Trần Đăng Khoa - Dân trí hay Quan trí?

<div class="boxright200"><img
src="http://danluan.org/files/u23/danluan_a065.jpg" /><div
class="textholder">Nhà thơ Trần Đăng Khoa</div></div>

- Này, tôi hỏi thật nhé, công việc bề bộn thế, chú có còn
thời gian đọc sách báo không?

- Cụ hỏi vậy có nghĩa là thế nào?

- Chả là gần đây, tôi thấy báo chí, truyền hình người ta
hay bàn đến việc "nâng cao dân trí". Nhưng vấn đề quan
trọng, tôi nghĩ chính là chuyện "quan trí", chứ không phải
"dân trí" đâu, chú ạ.

- Cụ nói thế nghĩa là...

- Là cán bộ có vấn đề chứ sao. Tôi thấy trình độ dân trí
của ta bây giờ rất khá. Họ không ấu trĩ, u mê như các chú
lầm tưởng đâu. Bây giờ, chỉ ngồi nhà, kéo cái cần ăng -
ten lên là họ đã nắm được toàn thế giới. Trong khi đó
nhiều cán bộ của ta lại ấu trĩ, non kém, không đủ khả
năng đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của dân.
Mà cán bộ mới là quan trọng. Vì họ mới thực sự ở vị
thế tác động tới đời sống xã hội. Một người dân dốt
nát, có quyết định sai lầm thì chỉ một mình anh ta, hay cùng
lắm là vợ con anh ta phải gánh chịu hậu quả. Nhưng một cán
bộ mà có những quyết sách sai lầm thì nguy lắm. Cán bộ càng
cao thì tầm ảnh hưởng càng lớn. Có khi một làng, một xã,
một huyện, một tỉnh, hoặc thậm chí là cả một dân tộc
phải trả giá cho sự sai lầm của một người, hoặc một nhóm
người. Tôi nói vậy sao chú lại cười? Có lẽ chú nghĩ tôi
là "gái goá lo việc triều đình" ư?

- Ô, không không... Con đang nghe mà. Nghe chuyện cụ vui lắm...

- Thế mà chú còn vui được à? Cái chú này lạ thật. Chính
chú mới là cái thằng vô trách nhiệm nhất. May mà chú không
làm to. Chú mà làm to không khéo chết dân đấy. Tôi nói, chú
bỏ ngoài tai, đừng trách ông lão nhà quê lẩn thẩn nhé. Tôi
thấy cán bộ các chú bây giờ nhiều anh buồn cười lắm. Có
anh nói rất hùng hồn mà người nghe vẫn chẳng hiểu anh ta nói
gì cả. Bởi tư duy người nói đâu có được mạch lạc. Có
anh lên truyền hình vẫn còn nói ngọng, cứ lẫn lộn giữa n
với l. Nghe mà nản quá, chú ạ. Còn nhớ một lần, tôi dự
buổi mít-tinh truy điệu đồng bào bị thiệt hại trong mấy
trận lũ lụt. Có ông đọc điếu văn xong lại vỗ tay hoan hô.
Ông ta vỗ trước, rồi mọi người ngơ ngác vỗ theo...

- Cái đó xin cụ thông cảm, có thể do thói quen mà hoá sơ
suất...

- Làm cán bộ thì phải cẩn trọng ngay từ những cái nhỏ
nhất chứ. Bởi anh ta đang đứng trước dân. Ở đâu cũng có
"ống kính". Người dân sẽ trông vào anh ta mà tìm cách ứng
xử cho mình. Với những anh cán bộ như thế thì đừng trách
vì sao dân lại thiếu lòng tin vào những người lãnh đạo.
Cũng đừng nghĩ là họ nhẹ dạ bị địch xúi giục, mua
chuộc. Chẳng có địch nào chui được vào đội ngũ nhân dân,
những người suốt đời gắn bó sinh tử với cách mạng, với
đất nước. Hàng triệu con, em của họ còn đang nằm ở dưới
đất trong suốt mấy cuộc chiến tranh kia...

- Vâng, cụ nói vậy thì con cũng biết vậy. Nhưng dân mình cũng
cần độ lượng, thông cảm. Làm cán bộ cũng khó lắm...

- Thì có ai bảo làm lãnh đạo dễ đâu. Tôi có ông bạn chăn
trâu cắt cỏ xưa, giờ làm phó chủ tịch tỉnh. Ông ấy bảo:
" Cậu nói gì? Cần phải học à? Rõ vẽ chuyện! Tớ chỉ
học hết có lớp Bốn, sau này được người ta đưa đi học
hết bổ túc lớp Bảy. Thế mà suốt mấy chục năm làm cán
bộ, tớ có sử dụng đến kiến thức đã học đâu". Tôi
không biết những ông cán bộ như thế sẽ múa may ra sao trong
thời Kinh tế tri thức và thông tin toàn cầu này. Chẳng biết
chú thế nào, chứ tôi thì tôi lo lắm. Bởi thế cùng với
việc nâng cao dân trí, chúng ta cần khẩn cấp nâng cao quan trí,
chứ không thì nguy đấy.

- Vâng, cụ góp ý vậy thì con cũng chỉ biết vậy…

- Biết vậy, rồi vẫn cứ để vậy chứ gì? Các chú cứ hay
hỏi ý kiến, rồi lại còn đề nghị góp ý. Đến khi người
ta góp ý thật thì lại chẳng nghe. Hoặc nếu có nghe, thì nghe
xong rồi bỏ đấy. Hay chú nghĩ cái ông lão cựu chiến binh nhà
quê, lẩm cẩm đã hết thời, ngồi ở xó nhà lại cứ đòi
bàn chuyện thế giới…

- Ấy chết, con đâu dám nghĩ thế…

- Nhân có chén trà vặt, lại có chú sang chơi, thì tôi nói thế
thôi. Thực tình, người dân chúng tôi lo lắm. Chú hỏi bây
giờ dân quan tâm đến điều gì ư? Miếng cơm, manh áo. Đã
đành là thế rồi. Đối với người dân, miếng cơm to lắm.
Manh áo cũng lớn lắm. Tuy thế, số phận của dân đâu chỉ
lệ thuộc vào chuyện cơm áo. Cái mà chúng ta quan tâm nhất bây
giờ vẫn là chuyện chống tham nhũng và ổn định chủ quyền
ở Biển Đông. Chính vì thế, cuộc tiếp xúc cử tri của Tổng
Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang
mới được nhân dân chú ý đến như vậy. Dân rất hứng khởi
khi nghe ông Sang bảo, phải kiên quyết chống tham nhũng. Dù đau
đớn cũng phải làm. Không thể khác…

- Vâng, con cũng rất tâm đắc khi xem truyền hình tường
thuật…

- Bấy lâu nay, thời tôi còn công tác, ta vẫn cứ nói Tập thể
lãnh đạo, Cá nhân phụ trách. Nhưng tôi nghĩ, quan trọng nhất
vẫn là anh đứng đầu chú ạ. Tập thể, dù có là Thường
vụ, hay Cấp ủy thì cũng chỉ là người giúp việc mà thôi.
Nếu nói tập thể lãnh đạo, thì khi có sự cố, người đứng
đầu rất dễ lẩn tránh trách nhiệm. Ví như vụ đề bạt ông
Dương Chí Dũng vừa rồi ấy. Người đứng đầu vẫn ung dung:
Chúng tôi làm đúng quy trình. Tôi không ký cái gì sai cả. Khi
đề bạt ông Chí Dũng, thanh tra Chính phủ chưa có kết luận.
Trời đất ơi! Khi thanh tra đã kết luận rồi thì còn gì để
bàn nữa. Người đứng đầu phải nắm được cán bộ của
mình khi tiến cử chứ. Việc chọn người đã sai thì mọi thủ
tục tuần tự, dù có đúng cũng vô nghĩa. Vấn đề quan trọng
nhất vẫn là việc chọn người. Cần tránh chủ nghĩa hình
thức chú ạ. Ví như việc kê khai tài sản. Tôi cho đó cũng
chỉ là hình thức. Vì không thể kiểm soát được. Có ông
rất giàu, nhưng nhà cửa, tiền bạc lại "lặn" hết vào con
cháu họ hàng. Nếu thực sự muốn kiểm kê tài sản, thì phải
xóa bỏ mọi giao dịch bằng tiền mặt. Tất cả đều thanh
toán theo thẻ qua hệ thống ngân hàng. Như thế, nhà nước mới
kiểm soát được. Một vấn đề tôi nghĩ cũng cần minh bạch
chú ạ. Đó là sự công khai năng lực cán bộ. Điều này cũng
rất dễ làm, dù chúng ta không có chế độ tranh cử. Ví dụ,
ông nào được đề bạt thì có cuộc ra mắt trước dân,
tường thuật trực tiếp trên các kênh truyền thông. Ông ta có
thể trình bày thực trạng của ngành mà mình phụ trách. Ngành
đó ở các nước phát triển như thế nào? Trên thế giới ra
sao? Rồi sự phát triển của nó trong các nước khu vực? Thực
trạng mình đang ở đâu? Người tiền nhiệm đã làm được
những gì? Đến lượt mình, mình sẽ làm gì. Khâu nào sẽ là
đột phá khẩu? Tiến trình của năm thứ nhất? Rồi năm thứ
hai? Rồi toàn khóa mà mình đảm nhiệm? Như thế tất cả đều
minh bạch, rõ ràng. Dân sẽ biết ngay năng lực, trình độ,
khả năng của người gánh vác nhiệm vụ. Rồi từ đó mới có
tiêu chí để giám sát kiểm tra, rồi bỏ phiếu tín nhiệm.
Nếu làm tốt thì tiếp tục khóa tới. Nếu không làm được
thì rời ngay vị trí cho người khác lên thay. Người tài ở
trong thiên hạ còn nhiều lắm. Còn nhớ Tổng thống B. Elsin.
Tôi đọc báo, mới biết ông này hay uống rượu, khi đi thăm
nước ngoài, chủ nhà đã đón tề chỉnh theo nghi thức cấp cao
nhất, mà bố ấy còn say xỉn trên máy bay, không xuống được.
Khi sắp xếp Nội các, ông ấy chọn cán bộ cũng cũng rất
chếnh choáng. Thoạt đầu Thủ tướng là một vị cán bộ lão
thành giàu kinh nghiệm lãnh đạo đã ở tuổi bảy mươi. Sau
thấy không hiệu quả, ông thay bằng một anh chàng rất trẻ
vừa mới chớm ba mươi, nguyên là Bộ trưởng ngành Luyện kim
gì đó. Rồi ông lại tiếp tục thay. Ông thay cán bộ cứ như
thay áo. Nhưng rồi cuối cùng, ông đã tìm ra được Thủ
tướng V. Putin, người đã cứu nước Nga thoát khỏi hiểm
họa. Bây giờ, sau hai nhiệm kỳ Tổng thống, một nhiệm kỳ
Thủ tướng, V. Putin lại quay về chức vụ Tổng thống, theo
sự tín nhiệm của nhân dân Nga. Ở thời đại nào, người
đứng dầu cũng vô hạn quan trọng. Bởi nó quyết định sự
hưng thịnh hoặc suy tàn của một chính thể hay một quốc gia.
Cụ Hồ ngày xưa rất tài trong kỹ nghệ dùng người. Ở lĩnh
vực này, Ông Cụ quả là một vị Thánh sống, chú ạ…

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13264), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét