<strong>18.08.2012</strong>
<div class="boxright200"><img
src="http://www.eastasiaforum.org/wp-content/uploads/2012/08/vietnam-soviet-flag.jpg"
/></div>
Không gì ngạc nhiên khi tham nhũng đôi khi có thể xảy ra cùng
với sự tăng trưởng kinh tế trong các chế độ độc tài.
Nhưng Việt Nam là một trường hợp đặc biệt, với mức độ
tham nhũng thậm chí còn tệ hại hơn trong giai đoạn khủng
hoảng kinh tế.
Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) Nguyễn Phú
Trọng gần đây đã <a
href="http://vovworld.vn/en-US/Current-Affairs/Vietnam-resolves-to-deal-with-urgent-development-issues/84891.vov">thừa
nhận</a> rằng tham nhũng đang hoàng hoành nghiêm trọng tại
Việt Nam, và ĐCSVN giờ đây cũng xem tham nhũng là mối đe doạ
cho sự sống còn và tính chính danh của mình. Tuy nhiên, lần
đầu tiên, nguồn gốc của mối đe dọa này xảy ra từ
<em>"những nhóm lợi ích"</em>, ám chỉ những doanh nghiệp
nhà nước hoặc những tập đoàn kinh tế do nhà nước bảo
trợ. Những nhóm lợi ích này đặc biệt thống trị các lĩnh
vực như ngân hàng và phát triển địa ốc.
Theo truyền thống, chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam vốn
được nuôi dưỡng bởi tầng lớp công nhân và nông dân,
những người không sở hữu phương tiện sản xuất. Nhưng hệ
thống tư bản nhà nước, hay <em>"tư bản đỏ"</em>, hiện
đang khống chế tài sản công của Việt Nam, và có thể sử
dụng ngân sách nhà nước để phục vụ cho lợi ích riêng của
mình mà không có những biện pháp chế tài hiệu quả. Tình
trạng này đã dẫn đến hàng loạt những vụ án tham nhũng
lớn trong những năm gần đây, đều liên quan đến các doanh
nghiệp và tập đoàn kinh tế hoạt động dưới sự bảo kê
của chính phủ. Ví dụ như trong đầu năm nay, Tổng Công ty
Hàng hải Việt Nam - doanh nghiệp nhà nước lớn nhất Việt Nam
chuyên vận hành ngành hàng hải và bến cảng - bị phát hiện
là đã lợi dụng những lỗ hổng khác nhau để rút ruột ngân
sách chính phủ hàng tỉ Mỹ kim. Tình trạng này cũng tương tự
như ở nước Nga thời Boris Yelsin cầm quyền, khi tài sản nhà
nước bị những <em>"tư bản đỏ"</em> bòn rút. ĐCSVN vì
thế đã quyết tâm đấu tranh với tham nhũng và thiết lập
một cơ cấu chống tham nhũng do thủ tướng đứng đầu. Nhưng
kết quả cho đến nay cho thấy nỗ lực này đã thất bại.
Tổng Bí thư ĐCSVN nhấn mạnh rằng để đấu tranh chống lại
nạn tham nhũng, Việt Nam phải dựa vào người dân vì theo ông,
những biện pháp trong nội bộ ĐCSVN đã thất bại trong việc
hạn chế nạn tham nhũng. Chủ tịch nước Trương Tấn Sang,
cũng đã lặp lại thông điệp tương tự tại một trong những
buổi phỏng vấn hiếm hoi với báo chí địa phương tại Thành
phố Hồ Chí Minh. Thậm chí ông Sang còng khuyến khích người
dân nên tích cực hơn, không nên thụ động và thờ ơ trước
nạn tham nhũng đang tăng cao. Nhưng trong một đất nước độc
tài như Việt Nam - nơi toàn bộ quyền lực chính trị nằm trong
tay của một đảng duy nhất, và nơi không có chế độ hiểu
quả trong việc kiểm tra và cân bằng - tham nhũng là một đặc
điểm cố định của xã hội.
Nạn tham nhũng được biểu hiện rõ nhất trong lĩnh vực sang
nhượng đất đai và tài sản tại Việt Nam. Trong những năm
giữa thập niên 1990, Việt Nam đã đặt mục tiêu năm 2020 là
cột mốc để đất nước căn bản hoàn thành việc công
nghiệp hoá và hiện đại hoá. Giờ đây có vẻ như đối với
chính quyền, việc <em>"công nghiệp hoá và hiện đại
hoá"</em> cũng đồng nghĩa với việc xây dựng thêm những khu
công nghiệp và thay thế những làng quê bằng những khu căn hộ
cao cấp - được xây trên đất canh tác mà hơn phân nửa dân
số Việt Nam sống dựa trên. Kết quả là hầu như toàn bộ
đất nước đã trở thành một công trình xây dựng. Mặc dù
hiến pháp Việt Nam qui định rằng toàn bộ nhân dân sở hữu
đất đai của đất nước, nhưng chính quyền đã tìm cách và
hành xử như người đại diện duy nhất của những người làm
chủ đất đai. Chính sách đất đai kiểu Stalinist này vô tình
đã giúp những nhà <em>"tư bản đỏ"</em>, hợp tác với
chính quyền địa phương, biến đất nông nghiệp trở thành
những nguồn thu nhập béo bở - bằng cái giá của những nông
dân nghèo.
Những cuộc biểu tình của nông dân đa phần liên quan đến
hình thức tham nhũng này, và những cuộc chống đối gần đây
tại Hải Phòng và Hưng Yên là hai ví dụ điển hình trong
việc chính quyền địa phương đã không bảo vệ quyền lợi
của nông dân. Tại một hội thảo quốc gia nhằm đối phó
với những khiếu kiện và tố cáo vào tháng Năm 2012, có báo
cáo rằng hơn 70 phần trăm khiếu kiện và tố cáo tại Việt
Nam là về những vấn đề liên quan đến đất đai và tham
nhũng. Và trong khi một số nhà bình luận lưu ý rằng việc
tranh chấp đất đai đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong
quá trình ra quyết định của chính quyền địa phương, nhưng
tính minh bạch toàn diện hơn chỉ có hiệu quả nếu những
đặc điểm khác của một nền dân chủ như tự do ngôn luận
và trách nhiệm giải trình cũng được hiện hữu.
Tính trách nhiệm thì cần thiết đối với một chính quyền
hiệu quả. Nhưng để một chính quyền có trách nhiệm đối
với người dân, nó phải được tạo ra bởi người dân. Nói
cách khác, tính trách nhiệm chỉ có hiệu lực nếu đại diện
chính quyền biết rằng họ có thể bị cách chức bởi người
dân nếu đòi hỏi của người dân không được thoả mãn.
Cạnh tranh qua những cuộc bầu cử tự do và công bằng là
phương cách duy nhất để đạt được điều này, nhưng môi
trường ấy vẫn chưa hiện hữu tại Việt Nam. Những vị thế
có chức quyền đều được bổ nhiệm từ trên xuống. Vì thế
các quan chức chỉ chịu trách nhiệm với cấp trên của mình
chứ không phải với nhân dân. Sự thiếu vắng trách nhiệm
với người dân khiến cho các nỗ lực chống tham nhũng của
ĐCSVN đa phần không hiệu quả.
ĐCSVN nhận thức rất rõ rằng nạn tham nhũng đang xói mòn lòng
tin của người dân đối với chính quyền và đe doạ tính
chính danh của nó. Nhưng khẩu hiệu suông của Đảng cho thấy
vẫn chưa đủ. Những vụ án tham nhũng lớn gần đây cho thấy
cần phải thay đổi. Một khi ngành công bộc không có trách
nhiệm với nhân dân, những nỗ lực chống tham nhũng của ĐCSVN
sẽ không thành công.
Nguồn: <a
href="http://www.eastasiaforum.org/2012/08/18/vietnams-anti-corruption-measures-fall-short/">Eastasiaforum.org</a>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13883), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét