Hiệu Minh - “Độc tài” kiểu…Miến Điện

<div class="special_quote"><em>Vài dòng ghi nhanh về đất nước
Miến Điện gửi tặng các bạn đọc Cua Times [blog Hiệu Minh] .
Những ai đã từng đi thăm đất nước này xin đóng góp thêm
cho phong phú. Mong bạn đọc hiểu tại sao dạo này Tổng Cua
[Hiệu Minh] ít vào blog.</em>

<em>Chúc các bạn vui cuối tuần.</em></div>


<h2>Chuyến đi trong "bão táp"</h2>

<div class="boxleft200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0700.jpg?w=300&h=199"
/><div class="textholder">Tháp chuông chùa ở Naypyitaw. Ảnh:
HM</div></div>
Sau chuyến bay dài 14 tiếng từ Washington DC, qua Canada, vòng lên
biển Bering, vào không phận của vùng Viễn Đông nước Nga,
trên nước Nhật, nghỉ vài tiếng trên sân bay Inchon (Hàn
Quốc), lại phải thêm 6 tiếng nữa Tổng Cua mới đến
Singapore. Nghỉ tạm trong khách sạn Crown Plaza ngay cạnh sân bay,
kiến trúc hiện đại toàn kính, để sáng sớm sau đi Myanmar.

Hồi mới đi Mỹ, từ Hongkong, Bangkok hay Singapore, mình cứ băn
khoăn, tại sao lại vòng lên Bắc Cực mới được, mà sao không
bay thẳng qua Thái Bình Dương cho tiện. Hóa ra vòng lên đó mới
là đường ngắn nhất vì nếu lần theo gần đường xích đạo
thì quãng đường đã tăng lên gấp bội.

Vừa đặt chân xuống Changi, một trong những sân bay đẹp và
hiện đại nhất thế giới, cái Blackberry chuyên nhận email,
bỗng rung chuông "Unknown number". Khỉ thật, 12 giờ đêm ở
Singapore mà ai gọi mình, chắc có chuyện chẳng lành.

Trước khi đi, mình được biết là dân Việt Nam có hộ chiếu
phổ thông sẽ được lấy visa tại sân bay. Chuyến đi ngoài
dự định, vào phút chót, ông sếp bảo "Please go… anh Cua bò
ngay cho tôi nhờ".

Gửi thư xin visa ở sứ quán Myanmar ở DC mãi chẳng thấy hồi
âm. Gọi điện đến toàn nghe trả lời tự động, sao mà
giống sứ quán nước quen đến thế.

Chị Thu Thủy, nổi tiếng trong bài <a
href="http://hieuminh.org/2010/09/21/tinh-me-bao-la/">Tình mẹ bao la</a>,
có con rể là người Myanmar, gọi điện hỏi thăm xem có giúp
được gì không. Mình lại nghĩ đến cảnh ở VN, quen biết
nhờ vả thì sẽ nhanh hơn. Chị gọi hẳn cho bà nào to lắm,
rồi hẹn sẽ giúp.

Sáng thứ 2 bay, chiều thứ 6 vẫn chẳng tin tức gì. Thế là
đành lấy lại hộ chiếu, cùng một cái thư mời của World
Bank, hy vọng tên tuổi lớn này và Hiệu Minh Blog sẽ giúp mình
cái visa tại sân bay Yangon.

Cú điện thoại "unknown number" do một đồng nghiệp từ
Yangon gọi. Cô bé biết lịch bay của mình nên gọi rất đúng
lúc, chỉ nói ngắn gọn, dù anh là người Việt Nam, thân thiết
với Myanmar, có thư của WB, dù là blogger, thì cũng khó mà
được cấp visa tại sân bay.

<div class="boxright200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/old-and-new-fashion1.jpg?w=300&h=199"
/><div class="textholder">Mới cũ đan xen. Ảnh: HM</div></div>

Lý do thật đơn giản, lệnh trên trời mới được vài tuần,
mà dưới mặt đất chưa thuộc hết bài, nhất là nước Myanmar
giống Việt Nam các anh, làm cái gì cũng chậm. Vì ở đây họ
chuyên mặc váy để giải quyết việc lớn mà. Nghe cứ như
đùa.

Giải pháp, bỏ chuyến Singapore đi Yangon, mà đổi hướng vào
Bangkok. Chúng tôi đã mua e-ticket cho anh, cứ mở email sẽ có.
Sáng mai, anh Cua vào Bangkok đợi lấy visa do sứ quán Myanmar và
bay từ đó đi Yangon vào tối đó.

Thế là đành nghe theo…đàn bà. Ngủ ở Changi với giá ks 300S$,
chỉ được 3 tiếng vì đêm đó gần như thức trắng để liên
lạc hủy vé, hủy khách sạn, nếu không bị phạt rất nặng.

Vừa vào văn phòng Bangkok thì mọi giấy tờ đã xong, Tổng Cua
ký xoẹt phát, đưa hộ chiếu và ngồi đợi…tới 3:30 chiều.
Nếu có visa, đi Myanmar, nếu không ở Bangkok mà chơi Patpong
đến cuối tuần để đợi hội thảo dự định tuần sau đó.

Trong lúc chờ, mình còn sang khách sạn Shang-ri La họp để
chuẩn bị hội thảo của cánh IT khắp thế giới về đây.
Họp xong, về vp thì người đi lấy visa đã đợi sẵn ở cửa.
Họ làm vô cùng chuyên nghiệp và tính đến từng phút.

Lúc đó là 4:00 chiều, mà chuyến bay đi Yangon xuất phát lúc
5:55. Chỉ có gần 2 tiếng để đi từ Bangkok ra sân bay
Suvarnabhumi. Những ai từng đi lại qua đây thì hiểu rằng, với
khoảng thời gian đó, gần như vô vọng để kịp chuyến bay.

Cậu IT đồng nghiệp liền bắt taxi, đi 15 phút, đến ga tầu
gọi là Airport Link, nối thẳng từ Bangkok ra đúng nhà chờ của
sân bay. 15 phút nữa với vé tốc hành chỉ có 90 baht, không
dừng bất kỳ ga nào. Cứ 30 phút một chuyến. Nếu đi taxi vào
lúc tan tầm, chắc mất thêm vài tiếng nữa.

Cũng may là Tổng Cua có vé business nên mất 5 phút check in, ra
cửa immigration ưu tiên. Mình gần như là người cuối cùng vào
máy bay.

Chia sẻ với bạn đọc đôi chút để bạn đọc hiểu tại sao
hang Cua dạo này không nhộn nhịp entry mới, cỏ mọc tùm lum,
không ai cắt xén.

Tối đó mình đến Yangon và đây mới là nội dung chính của
entry này. Nó ngắn hơn phần mở đầu, và bạn đọc đừng
cười và lão Cua dạo này viết đầu voi đuôi chuột.

<h2>Myanmar những cảm xúc lẫn lộn</h2>

Máy bay đến lúc đêm, trời mưa tầm tã, Yangon đang vào mùa
mưa (monsoon), tối thui chả nhìn thấy gì. Dù vậy qua cửa sổ
máy bay cũng thấy đồng lúa be bờ, cây cối thấp thoáng, cũng
nghèo như quê mình.

<div class="boxleft200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/50-percent-of-men-are-monks.jpg?w=300&h=199"
/><div class="textholder">Bước chân chú tiểu. Ảnh: HM</div></div>

Miến Điện hiện lên bằng xương bằng thịt. Phố phường
Yangon cũng chật hẹp, không có xe máy vì chính quyền không cho
dân sử dụng phương tiện này trong thành phố. Xe hơi đi lại
đông đúc, nhưng khá trật tự. Thỉnh thoảng có bác tài phóng
ngược chiều.

Xe khách đủ loại, to tướng đến loại tự tạo. Xe nào cũng
chật ních khách do không có xe máy nên đi lại đành nhờ vào
bất cứ phương tiện nào. Khách đu bám bên ngoài là chuyện
thường. Tuy vậy, giao thông Yangon đỡ hỗn loạn vì không có xe
máy và tốt bội phần so với hai thủ đô lớn nhất của Việt
Nam.

Xứ này có tới 55% đàn ông cạo đầu vào chùa, tụng kinh, gõ
mõ, đi khất thực, cũng làm lụng đôi chút, và không
được…lấy vợ. Sư nữ mặc áo hồng, mặt trắng trẻo, xinh
phết. Cứ tiếc sao các nàng đi tu làm gì. Bỗng nghĩ, hay mình
bỏ blog sang đây vào chùa cho sướng.

Trong thành phố cánh đàn ông diện váy lẫn với quần âu.
Nhiều cậu trông khá trẻ nhưng miệng nhai trầu bỏm bẻm, môi
hơi đo đỏ do ăn trầu. Họ cũng nhổ toẹt như các cụ nhà ta,
nhưng thường nhổ vào thùng rác hay gốc cây.

Cái váy Myanam là tấm vải may quây tròn, chui hai chân vào, quấn
quấn và vặn nút, giắt vào cạp, thế mà không tụt bao giờ.
Thấy một anh đái gốc cây, ngồi như các bà, vén váy lên.
Trông "xử lý" dễ thế, đoán là trong không mặc gì

Do không biết, lão Cua thăm chùa vàng ở Naypyitaw, diện quần
sooc, nên nhà chùa bắt phải mặc cái váy cho thuê mầu xỉn
xỉn, chắc cả ngàn người dùng rồi. Mình quấn đi quấn lại
vẫn không chặt, thỉnh thoảng phải xốc lại. Đang thăm chùa,
ngó nghiêng các đức phật quan âm mặt mũi trầm mặc, bỗng
thấy man mát phía dưới. Hóa ra váy tụt lúc nào không biết.

Phố khá sạch, nhà cửa kiến trúc theo lối Ăng lê, villa ẩn
hiện sau những bức tường cao, thép gai bao bọc, chứng tỏ
trộm cắp cũng nhiều.

Mình sang xưa này mới biết nước ta gọi là Miến Điện,
người Anh, người Mỹ gọi là Burma, phần thế giới còn lại
gọi là Myanmar, tất cả đều chỉ một quốc gia. Phía bắc
giáp Trung Quốc (2.185 km), phía nam giáp Thái Lan (1.800 km), phía
Tây giáp Ấn Độ (1.463 km), Lào (235 km) và Bangladesh (193 km).
Đường bờ biển dài 1.930 km. Diện tích Myanmar là 676.577 km²,
gấp đôi Việt Nam ta, dân số khoảng 60 triệu.

Myanmar cùng với vương quốc Khmer từng thống trị vùng Đông
Nam Á trong thời gian khá dài từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 14.
Thế kỷ 16, Vương quốc Miến Điện từng nuốt Thái Lan, Lào,
Malaysia, biên giới sát với Việt nam và Campuchia. Như vậy,
Việt Nam mình từng là hàng xóm với quốc gia độc tài có một
không hai trên thế giới.

<div class="boxright200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0655.jpg?w=300&h=199"
/><div class="textholder">Cao tốc đi Yangon vắng lặng. Ảnh:
HM</div></div>

Nghe nói một thời, nước này từng theo Liên Xô nên có tên là
Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Myanmar. Sau này giới quân sự đảo
chính và đổi thành Liên bang Myanmar, chả theo tây mà cũng
chẳng theo ta, chỉ một mình là anh Myanmar – one man country.

Cuối thế kỷ 16, vương triều Myanmar cũng sụp đổ, sau đó
bị người Anh chiếm đóng cho tới năm 1948 mới giành được
độc lập.

Thời trước chưa đi Australia thì cứ nghĩ thủ đô là Sydney,
đi rồi mới biết thủ đô hành chính là Canberra cách Sydney hơn
một giờ bay. Malaysia có thủ đô là Kuala Lumpur nhưng trung tâm
hành chính là Putrajaya cách đó vài chục km.

Mình sang Myanmar cũng vậy, luôn nghĩ trong đầu Yangon là thủ
đô. Nhưng đến đó mới biết Naypyitaw (royal capital) là thủ
đô mới từ năm 2008.

Chuyện vui kể rằng, trong một giấc mơ, ông tướng trị vì
Myanmar, thấy nước mình bị tấn công từ vịnh Bengal, nên đã
hỏi lão thày bói.

Lão vái tứ phương rồi phán, phải chuyển thủ đô về giữa
đất nước để không bị lụt lội, không bị động đất,
không bị mưa nhiều như Yangon, lại dễ bảo vệ trước những
kẻ xâm lược phương Tây. Naypyitaw hội tụ đủ các ưu điểm
đó.

Thế là đại tá Thein Nyunt, ông tướng của mọi ông tướng, ra
lệnh chuyển thủ đô và được điều này được ghi vào hiến
pháp năm 2008.

Nghe chuyện này thấy going giống cái chùa Bái Đính, thủ đô
Phật giáo của Việt Nam. Do ai đó mơ, rồi các UV Bộ CT thi nhau
khấn vái, mong chế độ tồn vong nên phải xây chùa ở nơi
được coi là điểm huyệt quốc gia, thầy Tầu phán thế.

Quay lại Miến Điện, thủ đô được bắt đầu xây dựng từ
năm 2002 trên một diện tích 7000km2 của vùng trung du không có
làng mạc. Tất cả được xây từ đầu từ nhà cửa, điện
đường trường trạm. Do thiết kế có tầm nhìn xa nên Naypyitaw
hiện trông khá hiện đại. Đường đi lại dọc ngang mỗi bên
hai hay ba làn xe chạy, thẳng tắp, nhà cửa xây rất đẹp, có
quy hoạch dù đang là công trường lớn.

<div class="boxleft200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0497.jpg?w=300&h=199"
/><div class="textholder">Đất chuẩn bị bán. Ảnh: HM</div></div>

Ngày 6-11-2005 vào 6:37 phút sáng, theo lời thầy bói, cần làm
lễ "chuyển nhà". One Man Coutry – lệnh tối cao ban ra nên
các bộ các ngành nuốt nước mắt bỏ Yangon hoa lệ để về
Naypyitaw khỉ ho cò gáy cách đó 320 km.

Để chiều các quan chức phải xa vợ con gia đình, Đại tá
Thein Nyunt cấp nhà ở rất đẹp cho cán bộ làm việc tại
đây. Riêng ông có lâu đài khá to, Tổng Cua đứng ngoài nhìn
vì lính canh không cho tới gần.

Sau 6 năm, hiện dân số đã lên gần 1 triệu. Họ còn xây dựng
một cao tốc 4 làn xe dài 300 km nối Yangon cho tiện đi lại. Tuy
vậy, đi gần 5 tiếng, thấy được vài chục cái xe đi ngược
chiều. Trước mặt mình vắng tanh. Giữa hai thành phố có mỗi
một chỗ nghỉ và mua xăng. Muốn giải quyết nỗi buồn thì
dừng xe và ra gốc cây y chang bên Việt Nam ta.

Dù thủ đô mới đã chính thức đi vào hoạt động 6 năm,
nhiều nhà cửa, công trình hoành tráng đã xây và đợi người
đến ở, nhưng Naypyitaw vẫn vắng vẻ khác thường. Đèn đỏ
gần như không hoạt động vì có xe đi lại nhiều đâu.

Đang ở Naypyitaw về Yangon, Bangkok hay Hà Nội kẹt xe, ô nhiễm,
kiến trúc tạp nham, sao mà nhớ thủ đô mới, hiện đại và
trống trải ở giữa Myanamar này đến thế.

Khu đất dành riêng cho ngoại giao vẫn là đất lưu không. Các
sứ quán, các công ty lớn vẫn cầm chừng, không ai chịu
chuyển. WB cũng đang đợi và vì thế mà Tổng Cua có chuyến đi
khám phá này.

Các bác sứ nhà ta mà nhanh tay, nên mua đất cho đại sứ quán
nhà mình ngay bây giờ, kẻo sau này giá đất lên, không mua
nổi.

Hà Nội ta mở rộng lên Hà Tây, Hòa Bình, cuối cùng chẳng
thấy tiến bộ hơn. Tự nhiên sang đây mình thích anh "độc
tài" Myanmar trong lĩnh vực chuyển thủ đô, quản lý giao thông
và kiến trúc này.

Cấm xe máy trong Yangon là cấm tiệt, di chuyển thế nào thì kệ
bố dân. Bảo chuyển thủ đô một phát là chuyển. Bảo bỏ
Yangon lên miền núi làm cũng phải lên. Bắt xây dựng cao tốc
thẳng tắp 320 km cũng xây, dù còn ít xe đi lại, đường bê
tông lởm khởm, nhưng vẫn là gì đó hơn ối nước khác.

Năm trước, sau cuộc gặp với Thủ tướng Dũng của Việt Nam,
hình như đại tá Thein Nyunt bỗng "đổi ý", mở cửa cho
phương Tây, thả bà Aung San Suu Kyi, bầu cử dân chủ hơn.
Quyết định liên quan đến vận mệnh đất nước, cần sự
độc tài trong…sáng suốt.

Tin tức về cách mạng mầu, mùa xuân Arap, chắc mấy ông cao cao
lo sốt vó. Theo Trung Quốc chắc gì đã xong, thôi thì ngả về
Tây chút xem sao. Trước theo Liên Xô, rồi hàng xóm Trung Quốc
có làm cho nước giầu lên đâu. Myanmar đang chuyển mình theo
thời cuộc dù con đường còn rất dài.

<div class="boxright200"><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/happy-family.jpg?w=300&h=199"
/><div class="textholder">Nụ cười Myanmar. Ảnh: HM</div></div>

Khách sạn 5 sao giá phòng 300$-400$ /tối đắt khủng khiếp nhưng
không đặt trước thì khó mà có chỗ. Chuyến bay Bangkok - Yangon
cả đi lẫn về đều chật cứng với mấy trăm hành khách trên
khoang. Khu dành cho thương gia không còn ghế trống.

Đúng hôm tôi ở Yangon thì Tổng thống Obama ra lệnh cho các
công ty dầu khí của Mỹ được đầu tư vào Myanmar. Tin này vui
như thời Bill Clinton tuyên bố bỏ cấm vận Việt Nam hơn chục
năm trước.

Lang lang thăm chùa lớn nhất ở Yangon, tháp vàng, tháp ngọc,
phù điêu tượng đài, kiến trúc tinh tế, tôi chợt nghĩ, đất
nước này có rất nhiều giá trị văn hóa để nói với thế
giới. Họ có U Thant từng giữ chức Tổng thư ký UN, bà Aung San
Suu Kyi trông vẻ yếu đuối nhưng ẩn chứa tính cách sắt đá,
đại diện cho dân tộc mặc váy ăn trầu đang hội nhập.

Thực trạng vẫn còn nhiều cảnh nghèo khó ở miền quê hay cả
thành phố, người làm đường lam lũ, nông dân mặc váy cấy
cầy rất khổ.

Nhưng những gì nhìn thấy ở Naypyitaw và Yangon trong chuyến đi
ngắn ngủi 4 ngày, kiến trúc đền đài hoành tráng với những
bức tượng nhìn ra bốn hướng, thì tôi tin Miến Điện đang
lung linh hy vọng một nền văn minh khác, xứ sở từng tung vó
ngựa chinh phục Đông Nam Á cách đây nửa thiên niên kỷ.

<strong>Hiệu Minh. Yangon – Naypyitaw. 11-14 July 2012</strong>

Vài ảnh khác gửi tặng bạn đọc Cua Times. Ảnh Yangon vẫn
trên máy ảnh, lười quá không nạp xuống được

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/swimming-pool.jpg?w=512&h=340"
/></center>

<em><center>Khách sạn Naypyitaw. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0657.jpg?w=512&h=340"
/></center>

<em><center>Chùa vàng. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0814.jpg?w=512&h=354"
/></center>

<em><center>Dân chúng lên chùa. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0498.jpg?w=512&h=359"
/></center>

<em><center>Phái mạnh trong váy và ăn trầu. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0681.jpg?w=512&h=340"
/></center>

<em><center>Phái yếu ở đâu cũng duyên. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0717.jpg?w=512&h=340"
/></center>

<em><center>Chùa đặc trưng của Myanmar. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/in-front-of-diplomatic-zone.jpg?w=557&h=370"
/></center>

<em><center>Trên đường phát triển. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/hotel-3.jpg?w=548&h=364"
/></center>

<em><center>Hiện đại và truyền thống. Ảnh: HM</center></em>

<center><img
src="http://hieuminh.files.wordpress.com/2012/07/dsc_0795.jpg?w=596&h=396"
/></center>

<em><center>Myanmar nhìn bốn hướng. Ảnh: HM</center></em>

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13488), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!