những danh xưng khác. Đó là những giá trị
văn hóa, là cách nhìn và thái độ văn hóa, là những câu
chuyện văn hóa lớn.
<center><img
src="http://truongduynhat.vn/wp-content/uploads/2012/08/choConcu.jpg"
/></center>
<em><center>chợ Cồn xưa</center></em>
<center><img
src="http://truongduynhat.vn/wp-content/uploads/2012/08/ChoConmoi.jpg"
/></center>
<em><center>chợ Cồn nay</center></em>
<center><img
src="http://truongduynhat.vn/wp-content/uploads/2012/08/choDongbaHue.jpg"
/></center>
<em><center>Trường Tiền Plaza</center></em>
<center><img
src="http://truongduynhat.vn/wp-content/uploads/2012/08/choBenThanh.jpg"
/></center>
<em><center>chợ Bến Thành</center></em>
<center>————————–</center>
<em>– Cảm ơn một số bạn đọc đã thông tin lại giúp tôi
về việc tên chợ Đông Ba vẫn còn. Trường Tiền Plaza là khu
sát cạnh, phủ trên chợ Đông Ba. Như vậy, cái ý nhỏ ở chợ
Đông Ba trong bài viết là một nhầm lẫn. Tuy nhiên, việc xây
cái "thằng" Plaza đè hiếp "chị Đông Ba" vậy vẫn là
một cuộc cưỡng lai thô bạo- TDN</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13859), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét