Trịnh Hội - Đám đông thầm lặng (1)

Chúng ta thường nghe ba chữ 'the critical mass' khi nói về một
lực lượng quần chúng đông đảo cần phải có trước khi xã
hội có những biến chuyển lớn lao thay đổi cả bộ mặt của
đất nước hay thể chế. Như những gì đang xảy ra ở Miến
Điện chẳng hạn.

<center><img
src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiZk_WZTN-Yd6TFVPEGZMuxcEL5gvEtVv7FspFpKh42RCgY8meJrB6Ex3I4svuHzlH7nyzMMb3hdAFr-D0-2ufy2u5twkOc3fsNNeFbqjzT_J7tncxmlmrh_n67Mog5aJl6mgKVcdRk4g/s320/get-together_1920x1200_232.jpg"
/></center>

Không phải tự nhiên vào một ngày đẹp trời nhà cầm quyền
quân phiệt bỗng phát hiện là đất nước Miến Điện sẽ khá
hơn nếu như họ chịu san sẻ quyền lực với Đảng Liên Minh
Quốc Gia Dân Chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi. Cũng không phải
một sớm một chiều mà đảng NLD lại nhận được sự ủng
hộ nồng nhiệt từ dân chúng. Từ anh tài xế lái taxi, chị
tiếp viên trong khách sạn, cho đến các sinh viên, học sinh,
giới trí thức mà tôi đã có dịp trò chuyện cùng vào năm
ngoái ở Yangoon.

The critical mass – đám đông cần phải có này thật ra đã
được, từng ngày một, thành hình trong suốt hơn 3 thập niên
qua. Kể từ khi dân chúng xuống đường đòi hỏi chính phủ
phải thực thi những quyền lợi dân chủ. Đưa đến sự trở
về và dấn thân của bà Aung San Suu Kyi từ Anh Quốc vào đầu
thập niên 90.

Và từ đó đến nay, không lúc nào đám đông này chịu ngưng
nghỉ. Hay rã đám.

Họ đã xuống đường khi đảng NLD không được thành lập
quốc hội, khi họ bị giải tán và ngay cả lúc bà Aung San Suu
Kyi, người thường được họ trìu mến gọi là 'The Lady',
bị giam chặt hay giam lỏng tại nhà riêng trong suốt hơn hai
thập niên qua.

Nhiều người đã tử mạng ngay lúc họ đang xuống đường.
Nhiều nhà sư đã bị giết, bị hành xác. Và theo thống kê
của các tổ chức nhân quyền cho biết, đã có hàng ngàn ủng
hộ viên, thành viên của đảng NLD bị tra tấn, thủ tiêu mà
cho đến bây giờ vẫn chưa tìm được thấy xác.

Thế mới thấy để thay đổi một xã hội, vận chuyển nó từ
sự độc tài sang một thể chế dân chủ đòi hỏi rất nhiều
yếu tố: thời gian, sự lãnh đạo chuẩn mực của những
tiếng nói đối lập và nhất là sự hy sinh của nhiều người,
nhiều thành phần trong xã hội để hợp lại thành 'the
critical mass'.

Nói theo kiểu người xưa là phải có 'nhân hòa'.

Nhìn về xã hội Việt Nam hiện nay tôi nhận thấy chúng ta chưa
có những điều kiện này. Thứ nhất, khác với ý kiến của
một số người, tôi cho là thành phần lãnh đạo ở Việt Nam
đã và đang tiếp tục đi sau thành phần lãnh đạo ở Miến
Điện. Ít nhất ra là trên phương diện chính trị. Chúng ta
cần phải nhớ là vào đầu thập niên 1990, ở Miến Điện đã
có và cho phép sự hoạt động của các đảng đối lập.

Hơn hai mươi năm sau, đây vẫn là điều cấm kỵ ở Việt Nam.
Thứ hai, hiện nay ở Việt Nam chúng ta vẫn chưa có một hình
tượng, một cá nhân nào có thể so sánh với vị trí của bà
Aung San Suu Kyi đối với người dân Miến Điện. Bà là người
con duy nhất của nhà anh hùng dân tộc ông Aung San, người đã
có công lật đổ chế độ thực dân mang đến sự độc lập
của đất nước này sau nhiều thập niên bị đô hộ. Chúng ta
không nên đánh giá thấp sự kiện này. Vì lịch sử cho thấy,
dân chúng ở bất cứ nơi nào cũng đều luôn dành riêng một
tình cảm quyến luyến sâu đậm cho những người con của các
anh dùng dân tộc.
Hoặc những nhà lãnh đạo ái quốc bị ám sát lúc còn trẻ.
Hai người con John và Caroline Kennedy của cố tổng thống Kennedy
ở Mỹ. Đương kim tổng thống Aquino của Phi Luật Tân. Và bà
Aung San Suu Kyi là những thí dụ điển hình.

Nói như thế không có nghĩa là tôi không công nhận tài năng và
ngưỡng mộ tư cách của 'The Lady'. Từ cách ăn nói chậm
rãi, rõ ràng, sự trả lời thẳng thắn nhưng chừng mực cho
đến thái độ trước sau như một đầy từ tâm nhưng rất
cứng rắn của bà, tất cả đều thể hiện những gì tốt
đẹp nhất, cao thượng nhất và cần phải có ở một chính
trị gia. Không phải một chính trị gia hiểu theo nghĩa 'a
politician'. Mà là một nhà lãnh đạo quốc gia phải hiểu theo
nghĩa của 'a statesman' mà trên thế giới chỉ có được
một vài người. Ông Nelson Mandela của Nam Phi là một. Bà là
người thứ hai.

Nhưng điều kiện thứ ba cũng là điều kiện quan trọng và
cần thiết nhất mà đất nước của chúng ta chưa có là 'the
critical mass'. Nếu có dịp sang Miến Điện, các bạn sẽ thấy
đất nước này vẫn còn rất nghèo nàn, sự thiếu thốn có
thể thấy ngay ở cố đô Yangoon. Ở sự yên tĩnh không có
đến những ngọn đèn đường ngay trên đại lộ chính. Cách
ăn mặc vẫn còn rất đơn giản mang đậm bản chất địa
phương. Và những chiếc xe đạp thô sơ, những chiếc xe taxi cũ
như không thể nào cũ hơn được nữa.

Nếu so với dân Sài Gòn hay ở Hà Nội bây giờ thì họ không
thể nào sánh bằng. Không điện thoại cầm tay iphone. Không xe
Honda dream, những chiếc xe hơi hào nhoáng. Hoàn toàn vắng bóng
hàng hiệu.

Nhưng ngược lại, với tinh thần yêu chuộng tự do, dân chủ,
sẵn sàng đổi bằng sự nghèo khó, ngược đãi, tù tội hay
xương máu của chính mình, tôi nghĩ dân tộc Miến Điện trong
thời điểm này hơn hẳn dân tộc Việt Nam. Bởi lẽ sự toàn
trị đã bao trùm cả đất nước từ Ải Nam Quan đến mũi Cà
Mau gần 40 năm qua. Nhưng chưa có một cuộc xuống đường nào
của người dân đòi hỏi Đảng Cộng Sản Việt Nam phải thực
thi những quyền lợi dân chủ. Những gì lẽ ra phải thuộc về
họ.

Tôi vẫn còn nhớ như in câu nói của Luật Sư Lê Thị Công
Nhân khi chị vừa ra khỏi tù. Khi được hỏi chị nghĩ gì về
việc chị bị tù đày, bị mất mát quá nhiều nhưng vẫn chưa
đạt được điều chị luôn miệt mài tranh đấu, chị đã
trả lời rằng có thể chị chưa thành công. Nhưng chị chỉ có
thể làm hết sức của mình chứ không thể nào làm thế cho
cả 90 triệu người dân Việt Nam còn lại.

Nói tóm lại ở Việt Nam chưa có 'the critical mass'.

Thế còn đối với cộng đồng hơn 3 triệu người Việt ở
hải ngoại thì sao? Đám đông thầm lặng này là ai? Họ đã
làm được gì và sẽ làm được gì cho đất nước, cho dân
tộc?

Trong bài viết kế tôi sẽ chia xẻ với các bạn quan điểm
của tôi đối với vấn đề này.

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13160), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!