Có lẽ còn rất lâu chúng ta mới biết con số nợ xấu của
hệ thống ngân hàng Việt Nam thực sự là bao nhiêu. Bởi mới
chỉ cách đây mấy tuần, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ
được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) báo cáo trước
Quốc hội là 10%, sau đó lại được chính thức công bố cũng
bởi NHNN là 4,47% và gần đây nhất lại là 8,6%!
Tuy nhiên, quan trọng hơn, số nợ xấu đó từ đâu ra, của ai
gây nên, thuộc khu vực nào thì chưa bao giờ được công khai.
Biết nguyên nhân của nợ xấu mới mong tìm giải pháp giải
quyết nợ xấu.
Khu vực chiếm tỷ trọng nợ xấu lớn nhất ắt phải là các
doanh nghiệp nhà nước mà dẫn đầu là các tập đoàn, tổng
công ty nhà nước (chính NHNN cũng thừa nhận nợ xấu cho vay
bất động sản không lớn, chỉ chiếm khoảng 10% tổng nợ
xấu). Trong tổng dư nợ của doanh nghiệp nhà nước là trên 1
triệu tỷ đồng, chỉ cần 10% số này là nợ xấu, con số
tuyệt đối đã lên trên 100.000 tỷ đồng, bằng với con số
nợ xấu mà NHNN vừa công bố vào cuối tuần trước. Chỉ tính
riêng hai doanh nghiệp nhà nước từng gây nhiều tai tiếng trong
những năm gần đây là Vinashin và Vinalines thì tổng nợ của
chúng, trong đó đa phần là nợ xấu, đã là những con số
khổng lồ. Trong những năm qua, mỗi năm con số nợ đến hạn
phải trả ở các doanh nghiệp này lên đến hàng chục ngàn tỷ
đồng và đã biến thành nợ xấu!
Không cải cách toàn diện khu vực kinh tế nhà nước để loại
bỏ các "điển hình tiêu cực" như Vinashin hay Vinalines thì
khoan vội nói đến giải quyết nợ xấu. Thành lập công ty mua
bán nợ có thể giải quyết các khoản nợ cũ nhưng chưa bịt
được lỗ hổng về quản lý các doanh nghiệp nhà nước thì
sớm muộn gì cũng sẽ nảy sinh những khoản nợ xấu mới.
Không lẽ lúc đó lại tính chuyện thành lập tiếp công ty mua
bán nợ mới?
<center>* * *</center>
Liên quan đến việc giám sát doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài
chính vừa trình Chính phủ đề án thành lập tổng cục giám
sát và quản lý vốn nhà nước, tài sản nhà nước tại doanh
nghiệp nhà nước. Điểm nhấn của đề án này là Bộ Tài
chính sẽ biệt phái chừng 80 cán bộ xuống các tập đoàn,
tổng công ty. Đại diện của Bộ cho báo chí biết 80 người
này vẫn là công chức của Bộ Tài chính, không ăn lương của
doanh nghiệp, được kỳ vọng sẽ giúp Bộ phát hiện kịp
thời những sai sót trong sử dụng vốn nhà nước tại các tập
đoàn, tổng công ty.
Kỳ vọng như thế e rằng đặt không đúng chỗ.
Đầu tiên, lãnh đạo các tập đoàn, tổng công ty nhà nước
hiện nay đều do các bộ và Chính phủ cử xuống chứ không
phải từ trên trời rơi xuống. Họ chính là người được cử
để đại diện phần vốn sở hữu của Nhà nước; trong số
họ có những người có hàm chức vụ cao cấp – 80 cán bộ
của Bộ Tài chính làm sao sánh bằng. Tuy thế, một khi họ làm
sai, như lãnh đạo Vinashin, Vinalines, thì vẫn cứ làm sai, không
ai giám sát được.
Thứ đến, hoạt động của các tập đoàn, tổng công
ty hiện đang dựa vào những quy chế được soạn thảo kỹ
lưỡng, được ban hành bởi cấp cao nhất nên các bộ không can
thiệp vào được – 80 cán bộ của Bộ Tài chính được kỳ
vọng sẽ can thiệp bằng cách nào? Ví dụ, theo quy định hiện
hành, Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng quản
trị ủy quyền cho Tổng giám đốc được phép quyết định
đầu tư vốn của một dự án có giá trị nhỏ hơn hoặc bằng
50% tổng giá trị tài sản ghi trên báo cáo tài chính. Tức là
một tập đoàn có thể tự quyết định đầu tư một dự án
lên đến hàng chục ngàn tỷ đồng. Cựu Bộ trưởng Kế
hoạch & Đầu tư Võ Hồng Phúc từng than phiền về quy định
này để chứng minh sự bất lực của bộ, không thể kiểm
soát các dự án đầu tư của các tập đoàn. 80 cán bộ của
Bộ Tài chính liệu có thể có thẩm quyền mạnh hơn Bộ
trưởng Phúc?
Đến tận phút chót mà Bộ trưởng Giao thông - Vận tải Đinh
La Thăng còn lầm về con người Dương Chí Dũng, nguyên Chủ
tịch Vinalines với nhiều sai phạm, khi cử ông ta làm Cục
trưởng Cục Hàng hải. Làm sao kỳ vọng 80 cán bộ Bộ Tài
chính có một sự sáng suốt hơn – chưa kể khả năng họ bị
biến chất như Dương Chí Dũng trong môi trường mới.
<center>* * *</center>
Trong một dự thảo khác, mức lương cơ bản của chủ tịch
các tập đoàn, tổng công ty dự kiến được ấn định ở
mức 36 triệu đồng/tháng, của tổng giám đốc là 34 triệu
đồng/tháng…
Đối với nhiều người, đây là mức lương cao, thậm chí rất
cao; đối với nhiều người khác, lương như thế là thấp,
thậm chí quá thấp. Bởi một khi có con số tuyệt đối, sẽ
luôn luôn có sự so sánh và kết luận cao thấp tùy kết quả so
sánh. Nếu so với mức lương trên 240 triệu đồng/tháng của
tổng giám đốc một công ty niêm yết hay mức lương phổ biến
trên 100 triệu đồng/tháng của nhiều tổng giám đốc khác thì
36 triệu đồng là quá thấp. Nhưng nếu so với lương Bộ
trưởng, Thủ tướng, Chủ tịch nước hay lương của công nhân
thì nó lại khá cao. Không lẽ cán bộ dưới quyền Bộ trưởng
được cử đi làm dưới doanh nghiệp, cuối cùng hưởng lương
cao hơn lương Bộ trưởng?
Xét cho cùng, không nên quy định những mức lương cụ thể cho
lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước mà phải gắn nó với
hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Lương của tổng giám
đốc một công ty đại chúng được đại hội đồng cổ đông
thông qua ở mức kỷ lục, đến hàng tỷ hay hàng chục tỷ
đồng/năm là bởi người tổng giám đốc này sẽ đem về cho
cổ đông những khoản lợi nhuận gấp thế hàng trăm lần.
Lương một tổng giám đốc một tổng công ty nhà nước lớn
bị chính người nhận đánh giá là quá thấp sẽ là động
lực thúc đẩy người đó tư lợi, gây hại cho doanh nghiệp
miễn sao đem lại lợi ích riêng cho mình.
Nhiệm vụ của dự thảo là xác định cho được sự tương
quan giữa lương, thưởng của lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước
với thước đo, đo lường hiệu quả hoạt động của doanh
nghiệp ấy.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13400), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét