Lúc 1 giờ sáng, ngày 17.6.2012, tại thành phố Leipzig, Đức,
hàng xóm trong một chung cư phát hiện có mùi lạ nồng nặc từ
căn hộ hai phòng tầng trệt tràn ra cầu thang, liền gọi điện
khẩn cho cảnh sát và cứu hoả tới. Phá cửa vào, đập vào
mắt họ một thảm cảnh thương tâm, xác đứa con trai
Kieron-Marcel hai tuổi gục mặt vào xác người mẹ Christin F, 26
tuổi, nằm còng queo trên lối vào phòng khách, lâu ngày đang
thối rữa. Cảnh sát lập tức phong toả hiện trường điều
tra án mạng. Khám nghiệm pháp y sau đó cho thấy, Christin F chết
vào khoảng từ ngày 7-10.6, do sốc ma túy Intoxikation, hỗn hợp
pha trộn giữa heroin và cocain. Mẹ mất, bé trai đói khát, gào
khóc bên cạnh xác mẹ suốt một tuần rồi lả dần đến
chết. Kết quả giải phẫu tử thi còn phát hiện được
người mẹ đang mang thai nhi tháng thứ 3. Ba mạng người bị
chết bỏ mặc, chấn động nước Đức, đánh vào ý thức,
lương tri con người, gây sốc dân chúng, hầu như không ngày
nào không được truyền thông đưa tin, với hàng loạt câu
hỏi, xoáy quanh vấn đề cốt lõi, trách nhiệm nhà nước
trước thảm kịch. Tại sao không có hàng xóm nào đoái hoài
tới vận mệnh đồng loại mình, mặc đưá bé hai tuổi gào
khóc khản cổ đến chết bên xác người mẹ, và căn hộ ba
mẹ con có dấu hiệu bất thường suốt cả tuần, trong khi
luật pháp chế tài mọi hành vi bỏ mặc nạn nhân? Ba nhân
mạng cũng là ba đồng chủ nhân, nhân dân, sinh ra nhà nước
không nhằm mục đích nào khác ngoài phục vụ cho chính họ.
Bộ máy của nó ăn lương từ tiền thuế họ đóng, không
được phép để chủ nhân của mình bị chết thảm bỏ mặc.
Vậy ai là người đại diện pháp lý cho nhà nước, chịu trách
nhiệm đó? Tương lai đất nước bình đẳng bác ái sẽ ra sao,
khi đưá bé sinh ra từ thân phận xã hội thấp kém bị chết
thảm bỏ mặc?
Một khi nhà nước thực sự vì dân, thì nhân sự bộ máy của
nó không thể không lên tiếng trước bất kỳ câu hỏi bức
bách nào của người dân, bất kể họ là ai, nếu không sẽ
bị chính thiết chế nhà nước đó tự động đào thải thay
thế. Cơ quan liên đới đầu tiên, Viện Kiểm sát Leipzig lập
tức ra tuyên bố cho điều tra mọi hướng, xem nhà chức trách
có hành vi sao nhãng trách nhiệm, bỏ mặc nạn nhân hay không?
Cơ quan hành pháp từ Thủ hiến tới Bộ trưởng Xã hội tiểu
bang, yêu cầu Sở Thanh thiếu niên trình báo cáo chi tiết, để
hội đồng chuyên môn của bộ giám định, nếu do lỗ hổng
pháp lý thì phải bổ khuyết, nếu lỗi từ trách nhiệm cá
nhân thì phải xử lý. Cấp thành phố, Hội đồng nhân dân
phải cho họp phiên điều trần; Thị trưởng thành phố, đứng
đầu cơ quan hành chính, gửi lời chia buồn tới thân nhân
người bị nạn, khẳng định "không ai có thể làm ngơ
trước vụ chết thảm này".
Sở Thanh thiếu niên, Sở Y tế, Đặc trách giúp đỡ người
nghiện, và Tổ chức dịch vụ xã hội ASD là những cơ quan
hành chính chịu trách nhiệm hành xử, buộc phải tập hợp hồ
sơ tường trình vụ việc. Theo tường trình, Christin F nghiện
chích từ năm 16 tuổi, đủ các loại ma túy; thành phố hỗ
trợ tới 6 khoá cai nghiện, cả 6 lần tái phát. Tới ngày
16.4.2010, bé trai Kieron-Marcel chào đời, trở thành niềm hy
vọng, an ủi, chỗ dựa tinh thần cho Christin F bắt đầu cuộc
đời mới; Christin F luôn thích thú mang theo con khoe khắp bạn
bè, nối lại quan hệ với mẹ mình vốn đã cắt đứt từ
ngày bỏ nhà đi "bụi". Ai cũng nghĩ may cho Christin F, nhưng
đâu biết tình trạng nghiện chích vẫn chưa buông tha nạn
nhân, một khi tái phát càng nghiêm trọng hơn. Chưa đầy hai
tháng sau, cả mẹ của Christin F, lẫn chủ cho thuê nhà ở,
người trông trẻ giúp, phải báo động nhà chức trách về
mệnh hệ đưá con bị đe doạ, khi Christin F, cao 1,65 m, nặng
chỉ còn 40 kg, tỏ ra bị quá sức, không thể tự mang con tới
người trông trẻ, bỏ nó ở nhà vất vưởng. Là cơ quan có
chức năng bảo vệ trẻ em, Sở Thanh thiếu niên cùng Đặc
trách giúp đỡ người nghiện lập tức đưa hai mẹ con vào
trại chăm sóc giúp đỡ thanh thiếu niên kể từ ngày 8.6.2010,
tiếp đó cho học thực hành chương trình chăm nuôi con kéo dài
không thời hạn, do ASD chịu trách nhiệm. Nhưng rồi từ cuối
năm 2011, Christin F tự động bỏ ngang, hủy mọi lịch hẹn
thực hành, mặc cho các cơ quan chức năng liên tục tới gặp
gỡ yêu cầu; bác sỹ xét nghiệm nước tiểu cho biết, Christin
F vẫn tiếp tục nghiện ma túy. Dùng dằng đến ngày 10.4.2012,
Christin F mang theo bạn trai mới, tới ASD trình bày không tham gia
khoá học nữa, và thông báo cả nhà sẽ chuyển chỗ ở tới
thành phố khác. Sau một tiếng rưỡi phỏng vấn, nhân viên ASD
ghi vào biên bản nhận xét sức khỏe hai mẹ con tốt, và xoá
tên khỏi danh sách chăm sóc, đồng nghĩa Sở Thanh thiếu niên
hết trách nhiệm.
Giám đốc Sở Thanh thiếu niên cho họp báo tường trình vụ
việc đã tổng hợp, rồi kết luận, Sở ông không hề vi phạm
chuẩn mực chuyên môn và các văn bản luật, nghĩa là không
chịu trách nhiệm. Lập tức bị công luận bất bình lên tiếng
phản bác dữ dội, cáo buộc Sở Thanh thiếu niên giũ bỏ trách
nhiệm, đặt ra hàng loạt câu hỏi xoáy vào ngày 10.4.2012. Tại
sao mới nghe nạn nhân bị nghiện chích trình bày, đã kết
luận đứa trẻ không còn bị đe doạ mệnh hệ, không cần
giám hộ tiếp? Tại sao không kiểm tra nạn nhân chuyển chỗ ở
thực hay không? Tại sao 8 tuần liền không một nhà chức trách
nào liên hệ với nạn nhân, được bác sỹ giám định đang
nghiện?
Giũ bỏ trách nhiệm không có nghĩa nó tự động mất. Người
dân không thể chấp nhận một thảm kịch đã xảy ra ai cũng
trông thấy, mà không nhà chức trách nào gánh chịu trách
nhiệm. Một khi cấp hành xử khẳng định mình đúng luật, thì
chỉ có thể văn bản lập quy hoặc lập pháp sai, tức người
đứng đầu hành chính, hành pháp và lập pháp phải đối mặt.
Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố lập tức công bố
quyết định thành lập một hội đồng giám định độc lập
bao gồm các nhà khoa học, các bác sỹ, các nhà tâm lý học.
Còn Bộ trưởng Nội vụ Tiểu bang bị điều trần trước
Quốc hội về trách nhiệm phiá cảnh sát. Các biên bản công
vụ cảnh sát cho thấy, mấy tháng liền trước vụ chết thảm,
tổng cộng 6 lần nạn nhân bị cơn nghiện hành hạ đập phá
nhà cửa ầm ĩ hàng xóm, kèm theo mệnh hệ đưá trẻ bị đe
doạ, được cảnh sát và bác sỹ cấp cứu tới can thiệp, và
luôn báo kịp thời cho ASD. Chiếc thòng lọng trách nhiệm pháp
lý trước thảm kịch đối với Chủ tịch thành phố, Sở Thanh
thiếu niên đang siết dần, hiện chỉ chờ kết luận của hội
đồng giám định.
Truy cứu trách nhiệm nhà chức trách không thể trông chờ vào
mỗi bộ máy nhà nước vốn không thể nói trước không bao
giờ trục trặc. Trong thể chế pháp quyền, đó còn là quyền
cơ bản, tự bảo vệ của công dân trước sai phạm của nhà
nước, pháp luật phải bảo hộ, trong xét xử được coi là
đồng nguyên cáo với công tố. Của đau con xót, mẹ của
Christin F lập tức đệ đơn kiện Chủ tịch thành phố, Giám
đốc Sở Thanh thiếu niên và ASD, với cáo buộc tội hình sự
bỏ mặc, gây hậu quả chết người. Bằng chứng được đưa
ra là cả người mẹ, lẫn chủ nhà cho thuê, người trông trẻ
đã trình báo tình trạng nghiện chích của người mẹ đe doạ
vận mệnh đưá con, với nhà chức trách, nhưng đã bỏ mặc
dẫn tới thảm kịch. Các bị đơn lập tức bị Viện Kiểm
sát cho điều tra phục vụ khởi tố, thu thập chứng cứ,
triệu tập thẩm vấn, thu giữ tài liệu…
Tuy nhiên, truy cứu trách nhiệm nhà chức trách dù nghiêm khắc
tới đâu cũng chỉ là biện pháp chế tài để bảo đảm nhà
nước luôn tự động vì dân, nhưng một khi thiệt hại đã
xảy ra, cái người dân cần ở nguyên lý nhà nước vì dân
chính là được bồi thường thiệt hại. Nước Đức sôi sục
suốt từ đầu năm tới nay bởi hậu quả của nhóm cực hữu,
NSU, sát hại tới 9 doanh nhân nhập cư Đức, xảy ra từ tháng
9.2000 – 6.2006, nhưng mãi tới tháng 11.2011 nhà chức trách mới
phát hiện được thủ phạm. Họ bị buộc gánh chịu trách
nhiệm, phải thôi chức gồm: Chủ tịch Mật vụ Liên bang, mật
vụ hai tiểu bang, cùng Chủ tịch Cảnh sát Liên bang. Trước
trách nhiệm không bảo vệ nổi quyền được sống cho chín
người dân, Chính phủ Đức phải công khai xin lỗi và chi ngân
sách tới 486.440 Euro bồi thường cho gia đình họ, 10.000 Euro/
người cho vợ chồng con cái, 5.000 Euro/người cho anh chị em
ruột, để chia sẻ giảm thiểu phần nào nỗi đau mất mát
của họ.
Thời đại ngày nay, bất cứ chính quyền nào do dân dựng lên
đều vì dân cả, nhưng đó chỉ mới điều kiện cần, tức
tiền đề, muốn biến thành hiện thực nhà nước đó phải có
khả năng thực hiện, tức điều kiện đủ, vốn hoàn toàn tùy
thuộc ý chí người dân cùng thiết chế bộ máy nhà nước
đó. Cũng như họ, ở ta nhà nước được hiến định của dân
do dân vì dân; vậy thực tế thiết chế bộ máy nhà nước họ
đặt trách nhiệm hiến định đó lên "đầu" nhà chức
trách liệu có thể thể tham khảo để khắc phục tình trạng
nhân sự bộ máy công quyền ta hiện nay như Nghị quyết Trung
ương 4, đã nêu, "một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng
viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo,
quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư
tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu
hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa
cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền
tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy
tiện, vô nguyên tắc". "Không xác định rõ cơ chế trách
nhiệm, mối quan hệ giữa tập thể và cá nhân; khi sai sót,
khuyết điểm không ai chịu trách nhiệm". "Tạo kẽ hở cho
cách làm việc tắc trách, trì trệ, hoặc lạm dụng quyền lực
một cách tinh vi để mưu cầu lợi ích cá nhân". Đối với
nhà chức trách, dù có giáo dục chính trị tư tưởng, kiểm
điểm tới đâu cũng chỉ mang ý nghĩa tư tưởng, không thể
thay thế các quy phạm pháp luật đủ sức chế tài tự động
mọi hành xử của họ phải vì dân, không phụ thuộc trong
đầu họ suy nghĩ gì!
N. S. P.
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13871), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét