<div class="special_quote"><strong>BS Hồ Hải:</strong> Viết blog hơn 3
năm, hôm nay mới có một bạn trẻ xung phong dịch bài để mang
thông tin đến cộng đồng. Tôi xin thay mặt bạn đọc blog này
cảm ơn TRANG LA, người đã dịch bài viết rất có giá trị
này.</div>
<em><strong>Các quốc gia không sụp đổ trong một đêm. Mầm
mống của sự hủy diệt đã được gieo sâu trong thể chế
chính trị của các quốc gia này.</strong></em>
Một số quốc gia thất bại một cách "hoành tráng", với sự
sụp đổ hoàn toàn của nhà nước, giống như Afghanistan sau khi
Liên Xô rút quân với vụ Tổng thống Mohammad Najibullah bị treo
cổ ở cột đèn, hoặc trong cuộc nội chiến kéo dài cả thập
kỷ ở Sierra Leone, nơi mà chính quyền không còn tồn tại.
Tuy nhiên, đa số các quốc gia thất bại thường tan rã với
kèm theo một tiếng rên chứ không phải một tiếng nổ như
thế. Họ không thất bại trong sự bùng nổ của chiến tranh hay
bạo lực, mà thất bại bằng cách không tài nào tận dụng
được tiềm năng tăng trưởng của quốc gia, làm cho phần lớn
dân chúng sống trong cuộc đời nghèo khổ. Đây là loại thất
bại chậm rãi đã đẩy rất nhiều quốc gia ở Châu Phi cận
Sahara, Châu Á, và Châu Mỹ La Tinh đến mức sống thấp, thấp
hơn rất nhiều so với các quốc gia phương Tây.
Điều đáng buồn là sự thất bại này là do thiết kế [của
hệ thống chính trị]. Những quốc gia này sụp đổ bởi chúng
được cai trị bởi cái chúng tôi gọi là thể chế kinh tế
"tước đoạt", nó phá hủy động lực, không khuyến khích sáng
tạo, và vắt kiệt tài năng của các công dân bằng cách tạo
ra một sân chơi bất bình đẳng và cướp đoạt những cơ hội
phát triển của họ. Những thể chế này không phải ngẫu
nhiên xuất hiện, mà chúng được tạo ra một cách có chủ
đích. Chúng được thiết lập để làm lợi cho thành phần tinh
túy (elite), những người hưởng lợi chính từ sự tước
đoạt -- dù đó là dưới dạng khoáng sản quý, lao động
cưỡng ép hay các doanh nghiệp độc quyền được chính phủ
bảo hộ - bất chấp sự thua thiệt cho cả xã hội. Tất nhiên,
những thành phần tinh túy này hưởng lợi cả từ thể chế
chính trị bị thao túng nữa, dùng quyền lực của họ để
uốn cả hệ thống theo lợi ích riêng của họ.
Nhưng những quốc gia xây trên bóc lột như thế sẽ không tránh
khỏi sụp đổ, và kéo theo cả hệ thống tham nhũng và thường
dẫn đến những đau khổ to lớn. Mỗi năm Chỉ Số Quốc Gia
Thất Bại (Failed States Index) sẽ đưa ra thống kê bi thảm về
khả năng thất bại của các nhà nước. Và đây là hướng
dẫn của chúng tôi về 10 cách khiến một quốc gia sụp đổ.
<h2>1. Bắc Triều Tiên: Thiếu vắng quyền tư hữu</h2>
Các thể chế kinh tế của Bắc Triều Tiên khiến phần lớn
mọi người không thể sở hữu tài sản; nhà nước sở hữu
tất cả, bao gồm gần như toàn bộ đất đai và vốn (tư
bản). Nông nghiệp được tổ chức theo các nông trại tập
thể. Mọi người làm việc dưới sự chỉ đạo của Đảng Lao
động Triều Tiên, thay vì bản thân họ, điều này triệt tiêu
động lực vươn tới thành công của họ.
Bắc Triều Tiên lẽ ra có thể giàu có hơn. Năm 1998, một tổ
chức Liên Hợp quốc phát hiện ra rằng rất nhiều máy kéo, xe
tải và các nông cụ khác của đất nước này đơn giản là
không được sử dụng hoặc không được gìn giữ. Bắt đầu
từ thập niên 1980, nông dân được phép sở hữu các lô đất
nhỏ và được bán các sản phẩm do họ trồng trọt. Nhưng ngay
cả điều này cũng không tạo ra nhiều động lực cho họ ở
một nơi không có quyền sở hữu tài sản. Năm 2009, chính phủ
tiến hành một chiến dịch đổi tiền và chỉ cho phép người
dân được đổi từ 100,000 tới 150,000 won tiền cũ sang đồng
tiền mới (số tiền này chỉ còn tương đương với 35-40 đô
la Mỹ theo tỷ giá chợ đen). Người dân Bắc Hàn đã nhận ra
rằng, những khối tài sản tích cóp cả đời lao động nhọc
nhằn của họ bỗng chốc trở thành vô giá trị.
Bắc Hàn không chỉ suy tàn về kinh tế - trong khi Nam Hàn tăng
trưởng mạnh mẽ - mà cư dân ở đây còn thực sự suy sụp
về cả sức khỏe. Bị mắc kẹt trong vòng quay kiệt quệ này,
công dân Bắc Hàn chẳng những nghèo hơn rất nhiều so với
người Nam Hàn mà còn thấp hơn 7cm so với chiều cao trung bình
của đồng bào mình đã bị chia cắt trong suốt sáu thập niên
qua.
<h2>2. Lao động cưỡng bức ở Uzbekistan</h2>
Cưỡng bức là một cách chắc chắn để dẫn đến sụp đổ.
Mặc dù cho tới ngày nay, lịch sử nhân loại vẫn ghi nhận
phần lớn nền kinh tế đã từng dựa vào sự bóc lột công
nhân: chế độ nô lệ, nông nô và các hình thức cưỡng bức
lao động khác. Trên thực tế, danh mục các chính sách buộc con
người làm việc mà họ không muốn làm cũng dài như danh mục
các xã hội dựa trên những chính sách ấy. Việc cưỡng bức
lao động cũng là căn nguyên làm vắng bóng phát minh và tiến
bộ khoa học công nghệ ở phần lớn các xã hội này, từ La
Mã cổ đại cho tới Nam Mỹ.
Uzbekistan hiện đại là một ví dụ hoàn hảo cho kịch bản kinh
điển này. Bông là một trong những hàng hóa xuất khẩu chủ
lực của Uzbekistan. Trong tháng Chín, thời điểm quả bông chín,
trường học vắng bóng trẻ em bởi chúng bị buộc phải đi thu
hoạch. Thay vì là người giảng dạy, giáo viên lại trở thành
nhà tuyển dụng lao động. Trẻ em được đưa ra hạn mức sản
lượng hàng ngày từ 20 đến 60 kg bông thu hoạch, tùy vào độ
tuổi. Đối tượng hưởng lợi chính từ hệ thống này là
Tổng thống Islam Karimov và bè đảng của ông ta, những kẻ
kiểm soát việc sản xuất và buôn bán bông. Người chịu
thiệt thòi không chỉ là 2.7 triệu trẻ em bị cưỡng bức lao
động trong điều kiện khắc nghiệt trên những cánh đồng
bông thay vì được đến trường, mà còn là cả xã hội
Uzbekistan không thoát khỏi cảnh nghèo đói. Thu nhập đầu
người của Uzbekistan ngày nay không khá hơn bao nhiêu so với con
số thấp kém kể từ thời Liên bang Xô viết sụp đổ - ngoại
trừ thu nhập của gia đình Karimov, nhờ vào kiểm soát lĩnh
vực thăm dò khí đốt và dầu nội địa, vẫn đang tăng
trưởng tốt.
<h2>3. Nam Phi: Một sân chơi bất bình đẳng</h2>
Năm 1904 ở Nam Phi, ngành khai khoáng đã tạo ra một hệ thống
đặc quyền đặc lợi trong thị trường lao động. Kể từ
đó, chỉ có người châu Âu mới được làm nghề thợ rèn,
thợ đóng gạch, sản xuất nồi hơi - bất kể tay nghề công
việc hay chuyên môn như thế nào. "Thước đo màu da" này,
theo cách gọi của người Nam Phi, đã được áp dụng cho toàn
bộ nền kinh tế từ năm 1926 và chỉ kết thúc vào thập niên
1980s, nó đã cướp đi của những người da đen Nam Phi mọi cơ
hội được sử dụng kỹ năng và tài năng của họ. Họ bị
buộc làm việc như những lao động không có tay nghề trong các
hầm mỏ và trong ngành nông nghiệp - với mức lương rất
thấp, tạo ra lợi nhuận khủng cho giai cấp sở hữu quặng mỏ
và nông trại. Không ngạc nhiên gì, Nam Phi dưới chế độ phân
biệt chủng tộc Apartheid đã thất bại trong việc nâng cao mức
sống của 80% dân cư suốt gần một thế kỷ. Trong 15 năm
trước khi chế độ Apartheid sụp đổ, nền kinh tế Nam Phi tiêu
điều. Kể từ năm 1994, với sự ra đời của nhà nước dân
chủ, nền kinh tế Nam Phi đã phát triển đều đặn.
<h2>4. Ai Cập: Những nhà lãnh đạo tham lam</h2>
Một khi đã kiểm soát nền kinh tế, giai cấp lãnh đạo
thường dùng quyền lực trong tay để tạo ra độc quyền và
ngăn cản các cá nhân và tổ chức mới tham gia thị trường.
Đây đích xác là cách mà Ai Cập đã tiến hành suốt ba thập
niên dưới sự điều hành của Hosni Mubarak. Chính phủ và quân
đội sở hữu phần lớn ruộng đất - theo một số ước tính,
khoảng 40%. Thậm chí khi đã tiến hành "tự do hóa", họ
vẫn nắm giữ phần lớn quyền lợi kinh tế trong tay bạn bè
của Mubarak và con trai ông ta Gamal. Các thương nhân thân cận
với bộ máy cai trị, như Ahmed Ezz (sắt và thép), gia đình
Sawiris (truyền thông, đồ uống và viễn thông), và Mohamed
Nosseir (đồ uống và viễn thông) nhận được không chỉ sự
bảo hộ từ Nhà nước mà còn là các giao kèo với chính phủ,
và các món vay ngân hàng lớn mà không cần tài sản thế chấp.
Các tập đoàn nói trên được gọi chung là "những con cá
voi". Sự bóp nghẹt nền kinh tế của chúng tạo ra lợi nhuận
khổng lồ cho các cá nhân bên trong bộ máy cai trị, nhưng ngăn
chặn cơ hội cho phần lớn người Ai Cập thoát khỏi cảnh
đói nghèo. Trong khi đó, gia đình Mubarak tích lũy được số
tài sản ước tính lên tới khoảng 70 tỷ đô-la Mỹ.
<h2>5. Áo và Nga: Lãnh đạo ngăn cản công nghệ mới</h2>
Các công nghệ mới mang theo sự tàn phá. Chúng gạt bỏ các mô
hình kinh doanh lỗi thời và khiến các kỹ năng và tổ chức
hiện hành trở nên lạc hậu. Chúng phân phối lại không chỉ
thu nhập và tài sản mà còn cả quyền lực chính trị. Bởi
vậy các giai cấp cầm quyền có động cơ lớn để ngăn chặn
quá trình đó diễn ra. Điều đó tốt cho họ, nhưng không tốt
cho xã hội.
Hãy xem xét chuyện gì đã xảy ra trong thế kỷ 19, khi mạng
lưới đường sắt phát triển trong khắp nước Anh và Mỹ. Khi
bản đề xuất xây đường sắt được trình tới Francis I,
hoàng đế Áo, ông ta vẫn còn bị ám ảnh bởi bóng ma của
cuộc cách mạng tư sản Pháp năm 1789 và ông ta đã trả lời:
"Không, không, ta sẽ không làm gì để mà cuộc cách mạng có
thể lan tới đất nước này". Điều tương tự đã xảy ra
ở Nga vào những năm 1860. Với việc ngăn cấm công nghệ mới,
tầng lớp Sa Hoàng được an toàn, ít nhất trong một giai đoạn
nào đó. Trong khi Anh và Mỹ tăng trưởng nhanh chóng thì Áo và
Nga trì trệ. Số liệu minh chứng cho câu chuyện này là những
năm 1840, nước Anh bé nhỏ có một hệ thống đường sắt dài
hơn 6,000 dặm, trong khi chỉ có một đoạn đường sắt chạy
trong cả lục địa Nga. Ngay cả đường ray này cũng không
được xây dựng vì lợi ích của nhân dân Nga; mà nó chỉ có
chiều dài 17 dặm từ St. Petersbug tới thái ấp của Sa Hoàng ở
Tsarskoe Selo và Pavlovsk.
<h2>6. Somalia: Sự vắng mặt của luật pháp và trật tự</h2>
Một điều buộc phải có cho nền kinh tế thành công là một
nhà nước trung ương hiệu quả. Nếu không, sẽ không có hy
vọng nào cho việc thiết lập trật tự, tạo ra một hệ thống
pháp luật hiệu quả, xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp,
hoặc cung cấp các hàng hóa công cộng thiết yếu.
Tuy nhiên vẫn còn một phần lớn thế giới ngày nay bị thống
trị bởi các xã hội phi nhà nước. Mặc dù các quốc gia như
Somalia hay quốc gia mới của Nam Sudan có chính phủ được quốc
tế công nhận, họ vẫn chỉ nắm giữ rất ít quyền lực bên
ngoài thủ đô của họ, thậm chí ngay cả trong phạm vi thủ
đô. Cả hai đất nước này đều được xây dựng trên nền
tảng xã hội mà trong suốt lịch sử chưa bao giờ có được
nhà nước tập quyền mà bị phân tán thành các thị tộc, nơi
các quyết định được đưa ra bởi hội đồng những người
đàn ông trưởng thành. Không thị tộc nào đủ khả năng để
cai trị hoặc tạo ra luật lệ được tuân thủ trong phạm vi
cả nước. Không có các vị trí chính trị, không có nhân viên
hành chính, không thuế, không chi tiêu chính phủ, không cảnh
sát, không luật sư – hay nói cách khác, vô chính phủ.
Tình trạng này tồn tại suốt thời kỳ thuộc địa ở Somalia,
khi người Anh thậm chí không thể thu được thuế khoán (2),
khoản mục tài khóa cơ bản cho thuộc địa châu Phi của họ.
Kể từ thời kỳ độc lập vào năm 1960, đã có các nỗ lực
để tạo ra chính quyền tập trung hiệu quả, ví dụ dưới
thời kỳ độc tài của Mohamed Siad Barre, nhưng sau hơn 5 thập
kỷ có thể nói một cách khách quan và rõ ràng rằng họ đã
thất bại. Luật của Somalia có thể cô đọng như sau: Không có
chính quyền kiểm soát tập trung, dẫn đến không thể có pháp
luật hay trật tự; Vì không có pháp luật và trật tự, dẫn
đến không thể có nền kinh tế thực; và không có nền kinh
tế thực, dẫn đến một quốc gia không tránh khỏi sụp đổ.
<h2>7. Colombia: Chính quyền trung ương yếu</h2>
Colombia không phải là Somalia. Nhưng cùng lúc, chính quyền trung
ương Columbia không thể hoặc không muốn giữ quyền kiểm soát
một nửa đất nước, để chúng rơi vào tay các du kích cánh
tả, mà nổi tiếng nhất là phiến quân với cái tên gọi là
Lực lượng Vũ trang Cách mạng Columbia [FARC: Revolutionary Armed
Forces of Colombia (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia - the FARC)],
và, những tổ chức bán vũ trang (3) cánh hữu ngày càng lớn
mạnh. Các trùm ma túy ở Colombia giờ đây có thể đang yếu
thế, nhưng sự vắng bóng chính quyền trên phần lớn đất
nước đã dẫn tới việc không chỉ thiếu thốn dịch vụ công
cộng như đường xá, chăm sóc sức khỏe mà còn chẳng hề có
các quyền sở hữu tài sản được định nghĩa rõ ràng và
thể chế hóa.
Hàng ngàn người dân nông thôn Colombia chỉ có sổ đỏ không
chính thức hoặc sổ đỏ không có giá trị pháp lý. Mặc dù
điều này không làm ngưng trệ việc mua bán đất đai, nhưng nó
làm suy giảm động cơ để đầu tư – và sự không chắc
chắn thường dẫn tới bạo lực. Ví dụ, trong suốt thập niên
1990 và 2000, ước tính khoảng 5 triệu ha đất đã bị tước
đoạt ở Colombia, thường là bằng súng ống. Tình trạng này
trở nên tồi tệ tới mức vào năm 1997, chính phủ trung ương
cho phép chính quyền địa phương ngăn cấm giao dịch bất
động sản ở các vùng nông thôn. Kết quả? Nhiều nơi ở
Colombia không còn tham dự vào các hoạt động kinh tế hiện
đại, thay vào đó là sự suy tàn trong đói nghèo, chưa kể
đến việc đất đai màu mỡ trở thành nơi ẩn náu cho các
phần tử vũ trang nổi dậy và các lực lượng bán vũ trang
của cả cánh tả và hữu.
<h2>8. Peru: Dịch vụ công cộng tệ hại</h2>
Calca và Acomayo gần đó là hai tỉnh của Peru. Cả hai đều ở
trên núi cao, và đều là nơi cư ngụ cho các hậu duệ nói
tiếng Quechua của người Inca. Cả hai đều trồng trọt giống
nhau, nhưng Acomayo nghèo hơn, với mức tiêu dùng của dân chúng
chỉ bằng một phần ba so với người ở Calca. Mọi người
biết điều này. Ở Acomayo, họ hỏi những người nước ngoài
phiêu lưu tới đây: "Ông có biết rằng người ở đây nghèo
hơn người ở Calca không? Tại sao ông lại còn muốn tới
đây"?
Thực vậy, tới Acomayo từ thủ phủ vùng Cusco, trung tâm của
đế chế Inca cổ đại, khó hơn là tới Calca. Đường tới
Calca được trải nhựa, trong khi đường tới Acomayo đang xuống
cấp trầm trọng. Để di chuyển ở Acomayo bạn cần ngựa hoặc
lừa - không phải do sự khác biệt phong tục, mà bởi ở đây
không có đường rải nhựa. Ở Calca, họ bán ngô và đâu ở
chợ để có tiền, trong khi ở Acomayo họ chỉ trồng trọt cho
chính nhu cầu của mình. Người Acomayo có thu nhập chỉ bằng
một phần ba so với người Calca là vì lẽ đó: Vấn đề cơ
sở hạ tầng.
<h2>9. Bolivia: Lợi dụng chính trị</h2>
Bolivia có lịch sử lâu đời với các thể chế bóc lột kể
từ thời kỳ Tây Ban Nha trở lại đây - một lịch sử chất
chứa oán hận trong nhiều năm qua. Năm 1952, người Bolivia nổi
dậy chống lại giai cấp sở hữu đất đai và mỏ quặng
truyền thống. Các lãnh đạo của cuộc cách mạng này phần
lớn là người dân thị thành, những người đã bị tước
quyền lực và trợ cấp từ tầng lớp cai trị trước đây.
Một khi đã nắm quyền, những người làm cách mạng đoạt
lấy phần lớn đất đai và mỏ quặng và thành lập đảng
chính trị mang tên Phong trào Cách mạng Dân tộc (MNR:
Revolutionary Nationalist Movement). Sự bất bình đẳng, ban đầu
đã giảm mạnh nhờ vào quá trình chiếm hữu đất đai nói
trên, cũng như nhờ vào công cuộc cải cách giáo dục của MNR.
Nhưng MNR đã thành lập một chính quyền độc đảng và từ
từ loại bỏ các quyền chính trị mà nó đã khơi ra vào năm
1952. Vào cuối thập niên 1960, sự bất bình đẳng đã thực
sự cao hơn mức trước khi có cách mạng.
Đối với phần lớn người dân nông thôn Bolivia, giai cấp này
đơn giản thay thế giai cấp kia theo cách mà nhà xã hội học
người Đức Robert Michels gọi là "luật sắt của đầu
sỏ". Người dân nông thôn vẫn chỉ có quyền tư hữu tài
sản rất lỏng lẻo và vẫn phải bán quyền bầu cử của họ
để được tiếp cận đất đai, tín dụng hay công việc. Sự
khác biệt chính yếu là thay vì làm những việc này với các
điền chủ trước kia, giờ họ làm với đảng Phong trào Cách
mạng Dân tộc.
<h2>10. Sierra Leone: Tranh giành chiến lợi phẩm</h2>
Sự bóc lột tàn bạo là mầm mống cho bất ổn và sụp đổ
bởi vì, cùng với luật sắt của kẻ đầu sỏ, nó tạo ra
động lực cho các thế lực khác hạ bệ chế độ hiện tại
và tước đoạt quyền lực.
Đây chính xác là những gì đã diễn ra ở Sierra Leone. Siaka
Stevens và Đảng Quốc Đại của Toàn dân (APC: All People's
Congress) của ông ta đã điều hành đất nước từ 1967 tới
1985 như một thái ấp cá nhân của họ. Cũng chỉ có một thay
đổi nhỏ là khi Stevens nhường ngôi, chuyển giao quyền lực cho
người được bảo hộ của ông ta, Joseph Momoh, nối tiếp quá
trình bóc lột đó.
Vấn đề là sự bóc lột này gây ra bất bình sâu sắc và làm
khơi dậy cuộc tranh giành quyền lực từ những thế lực khác,
hy vọng sẽ giành được quyền sở hữu của cải bị cướp.
Tháng Ba năm 1991, đảng Mặt trận Cách mạng Thống nhất của
Foday Sankoh (Foday Sankoh's Revolutionary United Front: RUF), tiến vào
Siera Leone và dìm đất nước trong một cuộc chiến tranh dân
sự tồi tệ kéo dài cả thập kỷ. Sankoh và Taylor chỉ đam mê
một thứ duy nhất: quyền lực, để họ có thể sử dụng,
giữa các công cụ khác, để trộm cắp kim cương, và họ đã
có thể làm như vậy là vì có sự cai trị mà Stevens và Đảng
APC của ông ta đã thiết lập. Đất nước sớm rơi vào hỗn
loạn, với cuộc chiến dân sự cướp đi mạng sống của 1%
dân số và làm bị thương số người không thể đếm được.
Nhà nước và các tổ chức của Sierra Leone hoàn toàn sụp đổ.
Thu ngân sách giảm từ 15% tổng thu nhập quốc dân xuống còn
gần như 0% vào năm 1991. Nhà nước, nói theo cách khác, không
phải sụp đổ mà là hoàn toàn mất tích.
<em>Bài viết của tác giả, DARON ACEMOGLU một giáo sự về kinh
tế của MIT và JAMES A. ROBINSON một giáo sư về chính phủ của
Harvard trên trang Chính sách Ngoại giao của Hoa Kỳ.</em>
<strong>Nguồn:</strong> <a
href="http://www.foreignpolicy.com/articles/2012/06/18/10_reasons_countries_fall_apart?page=0,0">10
reasons countries fall apart, Foreign Policy</a>
_________________________
<h2>Ghi chú của chủ blog:</h2>
1. Mohammad Najibullah: là tổng thống bù nhìn của A Phú Hãn thời
kỳ Liên Xô rút quân khỏi nơi này, nhưng chi viện kinh tế và
vũ khí nhỏ giọt để điều khiển ổ tàn quân al Qedae và
Taliban để làm đối trọng với Mỹ và phương Tây ở khu vực
Trung Á và Trung Đông. Nhưng ông ta bị buộc phải từ chức vào
ngày 10/4/1992, vì Liên Xô tan rã, và nước Nga khi đó không có
khả năng chi viện. Taliban tấn công và ông muốn đi lưu vong,
mặc dù Nga có triển khai chiến dịch giải cứu ông vào năm
1995. Nhưng vì Pakistan (Hồi Quốc) đã trở cờ sang thân Mỹ và
phương Tây, nên chính quyền Pakistan đã tiết lộ thông tin tình
báo cho Taliban và bắt ông giao cho nhóm Taliban vào ngày 27/9/1996.
Taliban xử tử ông cùng ngày và treo thể xác ông ở quảng
trường lớn của thủ đô Kabul.
2. Thuế khoán (poll tax): Là thuế phân bổ theo đầu người trên
cả nước bất chấp tình trạng thu nhập, tích lũy, tiêu dùng
thực tế của người đó. Thuế thân hay thuế đinh ở Việt Nam
dưới thời phong kiến là một ví dụ của thuế khoán.
http://vi.wikipedia.org/wiki/Thu%E1%BA%BF_kho%C3%A1n
3. Lực lượng bán vũ trang (paramilitary force): là lực lượng
dân quân, vừa làm ăn kiếm sống vừa được trang bị vũ khí
chiến đấu.
<em><strong>Trang La dịch, BS Hồ Hải hiệu đính - <a
href="http://www.asiaclinic.net/">Asia Clinic</a>, 7h24' ngày thứ Sáu,
22/6/2012 </strong></em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/13001), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét