kích thích tăng trưởng, thuốc bảo vệ thực vật, trừ sâu…
bất cần tính đến tác hại đầu độc người tiêu dùng của
những thứ thuốc này.
<h2>Thù ghét đô thị </h2>
Trong lịch sử, nông dân mang bản chất của con người tự
nhiên, còn người đô thị, ở tất cả các nước trên thế
giới, bao giờ cũng là người tổ chức lại xã hội. Các lý
luận về văn hóa đều cho rằng con người phải hướng tới
đô thị hóa, nông thôn phải tiến lên đô thị, đó là một xu
hướng hợp lý.
Tuy nhiên, hình như chỉ riêng Việt Nam ta có một đặc điểm
tâm lý rất buồn cười, là trong lịch sử, người ta luôn thù
ghét đô thị, chế giễu người thành phố, coi họ là hư
hỏng, mất gốc, chỉ có "chân quê" mới là hay, là đáng
trọng. Toàn bộ những cuộc cách mạng trong thế kỷ 20 thì
lại do giai cấp nông dân thực hiện là chủ yếu. Thế cho nên,
tư tưởng nông dân – nông thôn hiện nay đang chi phối toàn
bộ đời sống hiện đại của chúng ta.
Nông dân Việt Nam, từ trong lịch sử, sinh ra và lớn lên sau
lũy tre làng, tự tổ chức cuộc sống một cách hoàn toàn tự
phát, tự cấp, tự túc, với những mối quan hệ họ hàng, láng
giềng hạn hẹp. Họ sống đơn giản, ít mơ ước, ngại đi xa,
tự mình bằng lòng với mình, thù ghét những gì ngoại lai,
không thích sự thay đổi, thấy cái mới, cái bên ngoài thì
phần lớn là tai họa và gây mất ổn định, cho nên căm ghét.
Thế nhưng đồng thời lại đầy khao khát, thèm muốn, "giá
kể mình được như thế thì hay quá".
Người Việt mình nhiều chất nông dân lắm, toàn xã hội chưa
ra khỏi những đặc điểm tâm lý đó. Kết quả là, nếu nói
xã hội văn minh ở Việt Nam chưa hình thành thì nghe nặng nề
nhưng thực sự nó hình thành rất chậm chạp và không hoàn
chỉnh, nói thẳng ra là không ra một xã hội thực sự.
Thế kỷ 20 đầy chiến tranh, cuộc chiến tranh nào cũng vắt
kiệt sức con người. Hết thời kỳ gian khổ đó, như một
đạo quân khổng lồ, người ta đổ ra thành phố, lấp đầy
thành phố, lao vào cuộc mưu sinh mà… chẳng biết gì, chẳng
có nghề nghiệp gì và nhất là không chịu học hành gì cả.
Quản lý giáo dục, quy hoạch giao thông, làm kinh doanh… làm
tuốt. Có nhiều cán bộ làm kinh tế, hiểu nôm na là "đi
buôn", họ chẳng biết buôn bán gì, mà gia đình cũng chưa bao
giờ có số tiền nhiều đến thế nhưng họ lại cứ tưởng
rằng có tiền là buôn được hết.
<h2>Bất chấp bậy bạ, miễn sao có tiền</h2>
Đằng sau việc nông dân bơm thuốc bảo vệ thực vật
vào hoa quả, bất chấp hậu quả xảy đến cho người tiêu
dùng, là "triết lý" như thế này: Họ nghĩ họ có quyền
làm tất cả những gì có thể, để kiếm sống. Nhân danh sự
mưu sinh, họ cho họ cái tư tưởng muốn làm gì cũng được,
kể cả chuyện xấu xa bậy bạ, miễn sao có tiền. Vì thế
mới có những hiện tượng như hàng giả, hàng nhái, bán đồ
ăn thì đồ ăn đầy chất độc hại, bán đồ lưu niệm cho
khách du lịch thì toàn những giò lan giả, đồ thủ công mỹ
nghệ rởm, v.v… Ngay cả rải đinh ra đường để bẫy người
tham gia giao thông cũng là một cách kiếm sống.
Tư duy nông dân nói riêng và toàn thể người Việt nói chung,
là tư duy của một cộng đồng đi từ xã hội nông thôn lạc
hậu sang đời sống hiện đại, mà lại không chịu học tập,
không được tổ chức. Trước kia cũng có thời chúng ta có
một đội ngũ gọi là cán bộ nông nghiệp, về nông thôn
"hướng dẫn" người dân tổ chức cách làm ăn nhưng bây
giờ thì ít rồi và hình như nông dân cũng không cần học nữa
thì phải?
Sau cách mạng, họ được giải phóng, được tuyên truyền
rằng nông dân là lực lượng sáng tạo lắm, mọi sự lạc
hậu, khổ đau, đói nghèo của họ là do đế quốc, thực dân,
địa chủ phong kiến gây ra thôi. Điều ấy cho họ niềm tự
tin, rằng họ làm gì cũng được, không cần học nhiều. Chúng
tôi xưa nay đi học, luôn được dạy là nông dân Việt Nam
thuần hậu, chất phác… Nhưng bây giờ, cứ nhìn lực lượng
người nông thôn lên thành phố làm ôsin, mới thấy hóa ra họ
cũng ăn vụng, nói dối, làm ăn cẩu thả. Thường thì họ chỉ
làm trong thời gian rất ngắn, rồi tìm cách ra làm riêng (mà
cũng không học hành gì nhiều), hoặc thấy chỗ nào trả lương
cao hơn thì đi làm, rỗi rãi thì cũng đòi hỏi hưởng thụ
đủ thứ như nhà chủ.
<div class="special_quote"><em>Có cái khó là nhân tố đổi mới
giờ đây không có, chúng ta đã tước hết mọi khả năng để
xã hội có thể thay đổi được. Không có đội ngũ trí thức
chuyên nghiệp. Không có những tiếp xúc, giao lưu thường xuyên
và lành mạnh với văn hóa nước ngoài. Học ở ngoài thì toàn
học lỏm, ăn cắp, nhặt nhạnh vớ vẩn rồi nói liều, không
biết dùng để áp dụng vào Việt Nam. Thay đổi như thế nào
ư? Tôi chưa thấy có hướng nào.</em></div>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12274), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét