<div class="boxright200"><img
src="http://khoahocnet.files.wordpress.com/2012/07/titan-suoichum.jpg?w=630"
/><div class="textholder"></div></div>
Theo thông tin vào ngày 14 tháng 07 năm 2012 Công ty Bình Thuận
chuyên khai thác titan tại mỏ Suối Nhum, Tiến Thành, Thành
Phố Phan Thiết, Tỉnh Bình Thuận đã xảy ra tai nạn làm
vỡ hồ nuớc, tràn các chất bùn dơ, bùn đất đỏ ra
đường ven biển. Đây là lần thứ 2, lần truớc chỉ
cách đó một tuần. Công Ty này đã huy động lực luợng
công nhân, xe ủi phi tan hiện truờng nhằm tránh cơ quan
chức năng. Bao nhiêu chất thải độc hại đó đã đuợc
ủi thẳng xuống biển gây ra nguồn nuớc bị ô nhiễm
một vùng, uớc luợng lớp bùn đỏ đó này dày khỏang
gần một mét. Bài này xin trình bày về quốc nạn chảy máu
khóang sản về Trung Quốc.
Năm 1794 nhà khoáng vật học William Gregor tìm ra Titan một kim
loại nhẹ, cứng, bề mặt bóng láng, chống ăn mòn tốt. Nó là
kim loại gồm 3 thành phần hóa học chính là Ilmenit, zircon,
rutil. Titan được dùng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau.
Khoảng 95% lượng titan được dùng ở dạng titanđiôxít (TiO2)
là thuốc nhuộm làm trắng giấy, kem đánh răng, sơn và nhựa.
Hợp kim titan được dùng chủ yếu trong hàng không, xe bọc
thép, tàu hải quân, tàu vũ trụ và tên lửa, áo chống đạn…
Các loại máy bay hiện đại nhất, Boeing 787 có thể dùng 91
tấn/chiếc và Airbus A380 dùng 77 tấn/chiếc.
Úc là nước dẫn đầu thế giới về sản lượng titan, kế
đến là Nam Phi, Canada, Na Uy và Ukraine. Các nước có nền công
nghiệp phát triển mạnh, không khai thác mà tích cực mua titan
dự trữ. Trung Quốc đang tăng cường mua dự trữ kim loại này
từ Việt Nam.
Bình Thuận là một trong những tỉnh ven biển có phân bố sa
khoáng titan và được đánh giá là tỉnh có tiềm năng sa khoáng
titan lớn nhất cả nước, thậm chí lớn nhất khu vực Đông
Nam Á.
Vùng đất vốn được mệnh danh "sa mạc" cằn cỗi bỗng
trở nên đắt giá bởi nguồn lợi to lớn này. Tuy nhiên, những
hệ lụy từ quản lý khai thác titan, ô nhiễm môi trường cũng
phát sinh từ đây…
<h2>Nguồn sa khoáng "khổng lồ"</h2>
Đầu năm 2011, Liên đoàn Địa chất Trung Trung bộ thuộc Bộ
Tài nguyên Môi trường đã báo cáo kết quả thực hiện việc
điều tra, đánh giá tiềm năng sa khoáng titan-zircon tại Bình
Thuận. Theo báo cáo này, Bình Thuận có diện tích có chứa
quặng titan – zircon là 774km2 với tài nguyên dự báo khoảng 558
triệu tấn (gấp 16 lần số tổng trữ lượng sa khoáng các
tỉnh trong cả nước cộng lại – theo số liệu của Viện Mỏ
và luyện kim, tổng trữ lượng tài nguyên dự báo quặng titan
Việt Nam đến tháng 12/2004 là khoảng 34,5 triệu tấn).
Tình trạng không thực hiện đầy đủ các nội dung giấy phép,
các biện pháp bảo vệ môi trưòng, khai thác không đúng thiết
kế mỏ, sử dụng nước mặn trong khai thác titan diễn ra khá
phổ biến dẫn đến sạt lở sông, suối, ô nhiễm môi
trường, hủy hoạtđất và tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai
nạn lao động. Bên cạnh đó việc vận chuyển, kinh doanh khoáng
sản trái phép hoặc vượt quá tải trọng là một trong những
nguyên nhân chủ yếu gây hư hỏng đường sá, cản trở giao
thông, gây bụi bặmảnh hưởng lớn đến đời sống, sinh
hoạt của nhân dân.
Nguyên nhân dẫn đến tình hình trên một phần do các tổ
chức, cá nhân khai thác vì lợi nhuận và lợi ích kinh tế của
bản thân mà làm liều, làm ẩu, bất chấp quy định pháp
luật. Nhưng chủ yếu là công tác quản lý Nhà nước về tài
nguyên khoáng sản còn yếu kém thể hiện qua sự phối hợp
giữa các ngành, các cấp chưa chặt chẽ, một số địa phương
buông lỏng, làm ngơ, cho phép khai thác, tận thu khoáng sản
khôngđúng thẩm quyền hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong quản
lý cũng như xử lý các vụ việc xảy ra.
Bộ máy nhà nuớc tham nhũng, doanh nghiệp vì quyền lợi
cá nhân mà đua nhau bán khóang sản sang Trung Quốc. Vì Trung
Quốc trả lợi nhuận quá cao không những các doanh nghiệp
mà kéo theo đó hàng lọat nguời dân đua nhau khai thác
để rồi đưa sang Trung Quốc. Đã đến lúc mỗi người
dân cần phải lên tiếng.
Bình Thuận có công ty khóang sản quốc tế Hải Tinh liên
doanh trực tiếp với Trung Quốc khai thác titan cả ngày
lẫn đêm. Công ty này đưa rất nhiều nguời Trung Quốc sang
trực tiếp khai thác và quản lý. Tòan bộ máy móc đều
được nhập từ Trung Quốc.
Tính từ ngày 1/1/2010 đến 31/8/2011 đã có 50 chuyến tàu rời
Cảng Cát Lở vận chuyển titan đi Hải Phòng, Quảng Ninh và sang
Trung Quốc với số lượng hơn 60 ngàn tấn. Ngoài một số
lượng rất ít được khai báo với hải quan là xuất đi nước
ngoài, các ông chủ trong đường dây này đã phù phép một số
lượng lớn thành hàng "xuất khẩu nội địa". Thế nhưng
thật trớ trêu điểm đến của titan là Hải Phòng và Quảng
Ninh lại hoàn toàn không có bất cứ một nhà máy hay cơ sở
nào chế biến titan đúng nghĩa!
Được biết nhiều lô hàng xuất sang Trung Quốc đã bị
chặn lại nhưng sau đó không biết bằng thủ thuật gì
mà các lô hàng đó vẫn đuợc đưa về Trung Quốc. Với
kiểu mượn tư cách pháp nhân mua bán lòng vòng, hàng trăm ngàn
tấn quặng titan thô đã và đang được "hô biến" xuất
lậu ào ạt sang các tỉnh Vân Nam, Quảng Tây, Trung Quốc.
<h2>"Núp bóng" resort, khai thác titan</h2>
Khi Bộ Tài nguyên Môi trường công bố diện tích 774km2 có
quặng sa khoáng titan với trữ lượng 558 triệu tấn, tỉnh Bình
Thuận không biết nên mừng hay nên lo. Còn những chủ dự án du
lịch thì nhấp nhổm như ngồi trên lửa.
Theo quy định của Luật Khoáng sản, những khu vực có titan
phải được khai thác trước khi tiến hành xây dựng công trình
trên đó. Do quy định này nên hiện nay Bình Thuận có gần 200
dự án (du lịch, dịch vụ thương mại, điện gió, trồng rừng
sinh thái, khu dân cư…) không thể triển khai được, phải chờ
khai thác sa khoáng titan bên dưới.
Với lượng titan lớn như vậy nên không thể khai thác trong
một thời gian ngắn. Vậy là các dự án du lịch có titan phải
chờ để giải bài toán sa khoáng titan. Nhiều chủ đầu tư dự
án du lịch, resort tại Bình Thuận bắt đầu tính chuyện đầu
tư mua máy móc và khai thác titan ngay trên đất dự án của
mình. Công ty LDKS QT Hải Tinh có một mỏ lớn tại Suối
Nhum, Tiến Thành,Thành Phố Phan Thiết, trá hình là công ty
cổ phần du lịch và phát triển Bình Thuận. Với diện
tích gần 200ha công ty này hoạt động cả ngày lẫn đêm
với những máy móc, thiết bị lớn gọi là "bè"
để đãi Titan nằm giữa ao lớn (xin xem hình). Công ty này
có khỏang 30-40 bè và đang chuẩn bị rắp ráp hàng trăm
bè nhập từ Trung Quốc. Một ngày một đêm khai thác
gần cả ngàn tấn titan thô.
Tại bãi biển thị xã La Gi, bên trong diện tích đất rộng
chạy dọc bãi biển của dự án du lịch Sài Gòn-Hàm Tân. Không
ai có thể nhận ra đây là khuôn viên của một dự án resort 200
ha với tổng vốn đầu tư lên đến 150 triệu USD do Công ty cổ
phần du lịch Sài Gòn-Hàm Tân làm chủ đầu tư.
Ông Huỳnh Giác, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh
Bình Thuận cho biết có hai dự án resort quy mô lớn là resort
Sài Gòn-Hàm Tân (thị xã La Gi) và dự án resort Cảnh Viên
(huyện Hàm Tân) đã khai thác titan trên diện tích đất dự án
được hơn một năm nay.
Trong quá trình triển khai xây dựng resort, phát hiện thấy có
titan nên tỉnh đã đồng ý cho phép chủ đầu tư khai thác tận
thu titan bên trong đất dự án để sớm triển khai dự án du
lịch.Ngoài ra, có một số dự án resort lớn nhỏ chậm triển
khai nhiều năm do nhà đầu tư lấy cớ tận thu titan để kéo
dài thêm thời gian, đào bới đất đai, gây ô nhiễm môi
truờng. Dư luận không hề có một tiếng nói gì truớc
thảm cảnh chảy máu khóang sản về Trung Quốc.
Khoáng sản là tài nguyên hầu hết không tái tạo được và là
tài sản quan trọng của quốc gia và từng địa phương. Nó là
tài sản của các thế hệ Việt Nam mai sau, thử hỏi với
tình trạng tận khai xuất đi Trung Quốc như hiện nay thì
Việt Nam có còn Khoáng sản hay không? và môi trường sinh
thái các thế hệ Việt Nam tương lai sẽ ra sao?
VÕ THIỆN THANH
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13485), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét