<em><strong>Theo góc nhìn của AlanPhan, kinh tế Việt Nam đang hứng
chịu nhiều vấn nạn gồm hệ thống ngân hàng, bong bóng tài
sản, giá trị bản tệ, tình hình suy phát, doanh nghiệp nhà
nước, cơ cấu hành chính, kỷ cương đạo đức...</strong></em>
Kinh tế Việt Nam đang hứng chịu nhiều khó khăn. Các chuyên gia
tốn rất nhiều thì giờ mổ xẻ và kê ra nhiều toa thuốc, song
đây là những vấn đề nhỏ, có thể giải quyết được. Còn
hai vấn đề lớn hơn chưa ai nói đến.
Tuần vừa rồi, tôi đi quanh vài nước Á châu để huy động
vốn cho hai công ty Việt. Sự khác biệt trong nhận thức tình
hình giữa các nhà đầu tư ngoại và nội làm tôi khá ngạc
nhiên. Nhu cầu kiếm tiền đều giống nhau tại mọi nơi, nhưng
số lượng và khả năng hấp thụ thông tin tạo nên một sai
biệt đáng kể. Theo những chuyên gia tài chính ngoại, các vấn
đề lớn của nền kinh tế Việt Nam có thể tóm lược như sau:
<h2>Con số thống kê rất mù mờ</h2>
Ai cũng biết rằng hệ thống ngân hàng Việt đang đối diện
với số lượng nợ xấu và tính thanh khoản khá trầm trọng.
Khi bong bong bất động sản vỡ tung thì các vấn đề này sẽ
lũy tiến gấp chục lần. Tuy nhiên, hình như từ các cấp, bộ
ngành đến tư nhân không ai nắm rõ con số nợ xấu thực sự
của các ngân hàng thương mại, công và tư.
Ông Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa tuyên bố là
nợ xấu chiếm khoảng 10% dư nợ thì vài ngày sau đó, thống
kê của NHNN đưa ra chỉ là 4,6% . Trong khi đó, Fitch Rating ước
tính con số 13% chưa cộng vào nợ xấu từ các doanh nghiệp nhà
nước (chỉ Vinashin và Vinalines đã tổng cộng đến 6 tỷ USD).
Tư liệu của một ngân hàng tư nhân ước tính không kiểm
chứng được là 27%. Vì số dư nợ tuyên bố là 2 triệu 580
ngàn tỷ (khoảng 123 tỷ USD) nên xê xích 1% cũng khác nhau tới
25.000 tỷ. Thêm vào đó, mọi người vẫn "bó tay" về số nợ
xấu thực sự cùa các xí nghiệp nhà nước và của ngân hàng
nhà nước ngoài hệ thống (như Ngân hàng Phát triển Việt Nam -
VDB).
Tuy nhiên, vấn đề không phải là con số lớn đến thế nào,
mà vấn đề là những mối nguy hiểm từ sự mù mờ. Một là
cơ quan chức năng không nắm rõ, "không biết" chứng tỏ sự
yếu kém về cách quản lý rủi ro của hệ thống. Hai là "biết
mà giấu" đồng nghĩa với một thói quen không thể chấp nhận
được theo kỷ cương của thị trường tài chính quốc tế.
Bác sĩ nào cũng có thể kê đơn thuốc, nhưng việc cho thuốc
bậy vì các chỉ số khi thử máu khi bị ngụy tạo hay sai lầm,
sẽ mang lại hệ quả chết người.
<h2>Những ống loa không cần thiết</h2>
Các nhà đầu tư bài bản của thị trường chứng khoán
thường rất lo ngại về hiện tượng "thổi giá để tháo
chạy" (pump and dump). Khi mọi người nhận rõ là công ty đang
gặp khó khăn mà các nhà quản lý quá lạc quan và cổ vũ cho
cổ phiếu, thì kết quả của các chiêu PR này thường là đi
ngược với dự định "thổi giá" của họ.
Một quản lý quỹ ở Shanghai (Thượng Hải) đã đầu tư
khoảng 18 triệu vào Việt Nam cho biết ông đang tìm cách thoái
vốn khi đọc các tin PR của các quan chức Việt khuyên dân mua
bất động sản hay "phán" là nền kinh tế đang hồi phục mạnh
mẽ.
Mỗi người mỗi tính, nhưng cá nhân tôi không bao giờ mua một
món hàng mà người bán quá hào hứng, quá nhanh nhẩu, quá cố
gắng... kiểu Sơn Đông mãi võ. Lý do tôi không dùng thuốc Tàu
vì tờ quảng cáo trên hộp thuốc luôn bảo đảm là thuốc này
trị cả trăm thứ bệnh, từ bệnh trĩ đến bệnh đau đầu.
<h2>Im lặng trước những tin đồn</h2>
Năm 1982, món hàng bán chạy nhất của hãng dược Johnson và
Johnson là Tylenol bị đồn là bị bọn khủng bố bơm thuốc
độc (chỉ vài chai thuốc trị giá chưa đến 10 USD). Trong vài
giờ đồng hồ, vị CEO xác nhận tin đồn, thu hồi tất cả
hàng trên thị trường, xin lỗi công chúng và công ty phải
chịu lỗ hơn 170 triệu USD cho sự cố này. Bất cứ một công
ty nào ở Âu Mỹ, lớn hay nhỏ, công cộng hay tư hữu, đều
phản ứng rất nhanh lẹ trước những tin đồn ảnh hưởng
đến sản phẩm, khách hàng, hoạt động hay ban quản lý của
công ty.
Gần đây trên mạng Internet, rất nhiều tin đồn gây sốc
được lan tỏa rộng rãi. Các tin này còn được phổ biến
bằng Anh ngữ đến các nhà đầu tư ngoại có làm ăn với
Việt Nam. Theo kỷ cương quốc tế, nhà hữu trách và các cá
nhân bị nêu đích danh trong ngành ngân hàng nên tổ chức họp
báo để nêu ra các sai lầm và bằng chứng ngụy tạo của các
tin dồn này. Tuy nhiên, tất cả đều im lặng ngay cả khi nhận
các câu hỏi từ báo giới hay các cổ đông.
Sự im lặng này mang những thông điệp rất bất lợi cho sự
phân tích khoa học và chính xác về hiện tình kinh tế.
<h2>Bình cũ rượu cũ</h2>
Khi thực hiện đổi mới cách đây 25 năm, Việt Nam được kỳ
vọng là con rồng mới của Á châu dựa trên cá tính năng
động của doanh nhân Việt. Các chuyên gia tài chính thế giới
tiên đoán một tương lai tốt đẹp và các nhà đầu tư ngoại
hăng hái đổ tiền vào Việt Nam. Kết quả tài chính có lẽ
đã làm thất vọng nhiều người, nhưng vấn đề chưa thành
nghiêm trọng nếu nền kinh tế tiếp tục sáng tạo, đổi mới,
trung thực và minh bạch. Các nhà đầu tư ngoại vẫn có thể
kiên nhẫn đợi chờ.
Tuy nhiên, thói quen làm ăn dựa trên quan hệ và ân huệ của
doanh nhân, bộ máy hành chính càng ngày càng quan liêu, cách
quản lý liều lĩnh từ tư duy OPM (tiền người khác) đã làm
thui chột mọi thiện chí. Kinh tế Trung Quốc vẫn có thể hấp
dẫn các nhà đầu tư ngoại vì thị trường 1,3 tỷ dân và hệ
thống cung cấp phụ kiện tiện lợi. Việt Nam không có sức
hút này.
Theo góc nhìn và trải nghiệm của tôi, kinh tế Việt Nam đang
hứng chịu nhiều vấn nạn gồm hệ thống ngân hàng, bong bóng
tài sản, giá trị bản tệ, tình hình suy phát, doanh nghiệp nhà
nước, cơ cấu hành chính, kỷ cương đạo đức... Các chuyên
gia hiện đã tốn rất nhiều thì giờ để mổ xẻ và kê
nhiều toa thuốc khác nhau. Tuy nhiên, đây là những vấn đề
nhỏ, có thể giải quyết được với ý chí và thời gian.
Hai vấn đề lớn hơn mà không ai nói đến là tư duy làm ăn
của doanh nhân và niềm tin của các thành phần kinh tế với
nhau. Tôi cho rằng, Việt Nam không thể phát triển bền vững và
mạnh mẽ trong sự cạnh tranh toàn cầu nếu doanh nhân còn dựa
vào sự ban phát (có điều kiện) của Chính phủ. Và khi không
ai tin ai trong các giao dịch qua lời nói cũng như hành động,
nội và ngoại, công và tư, thì mọi thủ thuật phù phép để
lừa bịp đều là dụng cụ thiết yếu.
Nền kinh tế thị trường đặt cơ sở trên niềm tin. Khi niềm
tin không còn, tôi nghĩ nền kinh tế chỉ huy và bao cấp có thể
thích hợp hơn cho xã hội. Chúng ta không cần thuốc men gì cho
một con bệnh đã tuyệt vọng.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13342), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét