Giờ đây không còn ai nghi ngờ quyết tâm của Trung Quốc trong
việc chủ động đòi chủ quyền của mình trên một vùng lãnh
thổ tranh chấp rộng lớn giàu tài nguyên thuộc biển Thái Bình
Dương.
Bắc Kinh đang lao đi với một sức mạnh mới. Trong vài ngày
qua, họ đã triển khai nhiều tàu đánh cá đến vùng tranh
chấp, nhưng thắng lợi to lớn nhất của họ chính ra là tại
phòng họp của các giới chức ngoại giao trong vùng.
Việc triển khai đội tàu là hành vi cố tình gây hấn. Bắc
Kinh đã làm cho Philippines nổi giận khi họ cho 30 tàu đánh cá
ra vùng biển tranh chấp ở Biển Đông vào tuần trước khi bộ
trưởng ngoại giao của các quốc gia trong vùng bắt đầu hội
họp để bàn về khu vực tranh chấp này.
Cũng trong tuần trước, trong một biến cố khác, Trung Quốc đã
chọc giận Nhật bản bằng cách ra lệnh cho 3 tàu hải giám ra
vùng biển tranh chấp giữa Trung Quốc và Nhật. Một lần nữa,
Trung Quốc hành động như thế trong khi bộ trưởng ngoại giao
của họ sắp sửa gặp người đồng vai của Nhật để bàn
thảo về vấn đề tranh chấp này. Nhật Bản đã giận dữ
triệu hồi đại sứ của họ về nước để phản đối.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược tại Washington, nhiều tàu
của các nước tranh chấp, thường là tàu dân sự nhưng đôi
khi có cả tàu chiến, đã đối đầu với nhau trong 22 biến cố
nghiêm trọng trong vùng Biển Đông trong 3 năm qua, mà phần lớn
liên quan đến tàu Trung Quốc tranh chấp với tàu của Philippines
hay Việt Nam.
Trong khi các phe tranh chấp đều có lỗi, thái độ gần đây
của Trung Quốc cho thấy họ không có ý muốn hòa giải. Ngược
lại, có vẻ như Trung Quốc đã sẵn sàng để đổ thêm dầu
vào lửa.
Liệu đây có phải là sự hiểu lầm ý định muốn hòa bình
của Trung Quốc? Câu trả lời được đưa ra khá rõ ràng tuần
trước tại Diễn đàn Khu Vực của ASEAN, diễn ra hàng năm
nhằm thảo luận những vấn đề chính trị và an ninh trong khu
vực.
ASEAN là tổ chức của 10 nước trong vùng Đông Nam Á bao gồm
Việt nam, Brunei, Miến Điện, Cambodia, Indonesia, Lào, Malaysia,
Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Trong thời gian gần đây, tổ chức này nhấn mạnh họ sẽ trở
thành cơ chế trung tâm để hòa giải những tranh chấp trong
vùng.
Hoa Kỳ đã quyết định nhìn nhận ASEAN một cách nghiêm túc.
Chính quyền Obama đã cố vấn cho các quốc gia ASEAN cùng đứng
chung một khối để đương đầu với Trung quốc bằng cách
vạch ra một quy tắc ứng xử trong việc đàm phán tranh chấp
với Trung Quốc trong vùng Biển Đông.
Mục đích là để làm giảm căng thẳng. Khi đặt cả 10 nước
ASEAN một bên và Trung quốc bên kia, các quốc gia ASEAN sẽ có
thế lực hơn để cùng đối đầu với Trung Quốc.
Để cổ vũ cho họ, tuần qua, ngoại trưởng Mỹ bà Hillary
Clinton tuyên bố: "Không một quốc gia nào có thể bình thản
trước sự gia tăng căng thẳng cũng như ngôn từ có tính đối
đầu và bất đồng về việc khai thác tài nguyên." Bà ấy nói
điều quan trọng là những tranh chấp này phải được giải
quyết "mà không dùng đến sự ép buộc, thị uy, hăm dọa và
vũ lực".
Những nước khác trong vùng bao gồm Ấn độ, Úc và Hàn Quốc
cũng ủng hộ ASEAN giải quyết tranh chấp trong vùng. Khối ASEAN
nói chung và đặc biệt là quy tắc ứng xử là trọng tâm của
đấu tranh ngoại giao chống lại sự gây hấn hung hãn của Trung
quốc. Tuy nhiên Trung quốc lại có thủ đoạn khác.
Bắc Kinh đã chia rẽ khối ASEAN một cách ngoạn mục vào thứ
Năm tuần rồi. Một cuộc gặp gỡ của các ngoại trưởng của
khối ASEAN không những đã thất bại trong việc đồng ý về
quy tắc ứng xử, mà còn thất bại trong việc đưa ra một
thông cáo chung để ghi nhận những thảo luận của họ. Đây
là thất bại đầu tiên về việc này trong 45 năm hiện hữu
của tổ chức này.
Trung Quốc đã dùng ảnh hưởng khá lớn của mình đối với
quốc gia chủ nhà Campuchia để phủ quyết thông cáo chung của
ASEAN. Bằng cách ngăn cản ban hành bản thông cáo chung, Trung
Quốc đã kiểm duyệt bất cứ hồ sơ chính thức nào rằng
tranh chấp Biển Đông thậm chí đã được thảo luận.
Bắc Kinh đã chọc thủng hàng rào phòng ngự ngoại giao của
ASEAN nhằm chống lại thái độ hung hãn của họ như thể nó
chỉ là một miếng bánh đa ướt.
Chủ tịch hội nghị, ngoại trưởng Campuchia Hor Namhong nói với
phóng viên truyền thông rằng ông ta loại bỏ thông cáo chung vì
"Tôi nói với các đồng nghiệp rằng hội nghị ngoại trưởng
khối ASEAN không phải là một tòa án, là nơi đưa ra phán
quyết về những tranh chấp". Ngoại trưởng Philippines, Albert Del
Rosario nói ông ta chỉ "đơn giản muốn ghi nhận sự thật là
chúng tôi đã bàn thảo về vấn đề đó, và điều đó đáng
lý ra phải được phản ánh trong thông cáo chung, chỉ thế
không hơn không kém. Đáng lẽ nó phải được đề cập đến
bằng một câu hay một đoạn trong thông cáo chung".
Sau khi Philippines và Việt Nam thất bại trong việc thay đổi ý
định của Hor Namhong, Indonesia và Singapore đã cố đưa ra giải
pháp dung hòa. Tuy nhiên, theo tờ New York Times, "Ngoại trưởng
Campuchia nhặt hết giấy tờ và giận dữ đi ra khỏi phòng
họp. Dẫn nguồn một nhà ngoại giao ẩn danh, tờ báo này nói:
"Đơn giản là Trung Quốc đã mua đứt cái ghế chủ tịch hội
nghị".
Thủ đoạn này của Trung Quốc khiến cho sự đoàn kết của
khối ASEAN trở thành một trò cười, đồng thời làm cho Hoa
kỳ hụt hẫng. Cựu giám đốc Châu Á Sự vụ Tòa Bạch ốc
thời tổng thống George W. Bush cũng là đồng tác giả bản báo
cáo sắp đệ trình cho lưỡng viện quốc hội Mỹ về Chiến
lược của Hoa kỳ trên Biển Đông, ông Mike Green nói rằng:
"Trung quốc đã ném găng của mình xuống đất" [một hình thức
tuyên chiến]. Ông nói: "Điều đó cho thấy khối ASEAN có một
lỗ hổng dễ phá và trên thực tế đã sớm bị phá. Đây
không phải là cách duy nhất để đối phó với Trung Quốc,
nhưng nó vẫn là một con đường quan trọng."
Ông Green, người ủng hộ sách lược của ông Obama trên Biển
Đông, nghi ngờ rằng điều Trung Quốc đang cân nhắc là nếu
họ có thể đánh bại chính sách do bà Hillary Clinton tạo ra
trong thời gian làm ngoại trưởng Hoa kỳ thì họ sẽ hoàn toàn
tránh được sự đối đầu cho đến nhiệm kỳ ngoại trưởng
mới của Hoa kỳ. Với cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11
năm nay, bà Clinton dự tính sẽ từ chức.
Ông Green lý luận rằng: "Trung quốc đã thắng một trận nhỏ
nhưng đây lại là một thất bại chiến lược. Lý do là vì
điều này sẽ làm cho các nước khác trong vùng có cảm giác
muốn Hoa kỳ nhảy vào hơn".
Ông dự đoán Hoa Kỳ sẽ phản ứng bằng cách tiếp tục tăng
cường các liên minh của mình và bằng cách tìm kiếm để giúp
các nước có tranh chấp với Trung Quốc.
Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục gây sức ép bằng cách đưa
ra những lời khuyên răn đối với những quốc gia yếu kém
đang có tranh chấp lãnh thổ với họ. Theo truyền thông nhà
nước Trung Quốc, bộ trưởng ngoại giao Trung quốc Đương
Khiết Trì nói với Philippines rằng họ phải "trực diện với
thực tế và đừng nên kiếm chuyện".
(Lược dịch theo <strong><em>China gets its catch, hooks, line and sinker
</em></strong>của Peter Hartcher, chủ bút ban chính trị và quốc
tế của tờ Sydney Morning Herald số ra ngày 17/7/12)
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13425), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét