Nghề y là một nghề khắc nghiệt, vì những sai lầm của nó
nhiều khi là vô phương cứu vãn, không thể sửa chữa được.
Chương trình đào tạo y khoa, nếu so với các trường đại
học khác, có thể gấp hai đến ba lần, nếu chỉ tính theo
thời lượng và khối lượng kiến thức phải hấp thu: sáng
thực tập bệnh viện, chiều lên giảng đường nghe giảng,
tối phải thức trắng đêm trực bệnh viện. Đó là chưa kể,
kiến thức y khoa tiến bộ như vũ bão, tính trung bình sẽ tăng
gấp đôi cứ mỗi 50 năm. Một thầy thuốc thiếu mẫn tiệp và
dư lười nhác sẽ mau chóng lạc hậu, thậm chí trở thành nguy
hiểm, nếu không chịu rèn luyện thói quen cập nhật kiến
thức chuyên ngành của mình trong một rừng những khuyến cáo,
cập nhật về chẩn đoán, điều trị.
Hiểu như vậy, không ai ngạc nhiên nếu thấy cuộc sàng lọc
để có một ghế sinh viên trường thuốc là vô cùng cam go và
khắc nghiệt. Cuộc sàng lọc này chỉ dành chỗ cho những học
sinh ưu tú nhất, xuất sắc nhất về trí lực và thể lực
để có thể kham nổi một chương trình học cực kỳ nặng
nề. Nhiều sinh viên y khoa đã phải đánh mất những thú vui
rất thường tình của tuổi trẻ để ép mình kham khổ như nhà
tu trong những năm tháng dùi mài ở trường y.
Cũng dễ hiểu không kém, khi người ta thấy đa phần những sinh
viên y khoa ưu tú, đều có lai lịch na ná giống nhau. Hoặc
xuất thân từ những địa phương có truyền thống học hành.
Hoặc lớn lên trong một gia đình khoa bảng, trí thức. Quan
trọng hơn hết, họ phải là những người xuất sắc nhất, là
người có chỉ số thông minh không tồi, đoạt được số
điểm cao nhất trong kỳ thi vượt vũ môn vào trường y, cũng
khó khăn vào hạng nhất này.
Những cái nhất đó là việc thường tình ở thời Đại Học Y
khoa Sài gòn cũ, hay ở rất nhiều quốc gia khác.
Trừ xứ mình!
Vâng, trừ xứ mình với những chính sách tuyển sinh không
giống ai, thậm chí quái gở!
Rất nhiều người vẫn chưa quên chính sách tuyển sinh theo lý
lịch ở những năm đầu sau 1975. Theo đó, một cậu học sinh
có lý lịch tốt, nhóm 1- sẽ dễ dàng đoạt được một suất
vào trường y với điểm 9 cho ba môn thi. Ngược lại, một em
cháu nào đó kém may mắn, có cha anh là "sĩ quan ngụy", đành
ôm hận về sửa xe đạp vỉa hè cho dù điểm thi là 23-24
điểm.
Chính sách tuyển sinh ngày ấy đã góp phần "mang Việt Nam ra
toàn thế giới", bằng cách gián tiếp đẩy khá nhiều thanh
niên Việt Nam ưu tú nhưng thất thời lên thuyền vượt biên,
chỉ với một mục tiêu đơn giản: tìm một ghế trên giảng
đường đại học, thay cho những cánh cửa đã đóng chặt trên
chính quê hương mình. Nhiều người trong họ bỏ xác trên
biển, nhưng cũng nhiều người thành danh, làm rạng rỡ quê
hương trên xứ người.
Vì kiến thức y khoa không phải là hoa trái tự rụng vào đầu,
vì học y hoàn toàn không dễ như lấy đồ trong túi, không ai
ngạc nhiên khi thấy các sĩ tử 3-môn-9-điểm hoàn thành chương
trình bác sĩ vô cùng chật vật. Lưu ban, thi lại, đậu vớt…
cũng chẳng hề gì. Vì ở xứ mình, vào được là ra được!
Trường nào cũng thế, cứ gì trường y?
Nhưng sự ưu tiên không dừng lại ở đó. Sau khi ra trường,
với lý lịch dày dặn và những quan hệ sẵn có, những "hạt
giống" này dễ dàng kiếm được một chỗ làm tốt trong
những bệnh viện lớn. Các học bổng đào tạo sau Đại học
cũng dành rất nhiều ưu ái cho họ. Ngoảnh đi ngoảnh lại, ta
thấy họ đã là giáo sư, tiến sĩ, chủ nhiệm bộ môn, đầu
ngành… với rất nhiều học vị mà dân trong nghề khi nghe
đến chỉ biết lắc đầu cười nhẹ.
Chuyện xưa kể lại, tưởng đã không còn, lại giật mình kinh
hãi khi đọc báo thấy vẫn y nguyên. Người ta gọi đó là
"chính sách đào tạo theo hợp đồng". Theo đó, người ta
dành 50% (300 trên 600 thí sinh) để đào tạo bác sĩ y khoa cho
một số tỉnh XYZ nào đó.
Dĩ nhiên, những thí sinh này sẽ được một số điểm ưu
tiên, đến nỗi phải đánh rớt những học sinh ưu tú đạt 26
điểm nhưng vẫn không đậu vì ngoài diện ưu ái nói trên.
Dĩ nhiên, không có sự ưu tiên nào là miễn phí!
Dĩ nhiên, con cái dân đen không phải là đối tượng ưu tiên!
Dĩ nhiên, không phải nhờ ưu tiên mà người ta có thể trở
thành một bác sĩ tử tế! Mặc dù có thể trở thành những
"chuyên gia đầu ngành" như việc đã xảy ra với các ưu
tiên lý lịch nhóm 1 năm nào.
Cái họa áo trắng bắt nguồn từ chủ nghĩa lý lịch năm xưa,
chưa biết khi nào mới giải quyết hết. Nay thầy được ưu
tiên lý lịch, trò được ưu tiên địa phương-hợp đồng.
Quả là một "cặp đôi hoàn hảo" mà sản phẩm đầu ra như
thế nào, không nói thì ai ai cũng biết!
Xem ra di họa còn dài…
Lại phải thêm một câu cũ rích vào cuối bài: Không phải tất
cả! Vẫn có một thiểu số, tuy là GS- TS, nhưng xứng đáng
được đồng nghiệp và bệnh nhân kính trọng về sự uyên
bác, thông thái và đức độ của họ.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13829), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét