Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền của Liên Hợp Quốc, 1948

<em>(Được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua và công
bố theo Nghị quyết số 217A (III) ngày 10/12/1948)</em>

<h2>Lời nói đầu</h2>

Với nhận thức rằng:

- Việc thừa nhận nhân phẩm vốn có, các quyền bình đẳng và
không thể tách rời của mọi thành viên trong gia đình nhân
loại là cơ sở cho tự do, công bằng và hoà bình trên thế
giới;

- Sự xâm phạm và coi thường nhân quyền đã dẫn đến những
hành động tàn bạo xúc phạm tới lương tâm của nhân loại,
và việc xây dựng một thế giới trong đó con người được
tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, không còn phải chịu nỗi
sợ hãi và cùng cực được coi là khát vọng cao nhất của
loài người,

- Nhân quyền phải được pháp luật bảo vệ để con người
không buộc phải nổi dậy như là biện pháp cuối cùng nhằm
chống lại chế độ cường quyền và áp bức.

- Cần phải khuyến khích việc phát triển quan hệ bằng hữu
giữa các dân tộc,

Nhân dân các nước thành viên Liên Hợp Quốc trong bản Hiến
Chương đã một lần nữa khẳng định niềm tin của mình vào
những quyền cơ bản của con người, vào nhân phẩm, vào giá
trị của mỗi người, vào quyền bình đẳng nam nữ, và đã
bày tỏ quyết tâm thúc đẩy tiến bộ xã hội cũng như xây
dựng các điều kiện sống tốt hơn, tự do hơn.

Các nước thành viên đã cam kết, cùng với Liên Hợp Quốc,
phấn đấu thúc đẩy mọi người tôn trọng và thực hiện các
quyền cũng như những tự do cơ bản của con người.

Sự nhận thức thống nhất về các quyền và tự do của con
người kể trên là yếu tố quan trọng nhất để thực hiện
đầy đủ cam kết này.

Nay, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố:

Bản Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền này là thước
đo chung cho tất cả các quốc gia và các dân tộc đánh giá
việc thực hiện mục tiêu mà mội cá nhân và mọi tổ chức
trong xã hội, trên cơ sở luôn ghi nhớ Bản Tuyên ngôn này, và
sẽ phấn đấu thúc đẩy sự tôn trọng các quyền và tự do
cơ bản của con người thông qua truyền bá và giáo dục, cũng
như sẽ phấn đấu đảm bảo cho mọi người dân, ở chính các
nước thành viên của Liên Hợp Quốc và ở các lãnh thổ
thuộc quyền quản lý của mình, công nhận và thực hiện
những quyền và tự do đó một cách có hiệu quả thông qua
những biện pháp tích cực, trong phạm vi quốc gia hay quốc tế.

<h2>Điều 1 </h2>

Tất cả mọi người sinh ra đều được tự do và bình đẳng
về nhân phẩm và các quyền. Mọi con người đều được tạo
hoá ban cho lý trí và lương tâm, và cần phải đối xử với
nhau trong tình bằng hữu.

<h2>Điều 2</h2>

Mọi người đều được hưởng tất cả các quyền và tự do
nêu trong bản Tuyên ngôn này, không phân biệt chủng tộc, màu
da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, quan điểm chính trị hoặc
các quan điểm khác, nguồn gốc dân tộc hoặc xã hội, tài
sản, thành phần xuất thân hay các địa vị khác.

Ngoài ra, cũng không có bất cứ sự phân biệt nào về địa
vị chính trị, pháp quyền hay quốc tế của quốc gia hay lãnh
thổ mà một người xuất thân, cho dù quốc gia hay lãnh thổ
đó có được độc lập, được đặt dưới chế độ ủy
trị, chưa tự quản hay có chủ quyền hạn chế.

<h2>Điều 3</h2>

Mọi người đều có quyền sống, quyền tự do và an toàn cá
nhân.

<h2>Điều 4</h2>

Không ai phải làm nô lệ hoặc bị cưỡng bức làm việc như
nô lệ; mọi hình thức nô lệ và buôn bán nô lệ đều bị
cấm.

<h2>Điều 5</h2>

Không ai bị tra tấn hay bị đối xử, xử phạt một cách tàn
bạo, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm.

<h2>Điều 6</h2>

Mọi người đều có quyền được thừa nhận tư cách là con
người trước pháp luật ở khắp mọi nơi.

<h2>Điều 7</h2>

Tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và
được pháp luật bảo vệ như nhau mà không có bất kỳ sự
phân biệt nào. Tất cả mọi người đều có quyền được
bảo vệ như nhau chống lại mọi hình thức phân biệt đối
xử vi phạm Bản Tuyên ngôn này, cũng như chống lại mọi hành
vi xúi giục phân biệt đối xử như vậy.

<h2>Điều 8</h2>

Mọi người đều có quyền được các toà án quốc gia có
thẩm quyền bênh vực theo pháp luật trước những hành vi vi
phạm các quyền cơ bản do hiến pháp hay pháp luật quy định.

<h2>Điều 9</h2>

Không ai bị bắt, giam giữ hay lưu đày đi nơi khác một cách
độc đoán.

<h2>Điều 10</h2>

Mọi người, với tư cách bình đẳng về mọi phương diện,
đều có quyền được một tòa án độc lập và vô tư phân
xử công bằng và công khai để xác định quyền, nghĩa vụ
hoặc bất cứ một lời buộc tội nào đối với người đó.

<h2>Điều 11</h2>

Mọi người, nếu bị cáo buộc về tội hình sự, đều có
quyền được coi là vô tội cho đến khi một tòa án công khai,
nơi người đó đã có được tất cả những đảm bảo cần
thiết để bào chữa cho mình, chứng minh được tội trảng
của người đó dựa trên cơ sở luật pháp.

Không ai bị kết tội hình sự vì một hành vi hay sự tắc
trách không bị coi là một tội hình sự theo quy định của
luật pháp quốc gia hay quốc tế vào thời điểm đó. Cũng như
không cho phép áp dụng hình thức xử phạt đối với một tội
hình sự nặng hơn so với quy định của luật pháp lúc bấy
giờ cho mức độ phạm tội cụ thể như vậy.

<h2>Điều 12</h2>

Không ai phải chịu sự can thiệp một cách độc đoán đối
với cuộc sống riêng tư, gia đình, nơi ở hoặc thư tín của
cá nhân người đó, cũng như không bị xâm phạm tới danh dự
và uy tín. Mọi người đều có quyền được pháp luật bảo
vệ chống lại những hành vi can thiệp và xâm phạm như vậy.

<h2>Điều 13</h2>

Mọi người đều có quyền tự do đi lại và tự do cư trú
trong phạm vi lãnh thổ của mỗi quốc gia.

Mọi người đều có quyền rời khỏi bất kỳ nước nào, kể
cả nước mình, cũng như có quyền trở về nước mình.

<h2>Điều 14</h2>

Mọi người đều có quyền tìm kiếm và được lánh nạn ở
nước khác khi bị ngược đãi.

Quyền này không được áp dụng trong trường hợp đương sự
bị truy tố về những tội phạm không mang tính chất chính
trị hay vì những hành vi đi ngược lại với những mục tiêu
và nguyên tắc của Liên Hợp Quốc.

<h2>Điều 15</h2>

Mọi người đều có quyền có quốc tịch của một nước nào
đó.

Không ai bị tước quốc tịch hoặc bị khước từ quyền
được đổi quốc tịch một cách độc đoán.

<h2>Điều 16</h2>

Nam và nữ khi đủ tuổi thành niên đều có quyền kết hôn và
xây dựng gia đình mà không có bất kỳ sự hạn chế nào về
chủng tộc, quốc tịch hay tôn giáo. Nam và nữ có quyền bình
đẳng trong việc kết hôn, trong cuộc sống vợ chồng và khi ly
hôn.

Việc kết hôn chỉ được tiến hành với sự đồng ý hoàn
toàn và tự nguyện của cả hai bên.

Gia đình là tế bào tự nhiên và cơ bản của xã hội, được
nhà nước và xã hội bảo vệ.

<h2>Điều 17</h2>

Mọi người đều có quyền sở hữu tài sản của riêng mình
hoặc tài sản sở hữu chung với người khác.

Không ai bị tước đoạt tài sản một cách độc đoán.

<h2>Điều 18 </h2>

Mọi người đều có quyền tự do tư tưởng, tín ngưỡng và
tôn giáo, kể cả tự do thay đổi tín ngưỡng hoặc tôn giáo
của mình, và tự do bày tỏ tín ngưỡng hay tôn giáo của mình
bằng các hình thức như truyền bá, thực hành, thờ phụng hay
lễ tiết, với tư cách cá nhân hay tập thể, tại nơi công
cộng hoặc nơi riêng tư.

<h2>Điều 19</h2>

Mọi người đều có quyền tự do ngôn luận và bày tỏ ý
kiến; kể cả tự do bảo lưu ý kiến không phụ thuộc vào
bất cứ sự can thiệp nào; cũng như tự do tìm kiếm, tiếp
nhận và truyền bá thông tin và ý kiến bằng bất cứ phương
tiện thông tin đại chúng nào và không giới hạn về biên
giới.

<h2>Điều 20</h2>

Mọi người đều có quyền tự do hội họp và tham gia hiệp
hội một cách hoà bình.

Không ai bị ép buộc phải tham gia vào bất cứ hiệp hội nào.

<h2>Điều 21</h2>

Mọi người đều có quyền tham gia vào chính quyền quản lý
đất nước mình, một cách trực tiếp hoặc thông qua các đại
diện mà họ được tự do lựa chọn.

Mọi người đều có quyền được tiếp cận các dịch vụ
công cộng ở nước mình một cách bình đẳng.

Ý chí của nhân dân phải là cơ sở tạo nên quyền lực của
chính quyền; ý chí đó phải được thể hiện qua các cuộc
bầu cử định kỳ và thực sự, được tổ chức theo nguyên
tắc phổ thông đầu phiếu, bình đẳng và bỏ phiếu kín,
hoặc bằng những thủ tục bầu cử tự do tương tự.

<h2>Điều 22</h2>

Với tư cách là một thành viên của xã hội, mọi người đều
có quyền được hưởng an sinh xã hội cũng như được hưởng
các quyền kinh tế, xã hội, văn hoá không thể thiếu để bảo
đảm nhân phẩm và tự do phát triển về nhân cách; thông qua
những nỗ lực quốc gia và sự hợp tác quốc tế; phù hợp
với hệ thống tổ chức và nguồn lực của mỗi quốc gia.

<h2>Điều 23</h2>

Mọi người đều có quyền làm việc, quyền tự do lựa chọn
nghề nghiệp, được hưởng những điều kiện làm việc công
bằng, thuận lợi và được bảo vệ chống lại nạn thất
nghiệp.

Mọi người đều có quyền được trả công ngang nhau cho những
công việc như nhau mà không có bất kỳ sự phân biệt đối
xử nào.

Mọi người lao động đều có quyền được hưởng chế độ
thù lao công bằng và hợp lý nhằm bảo đảm sự tồn tại
của bản thân và gia đình xứng đáng với nhân phẩm, và
được hỗ trợ thêm từ các hình thức bảo trợ xã hội khác,
nếu cần thiết.

Mọi người đều có quyền thành lập hoặc gia nhập công đoàn
để bảo vệ các quyền lợi của mình.

<h2>Điều 24</h2>

Mọi người đều có quyền nghỉ ngơi và thư giãn, kể cả
quyền được giới hạn hợp lý số giờ làm việc và được
hưởng những ngày nghỉ định kỳ có hưởng lương.

<h2>Điều 25</h2>

Mọi người đều có quyền được hưởng một mức sống thích
đáng, đủ để đảm bảo sức khoẻ và phúc lợi của bản
thân và gia đình, về các khía cạnh ăn, mặc, ở, chăm sóc y
tế và các dịch vụ xã hội cần thiết, cũng như có quyền
được bảo hiểm trong trường hợp thất nghiệp, đau ốm, tàn
phế, góa bụa, già nua hoặc thiếu phương tiện sinh sống do
những hoàn cảnh khách quan vượt quá khả năng đối phó của
họ.

Các bà mẹ và trẻ em có quyền được hưởng sự chăm sóc và
giúp đỡ đặc biệt. Tất cả trẻ em, dù sinh ra trong hay ngoài
giá thú, đều phải được hưởng sự bảo trợ xã hội như
nhau.

<h2>Điều 26</h2>

Mọi người đều có quyền được học hành. Giáo dục phải
miễn phí, ít nhất là ở các bậc tiểu học và trung học cơ
sở. Giáo dục tiểu học phải là bắt buộc. Giáo dục kỹ
thuật và dạy nghề phải mang tính phổ thông và giáo dục
đại học hay cao hơn phải theo nguyên tắc công bằng cho bất
cứ ai có khả năng.

Giáo dục phải nhằm giúp con người phát triển đầy đủ về
nhân cách và thúc đẩy sự tôn trọng với các quyền và tự do
cơ bản của con người. Giáo dục cũng phải nhằm tăng cường
sự hiểu biết, lòng khoan dung và tình hữu nghị giữa tất cả
các dân tộc, các nhóm chủng tộc hoặc tôn giáo, cũng như
phải nhằm đẩy mạnh các hoạt động của Liên Hợp Quốc về
duy trì hoà bình.

Cha mẹ có quyền ưu tiên lựa chọn các hình thức giáo dục cho
con cái họ.

<h2>Điều 27</h2>

Mọi người có quyền tự do tham gia vào đời sống văn hoá
của cộng đồng, được thưởng thức nghệ thuật và chia sẻ
những tiến bộ khoa học cũng như những lợi ích xuất phát
từ những tiến bộ khoa học.

Mọi người đều có quyền được bảo vệ các quyền lợi
vật chất và tinh thần phát sinh từ bất kỳ sáng tạo khoa
học, văn học hay nghệ thuật nào mà người đó là tác giả.

<h2>Điều 28</h2>

Mọi người đều có quyền được hưởng một trật tự xã
hội và trật tự quốc tế mà trong đó các quyền và tự do cơ
bản nêu trong bản Tuyên ngôn này có thể được thực hiện
một cách đầy đủ.

<h2>Điều 29</h2>

Mọi người đều có những nghĩa vụ đối với cộng đồng là
nơi duy nhất mà ở đó nhân cách của bản thân họ có thể
phát triển tự do và đầy đủ.

Khi thực hiện các quyền và tự do của mình, mọi người chỉ
chịu những hạn chế do luật định, nhằm mục đích duy nhất
là đảm bảo sự công bằng và tôn trọng thích đáng đối
với các quyền và tự do của người khác cũng như đáp ứng
những yêu cầu chính đáng về đạo đức, trật tự xã hội
và phúc lợi chung trong một xã hội dân chủ.

Trong bất cứ trường hợp nào, việc thực hiện các quyền
tự do này cũng không được đi ngược lại với những mục
tiêu và nguyên tắc của Liên Hợp Quốc.

<h2>Điều 30</h2>

Không được phép diễn giải bất kỳ điều khoản nào trong
Bản Tuyên ngôn này theo hướng ngầm ý cho phép bất kỳ quốc
gia, nhóm người hoặc cá nhân nào được quyền tham gia vào
bất cứ hoạt động hoặc thực hiện bất kỳ hành vi nào
nhằm mục đích phá hoại bất kỳ quyền hoặc tự do nào nêu
trong bản Tuyên ngôn này.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13204), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!