Mr. Đỗ - Chán như con gián

<em>(Cảnh báo: Tít bài viết chỉ nhằm mục đích câu khách, có
thể không liên quan đến nội dung)</em>

<center>* * *</center>

Bất chợt tôi gặp bài thơ này - <a
href="http://www.vanganhonline.com/2012/07/nguoi-la-ai-ma-khong-tan-thanh-luat.html">Ngươi
là ai mà không tán thành Luật Biển?</a> - của một bác tiến
sĩ.

Phải nói là tôi giật mình trước những cú đấm túi bụi
của tiến sĩ - tác giả bài thơ đanh thép trên. Tôi băn khoăn:
Tại sao một nghị sĩ thực hiện một cái quyền hợp pháp của
mình lại bị tấn công kinh khủng như thế, ở đất nước
đang đói khát dân chủ này?

Và, ông bị tấn công bởi một tiến sĩ.

Tôi thấy ở đây, tác giả bài thơ là một dạng mà bác
V.Q.H.Nhiên đã định nghĩa trong bài <a
href="http://vqhn.wordpress.com/2012/08/05/cuc-doan-tu-nhan-va-cuc-doan-nha-nuoc/">Cực
đoan nhà nước và cực đoan tư nhân</a>: Ai có quan điểm trái
ngược ta là kẻ thù của ta.

Thế thì nói gì tới đa nguyên, tới dân chủ, tới tự do nữa.

Dẹp hết đi và trở về bóng tối.

...

Tôi cũng vừa đọc xong luật Biển, dù cái sự hiểu thì chưa
thể xong được.

Nói chung, để hiểu luật Biển, cần phải nghiên cứu 208 trang
của Công ước Liên Hiệp Quốc về luật Biển 1982 (UNCLOS 1982),
trong đó có 320 điều và một mớ phụ lục. Bởi lẽ những quy
định ở luật Biển phải tuân thủ UNCLOS 1982, không được
phép mâu thuẫn, vượt quá giới hạn của UNCLOS 1982. Điểm
mấu chốt khi soạn luật Biển là, có những nơi mà UNCLOS 1982
quy định chung, thì Việt Nam phải làm sao diễn dịch theo
hướng vừa hợp lý, vừa đảm bảo lợi ích tốt nhất cho
Việt Nam. Chuyện này là khó nhất, còn những cái mà UNCLOS 1982
đã nêu rõ ràng rồi thì chẳng có gì phải lăn tăn cả.

Ví dụ, UNCLOS quy định quyền tự do đi lại (bao gồm tàu nổi,
tàu ngầm, đặt cáp ngầm và vật thể bay...) không gây hại
với những tầng mức khác nhau, tùy theo đó là vùng lãnh hải,
tiếp giáp lãnh hải hay vùng đặc quyền kinh tế (EEZ), thềm
lục địa. UNCLOS quy định vậy, nghĩa là luật Biển Việt Nam
không thể cấm tàu bè và máy bay (kể cả quân sự) nước
ngoài vi vu trên vùng EEZ của mình. Luật Việt Nam chỉ có thể
diễn dịch một số thứ: chẳng hạn như không gây hại là
phải như thế nào, muốn đi phải xin phép thế nào... chứ
không thể cấm tiệt.

Điều này có nghĩa là gì? Liệu điều đó có phải là: tàu
hải giám, tàu hải quân, máy bay tuần thám Trung Quốc có thể
vù trên đầu, lướt qua xung quanh các cơ sở kinh tế của Việt
Nam trong vùng EEZ Việt Nam, chỉ với một số điều kiện phải
tuân thủ: chẳng hạn như không giương súng, không quấy rối
(xịt nước, chiếu đèn pha trực diện... như đã từng)?

Chỉ một ví dụ đơn giản vậy thôi cũng đủ thấy việc
diễn dịch UNCLOS 1982 làm sao có lợi cho Việt Nam nhất, giảm
nguy cơ tới mức thấp nhất, để cụ thể hóa nó vào một văn
kiện luật chỉ gồm 9.211 từ bao gồm cả "cộng hòa xã
hội...", là vô cùng nan giải và không phải là không có chỗ
này, chỗ kia còn thiếu chặt chẽ, còn cần phải được góp
ý, hoàn thiện trong những lần điều chỉnh sau.

Người ta nói luật pháp được đẻ ra để đảm bảo công
bằng giữa mọi người, thằng yếu được bảo vệ trước
thằng mạnh... Đó là mị dân chính trị. Nói nói trắng ra,
luật pháp bao giờ cũng có xu hướng có lợi cho thằng mạnh.
Khi luật pháp không còn có lợi cho nó, thì nó sẽ gây sức ép
để thay đổi luật. Thằng nhỏ biết vậy, nhưng không còn
cách nào khác là phải bám víu vào luật. UNCLOS 1982 không là
ngoại lệ. Văn kiện này được sinh ra để điều chỉnh biên
độ luật biển của các nước thành viên, làm cơ sở pháp lý
giải quyết tranh chấp trên biển. Tuy nhiên, không thể nhầm
lẫn rằng văn kiện này bênh vực nước nhỏ. Nó chỉ là một
chiếc phao cứu sinh mà các nước nhỏ buộc phải bám vào, vì
không có lựa chọn nào khác, để giảm thiểu sự chèn ép của
nước lớn. Nước lớn thì chỉ ký vào công ước quốc tế khi
văn kiện đó có lợi cho chúng. Bằng không thì chúng chẳng
cần luật làm gì, tự chúng sẽ "hành luật" theo kiểu của
chúng, như bác Đông A phân tích ở đây.

Một ví dụ: có thể thấy điều khoản về "đi lại không gây
hại" trong UNCLOS 1982 mang về nhiều lợi ích cho Trung Quốc hơn
là cho Việt Nam, đó là trong khi tàu bè, máy bay của các lực
lượng chấp pháp Việt Nam khó có thể (không dám, không đủ
xăng...) để đi vào EEZ Trung Quốc vài ngày một lần thì Trung
Quốc có thể tận dụng điều này để thăm viếng EEZ Việt Nam
mỗi ngày vài lần mà Việt Nam chẳng thể cấm.

Lòng vòng như vậy để thấy rằng, việc ra mắt luật Biển là
một nỗ lực lớn trong công cuộc bảo vệ chủ quyền đất
nước của Việt Nam thông qua việc thể chế hóa hầu hết các
ý chí chủ quyền, trong đó có vấn đề mấu chốt: Hoàng Sa,
Trường Sa là của Việt Nam. Nhưng đồng thời, cũng cần phải
nhận thấy rằng luật Biển không đơn thuần chỉ là "Hoàng Sa,
Trường Sa là của Việt Nam", mà còn nhiều điều khoản khác,
với sự phức tạp về pháp lý rất cao, chứ không đơn thuần
là những tuyên bố chính trị. Ở chỗ này, chỗ kia, luật
Biển có thể còn những điều phải bổ sung, hoàn thiện. Thế
nên, trong khi dân chúng ủng hộ luật Biển chủ yếu bởi góc
độ chính trị của nó, thì từ góc nhìn của nhà lập pháp,
một nghị sĩ có thể bỏ phiếu chống luật Biển.

Ông ta bỏ phiếu chống (hoặc trắng, cứ giả sử như vậy đi,
ở đây tạm thời loại trừ khả năng ông ta bị bệnh đột
xuất hoặc những cơ chế bỏ phiếu đặc thù của Quốc hội
Việt Nam) không nhất thiết là ông ta chống lại lập trường
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam". Ông ta có thể là Trần
Ích Tắc, Lê Chiêu Thống thật, nhưng cũng có thể ông ta có
những lý do khác. Ông ta có thể chống sự ra đời của luật
Biển bởi ông ta không đồng tình với một số điều khoản
nào đó, ông ta muốn nó được hoàn thiện hơn, hoặc ông ta cho
rằng thông qua văn kiện này trong bối cảnh hiện nay là không
có lợi, hoặc bất kỳ lý do nào khác mà một nhà lập pháp có
thể nghĩ tới.

---

Quan trọng hơn hết, như đã nói ở phần đầu, ông ta đã
thực hiện sự phản đối của mình bằng một hành vi đúng
pháp luật, nếu như không muốn nói là cần khuyến khích trên
tinh thần dân chủ, đa nguyên. Nếu lá phiếu của ông ta đi
ngược lại với sở nguyện của những cử tri đã bỏ phiếu
bầu ông ta, thì chính những cử tri đó sẽ phế truất người
mà theo họ là không còn xứng đáng đại diện cho mình nữa.

Bản chất xã hội luôn đa nguyên, "năm người mười ý", không
bao giờ có một sự đồng thuận tuyệt đối. Quốc hội cũng
rứa, nếu như quốc hội ấy thực sự dân chủ.

Trong một nghị viện dân chủ thực sự, thật khó mà có một
tỉ lệ phiếu 100% thuận, hoặc 100% chống. Trong khi đó, cái
tỉ lệ này từng là một điều gì đó rất quen thuộc ở
Việt Nam, và chúng ta đều biết rằng đã có một sự dàn xếp
phi dân chủ trước các cuộc bỏ phiếu. Vậy mà, khi một nghị
sĩ dùng quyền bỏ phiếu của mình để chống lại một dự
luật lại bị tố là Việt gian. Bị chụp mũ cái rụp vậy,
chứ không phải bằng những lập luận để thuyết phục ông
nghị sĩ kia rằng ông bỏ phiếu chống là sai, là cả nghĩ, là
thấy ngắn mà không thấy dài, thấy tiểu tiết mà không thấy
tổng thể.

Nếu cứ "mần chắc" kiểu này, thời kỳ đấu tố sẽ tiếp
diễn ở tương lai.

Còn ước nguyện dân chủ - đa nguyên thì, đừng hòng!

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13787), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!