nhiệm kỳ với một công việc hết sức khó khăn: thực hiện
một trong những nội dung của chương trình toàn khóa với việc
thuyết phục hội nghị lần thứ tư của Ban chấp hành trung
ương thông qua nghị quyết về chỉnh đốn đảng và triển khai
bước đầu tiên của việc thực hiện nghị quyết bằng hội
nghị thông báo, quán triệt cho cốt cán của đảng trong toàn
quốc 27-29/2/2012, một sự kiện lớn, có ý nghĩa đặc biệt
trong sinh hoạt của đảng vài chục năm gần đây và được
gọi là tiểu đại hội của đảng.
<div class="boxright200"><img
src="http://danluan.org/files/u23/danluan_00140.jpg" /><div
class="textholder">Cần chỉnh đốn Đảng (CSVN) tận gốc/tranh
biếm họa: Kỳ Văn Cục</div></div>
Như những nội dung chính luận trong phát biểu khai mạc và kết
thúc hội nghị của ông Trọng đã đề cập và có thể suy ra,
cái khó của cách đặt vấn đề chỉnh đốn đảng trong bối
cảnh hiện nay không chỉ xuất phát chỉ từ một việc duy
nhất là sự xuống cấp, suy thoái về nhiều mặt của từng
đảng viên, mà là một phức hợp tích tụ rất nhiều nguyên
nhân, rất nhiều nguy cơ, từ bối cảnh quốc tế, khu vực trong
các lĩnh vực chính trị, kinh tế, an ninh đến nội bộ đảng,
trong đó có tình trạng <em>"chất lượng"</em> đảng viên,
sự biến chất theo chiều hướng tiêu cực, bất ổn trong mối
quan hệ giữa những cá nhân trong hàng ngũ lãnh đạo cao nhất
của đảng, giữa đảng và nhà nước, giữa trung ương và
địa phương..., giữa những mục tiêu học thuyết có tính lý
tưởng về định hướng <em>"kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa"</em> với thực tế gần như không
kiểm soát được ở sự xuống cấp, tha hóa, suy đồi ở tất
cả các lĩnh vực của cuộc sống do chính cái định hướng
đó tạo ra. Tất cả những cái ấy đang đe dọa đến sự tồn
vong của đảng, đến vai trò lãnh đạo và khả năng kiểm soát
của đảng đối với sự vận động của xã hội, đến cái
gọi là lòng tin với đảng của nhân dân.
Trạng huống văn hóa chính trị đó của đảng hầu như ai cũng
thấy, song không ai dám nói ra, vì chế độ dân chủ tập trung,
vì sợ hãi, vì lợi riêng, vì vô trách nhiệm, và do đó, tìm
được cách nói chung thông qua Ban chấp hành trung ương là khó;
hơn thế nữa, chọn được cách nói sao cho thuyết phục lại
càng khó hơn. Đó có thể là cách giải thích khởi đầu cho
một vài cái lạ trong thời gian ra nghị quyết cho đến nay,
chẳng hạn tại sao Qui định những điều đảng viên không
được làm được ký vào ngày 1/11/2011, đã được ban hành
trong đảng, đến nay mới gọi là công bố; tại sao cấu trúc
văn bản nghị quyết trung ương 4 khi ban hành lại đảo so với
thứ tự nghị sự theo phát biểu khai mạc của Tổng bí thư;
tại sao một hội nghị cốt cán như vậy lại có sự kiểm
soát an ninh hết sức nghiêm nhặt (đại biểu phải qua máy soi;
điện thoại di động không được mang vào), hay những nội dung
mâu thuẫn trong phát biểu khai mạc, kết thúc của ông Trọng
và việc không xuất hiện của vị Tổng bí thư từ ngày 29/2
đến nay 10/3/2012.
Về mặt học thuyết, Đảng CSVN nói riêng và các đảng CS
Marxist cầm quyền tại các nước XHCN trước đây được xây
dựng theo cái bản chất được gọi là đội tiền phong của
giai cấp công nhân, bản chất vô sản, lấy chủ nghĩa Mác –
Lênin làm học thuyết dẫn đường, tổ chức và sinh hoạt theo
nguyên tắc tập trung dân chủ với vũ khí rèn luyện sắc bén
tự phê bình và tự phê bình, được tổ chức chắt chẽ từ
chi bộ đến toàn đảng, có ban chấp hành từ chi uỷ đến ban
chấp hành trung ương, có Điều lệ nghiêm nhặt và nay lại
thêm qui định về những điều đảng viên không được làm,
có hệ thống kiểm tra nội bộ; đảng viên là quần chúng tích
cực tự nguyện vào đảng, được xét lọc lí lịch cẩn thận
và có 2 đảng viên chính thức giới thiệu; sau kết nạp có
thời gian thử thách dự bị 12 tháng; ngoài sự kiểm soát trong
đảng, nay lại thêm yêu cầu sinh hoạt với cộng đồng nơi cư
trú…Với những đặc trưng bản chất về chính trị, tư
tưởng, tổ chức, kỷ luật như vậy, đảng bảo đảm các yêu
cầu lêninít để lãnh đạo thắng lợi cuộc cách mạng vô
sản, có tính vô địch trong cuộc đấu tranh với các thế
lực, đảng phái chính trị khác, có sức đề kháng và tự
bảo vệ cao trước những nguy cơ thoái hoá biến chất của
từng đảng viên và toàn hệ thống trước những cám dỗ suy
đồi về lý tưởng, đạo đức, lối sống vốn là bản chất
của các chế độ trước CNXH. Do vậy, từ rất lâu, những
người cộng sản có thể yên tâm tự xem mình là quang vinh
(đảo trật tự so với cách dùng bình thường của từ này
trong tiếng Việt), là trí tuệ, là bách chiến bách thắng, là
đạo đức, văn minh, là đại diện cho cả tinh thần dân tộc.
Với cách tự nhận xét bằng thái độ cao ngạo, tự tin tự
mãn như vậy, việc tiến hành một cuộc đại chỉnh đốn trong
đảng như kiểu Nghị quyết 4 khoá XI là một chuyện vô duyên.
Tuy nhiên, vì không đến nỗi quá siêu hình trong nhận thức về
con người nên từ trước đến nay, Đảng CSVN đã thực hiện
việc chỉnh đốn đảng và xem đây là một việc thường
xuyên. Nhưng khi nói "thường xuyên" như trong cuộc chỉnh
đốn hiện nay, những người lãnh đạo chỉ làm một thao tác
lý luận hoá có tính nguỵ biện về một hoạt động trong
lịch sử của đảng, để từ đó xem việc chỉnh đốn hiện
nay chỉ là chuyện bình thường, tất yếu. Bởi, trong lịch sử
đảng, những cuộc chỉnh đốn trước đây có những mục tiêu
rất khác, cách làm rất khác; chúng được tiến hành nhằm
đả thông, quán triệt một sự thay đổi bước ngoặt trong
đường lối chính sách của đảng hoặc để hiểu và xác
định quyết tâm vượt qua một thử thách lịch sử lớn xuất
hiện ở phía kẻ thù (ví dụ chỉnh đốn nội bộ vế quan
điểm cách mạng trong năm 1930; chỉnh đốn sau khủng bố 1930
– 1931, sau giai đoạn đấu tranh công khai 1936 – 1939, chuẩn
bị giảm tô và chiến dịch Điện Biên Phủ, chuẩn bị đấu
tranh vũ trang ở miền nam 1959…). Trong những tình huống đó,
việc hoạch định đường lối, chính sách hoặc quyết tâm
mới được giới lãnh đạo của đảng tạo ra, được giả
định như hoàn toàn đúng; công việc còn lại chỉ là truyền
đạt, giải thích xuống phía dưới; nếu có người chống lại
thì phải loại trừ (hiệu quả thực tiễn của chỉnh đốn).
Trong đợt chỉnh đốn hiện nay, lý do, mục tiêu, cách làm
không giống như vậy. Trong các lý do được đưa vào phát biểu
khai mạc hội nghị BCH TƯ 4 của Tổng bí thư và được thể
hiện trong văn bản nghị quyết, bên cạnh những lý do rất xa,
thậm chí không có quan hệ gì được nêu ra cho có màu sắc lý
luận, chẳng hạn sự khủng hoảng, bế tắc của chủ nghĩa tư
bản toàn cầu, đảng nhấn mạnh đến việc từ sau đổi mới,
đã có nhiều chủ trương, chính sách, nghị quyết, chỉ thị
về đổi mới, chỉnh đốn, nâng cao sức chiến đấu và năng
lực lãnh đạo của đảng, song tất cả đều không hiệu
nghiệm, không hiệu quả và phản tác dụng. <em>"Sự suy thoái
cả về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống của
một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên"</em> ngày càng
nghiêm trọng. Do vậy, lại một lần nữa, đảng lại chỉnh
đốn, với 3 nội dung gọi là cơ bản. Quan hệ logic, nhân quả,
có hiệu ứng chiến lược của 3 nội dung này rất lỏng lẻo,
nếu đặt nó trong cơ cấu các yếu tố hợp thành của đảng
với tư cách là một thực thể lịch sử - chính trị - xã hội
đang nắm giữ quyền lực toàn diện của một đất nước. Tuy
nhiên, chọn 3 nội dung cơ bản như vậy là có dụng ý của
người cầm trịch: tấn công vào cá nhân đảng viên, trong đó
có các thành viên của Bộ chính trị, BCH TƯ…; giải quyết
vần đề chuyển giao thế hệ trong hoàn cảnh đã xuất hiện
hiện tượng nhóm lợi ích, thân hữu, gia đình dòng họ; chống
lại những nguy cơ chệch hướng trong phân chia quyền lực
trước đòi hỏi sửa đổi Hiến pháp và tình trạng lạm
quyền nghiêm trọng đang diễn ra trong hệ thống.
Với 3 nội dung cơ bản đó và cách làm được BCH TƯ chỉ rõ
trong nghị quyết và những hướng dẫn tràng giang của các cơ
quan trung ương, đặc biệt là của Ban tổ chức, đảng cương
quyết chỉnh đốn, vừa phải quyết tâm, nghiêm túc, vừa bình
tĩnh, tỉnh táo, khách quan…Tuy nhiên, qua triển khai bước
đầu, đã bộc lộ những lúng túng, lủng củng, với một
triển vọng u ám.
Trước hết, về tổng thể, cách làm của cuộc chỉnh đốn
này lại cũng sử dụng lại những bài cũ, rất đảng. Cách
làm đó chưa gắn việc chỉnh đốn, thông qua qui trình tự phê
bình, phê bình, góp ý…để có phát hiện, xử lý, nếu có,
với việc sử dụng các công cụ pháp quyền của nhà nước.
Điều này chứng tỏ một sự phá sản của hệ thống quyền
lực khi chính đảng đứng trên nhà nước, bao gồm cà lập
pháp, hành pháp và tư pháp; khi nhà nước được sinh ra từ
đảng, do đảng lãnh đạo thì không thể dùng công cụ pháp
quyền của nhà nước để điều chỉnh những vi phạm rất
công dân của đảng viên.
Thứ hai, trong phương pháp tiến hành, đảng vẫn lấy tự phê
bình và phê bình làm <em>"vũ khí sắc bén"</em>. Đây là thứ
vũ khí mà khi nhận xét rằng từ trước đến nay đảng
thường xuyên chỉnh đốn nhưng không thành công, toàn đảng và
cá nhân Tổng bí thư đếu biết rằng nó đã cùn mòn han gỉ.
Đã có tổng kết về việc chống tham nhũng trong đó có nhận
xét khái quát rằng tất cả những vụ việc trong thời gian qua
đếu không bị phát hiện trong hệ thống đảng, thông qua tự
phê, phê bình, nhận xét đánh giá thường xuyên. Thế nhưng,
với nghị quyết TƯ 4, đảng vẫn kêu gọi đảng viên tự soi,
tự nhận xét, tự vạch ra khuyết điểm và dũng cảm góp ý
với đồng chí của mình. Cách làm đó, được một số người
gọi là <em>"đức trị"</em>; tôi nghĩ cách nhận xét đó là
quá khoan dung, hoặc cố tình không hiểu khái niệm, qui trình
vận hành của chế độ đức trị và do đó, làm méo mó khái
niệm này. Thực chất, cho đến thời điểm này, trong tình hình
hiện nay mà còn lớn tiếng cổ suý cho phương pháp tự soi hàng
ngày, tự phê bình và phê bình là hoàn toàn không hiểu gì về
con người, nhất là con người sau khủng hoảng, buộc phải
chuyển hướng toàn bộ học thuyết về CNXH, với những lắp
ghép, chắp vá thực dụng các mảnh lý luận giả cầy mới.
Thứ ba, về trình tự - tức cái logic nội tại của việc xác
định nội dung và ra nghị quyết. Thông thường, với những
nghị quyết có tính định hướng chủ trương, chính sách, Bộ
Chính trị thay mặt BCH TƯ giao cho một nhóm nghiên cứu để tìm
hiểu, tham khảo, khảo sát, lấy ý kiến ngoài và nội bộ, sau
đó trình Bộ Chính trị, đưa ra BCH TƯ thảo luận và biểu
quyết.
Với nghị quyết này, ai là người khởi xướng? Bởi trong bản
chất logic của nó, người khởi xướng là người phải thấy
tất cả các hiện tượng suy thoái xuống cấp đó xảy ra ở
đâu, với người nào, và nghiễm nhiên, là người đứng ngoài
cuộc của sự vi phạm đó. Nếu Tổng bí thư khởi xướng thì
số còn lại trong Bộ Chính trị có khả năng vi phạm. Nếu Bộ
Chính trị đồng thanh khởi xướng thì các thành viên của Bộ
Chính trị được giả định là hoàn toàn trong sạch, BCH TƯ và
tất cả số đảng viên các cấp còn lại nằm trong tầm ngắm
chỉnh đốn. Nếu Bộ Chính trị chỉ gợi ý, nhóm nghiên cứu
triển khai thì nhóm nghiên cứu đó đã thấy được hiện
trường diễn ra vi phạm; vậy thì nó xuất hiện ở đâu. Chính
cái lủng củng trong logic này mà Tổng bí thư khi thì gọi đó
là một bộ phận, rồi một bộ phận không nhỏ; khi nghị
quyết ban hành thì nói <em>"nghị quyết đã được tuyệt
đại đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đón nhận với
một tình cảm hồ hởi, vui mừng, đồng tình, nhất trí
cao"</em>. Nếu tuyệt đại đa số cán bộ đảng viên hồ hởi
như thế thì làm sao họ lại vi phạm và rồi ra nghị quyết
để làm gì? Cái tuyệt đại đa số đó có bao gồm bộ phận
không nhỏ kia không?
Đến đây, lại xuất hiện một hệ luận khác : người khởi
xướng nghị quyết (cả tổng bí thư, Bộ Chính trị, BCH TƯ,
đặc biệt là Ban tổ chức TƯ, với bản luận tội nhiều trang
mà riêng việc chạy thôi cũng đã đến 6 thứ
<em>"chạy"</em> - chuyện chỉ có với những thành viên của
chính đảng cầm quyền ở nước ta) là người thấy được
những vi phạm của một bộ phận không nhỏ đảng viên, nhưng
bao che, không tố cáo; và vì vậy, đã công nhiên vi phạm Qui
định về những điều đảng viên không được làm. Bởi lẽ,
hơn ai hết, những người cộng sản, rất tinh nhuệ về nhận
thức luận macxit, đều biết rằng mọi tính chất, hoạt động
của thế giới khách quan đều gắn với thực thể vật chất
và được nhận thức như là đặc trưng tồn tại của thực
thể đó; không có tính chất, hoạt động, trạng thái, hành vi
vi phạm nào tồn tại và được nhận thức ngoài thực thể
cả.
Thứ tư, cũng về cách làm, bên cạnh phương pháp tự soi, tự
phê và phê bình đó, nghị quyết cũng chỉ đạo làm từ trên
xuống, từ lớn đến nhỏ. Cấp trên làm trước để nêu
gương. Khi truyền đạt nghị quyết, mọi báo cáo viên đều
nhấn mạnh đây là quyết tâm cao, là đột phá mới. Tuy nhiên,
tìm hiểu kỹ thì cũng chỉ là một kiểu trá mị. Bởi lẽ,
mọi kết quả, nếu có, được tự phê và phê bình của cấp
trên, hoàn toàn không công bố, cả ra thông tin đại chúng và
trong đảng. Như vậy thì cấp dưới biết cấp trên nói cái
gì, như thế nào để làm gương. Đáng lưu ý là rất nhiều
vụ việc của cấp trên lại có quan hệ nhân quả với cấp
dưới và ngượi lại.
Cuối cùng, trong đợt chỉnh đốn này, đảng mở rộng lấy ý
kiến của số cán bộ nghỉ hưu, các đoàn thể nhân
dân…nhưng lại không sử dụng công cụ thông tin đại chúng.
Đây cũng là chuyện lạ vì trong thời gian qua, báo chí được
ghi công là tích cực chống tham nhũng, chủ động phanh phui
nhiều vụ tiêu cực. Trong khi đó, việc sung thêm một quyền
lực thứ sáu nữa – nhóm lão thành, lãnh đạo hưu trí, các
đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội nữa dự báo cho một
cuộc tố khổ ngoạn mục.
Chỉ có nhân dân thì về cơ bản là vẫn ngoài cuộc với câu
hỏi rất vui khi nghe loáng thoáng về cuộc chỉnh đốn: không
biết lâu nay đảng họ làm gì với nhau mà bây giờ lại lục
đục vậy. Nhân dân đóng thuế để nuôi đảng hoạt động;
qua hoạt động đảng suy thoái, tức là có những đảng viên
lấy của dân về làm giàu cho riêng mình; bây giờ lại dùng
tiến thuế ấy để chống suy thoái. Hàng ngàn cuộc quán triệt
nghị quyết các cấp, hàng trăm tài liệu được in ấn, hàng
vạn cuộc họp đi, họp lại để phê bình các cấp, hàng tấn
giấy để lấy ý kiến của các cụ, hàng …hàng chuyến công
tác xuống cấp dưới của các cơ quan cấp trên. Tất cả đầu
tốn tiền. Rồi mèo lại hoàn mèo, để tự vờn đuôi của
mình. Bởi đảng luôn luôn đúng, cấp trên luôn luôn đúng nên
mới có đồng thuận quyết tâm ra nghị quyết, rất hồ hởi,
và có quyền xuống chỉ đạo các cuộc họp của cấp dưới.
<strong>Xích Tử</strong>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12246), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét