Anh Đông [1],
Tôi có nhận được cả hai cái thơ của anh. Nhưng tôi chậm
trả lời, là vì tôi muốn nói cho anh hiểu thì phải nói dài,
mà muốn nói dài thì tôi ít thời gian lắm. Nay đã rành bớt
việc nên biên cái thơ này [2], để cắt nghĩa hết cho anh nghe.
<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/420138_2935644749214_1203931357_32412122_914808722_n.jpg"
width="600" height="385"
alt="420138_2935644749214_1203931357_32412122_914808722_n.jpg" /></center>
Về cái thơ thứ nhất, anh muốn nói những chuyện văn minh của
nước Pháp, để cho anh em thiếu niên nghe, sự đó là hay thật
nhưng đợi khi nào tôi về bên ta, mới có thì giờ thong thả
nói cho rõ ràng được, nghĩa là làm sách ra để so sánh hai cái
văn minh Âu Á hơn kém thế nào, và ta nên thay đổi thế nào cho
ta có thể theo được văn minh đời nay mà lại không mất cái
sự tốt của ông cha để lại từ xưa nay. Sự đó nói dễ mà
khó làm, vì phải hiểu cái gì là cái tốt của ta thực mới
được, còn như các nhật báo bên ta thường thường gọi là
quốc úy, đồ ấy là nói nhảm cả. Thương thay, những lũ
ruồi mòng, thừa cơ múa trí giết lòng người ta. Cực lòng nên
phải nói ra, nào ai có muốn ngầy ngà làm chi!
Đây tôi chỉ nói tóm lại cho anh em hiểu rằng: trong mười
bốn năm, tôi hết lòng cam khổ, xem xet so sánh từng phân từng
ly, nay trong lòng chẳng còn một tí gì hồ nghi nữa.
<strong>Phong tục ta còn giữ lại được là chỉ còn có gia
đình luân lý mà thôi, còn ra từ triều đình cho chí hương
thôn, là bởi mình đi lầm đi lạc hết cả. Những thói tục
đó là bởi cái chính trị chuyên chế kết quả mà ra hết cả,
ấy là cái chứng bệnh cội gốc mất nước của ta đấy. Nếu
không thay đổi, thì chẳng những là mất nước mà nòi giống
có lẽ cũng không ngày nào ngóc đầu lên được.</strong>
Cái hại đó to quá, sâu quá, nặng quá, những thiếu niên như
các anh vừa nói và những người vừa mới đi trước anh một
tí, mà nay các anh đang tâm phục vụ và khen ngợi đó, là nay
hiện còn mắc phải bệnh đó cả, càng thông minh bao nhiêu
bệnh ấy lại càng nặng bấy nhiêu, và lại khó chữa bấy
nhiêu. (ấy là tôi nói người có lòng với nước thực, còn
quân giả dối tôi không kể đâu). <strong>Mà bệnh đó là do
những học khoa cử năm sáu trăm năm nay di độc lại, nên học
nghề gì làm việc gì cũng không chịu tìm cho đến cội rễ,
cho đến thấy sự thực chỉ biết qua một tí, mới nhắm qua
một miếng tưởng đã đủ rồi, cứ nói phăng đi, làm phăng
đi, còn sau ra kết quả thế nào, thì chẳng hề để tâm
đến.</strong> Vậy nên từ lúc nước Pháp bảo hộ nước ta
đến nay, chỗ thì 70 năm, chỗ thì 50 năm, mà chưa thấy một
người nào học hiểu cho đến chỗ cội rễ văn minh của
người Âu cả. Bây giờ đến phiên các anh, vậy tôi xin các anh
đừng vội vàng, đừng ham nhiều, đừng khoe rộng, chỉ cứ
tùy theo sức mình, bước một bước cho chắc một bước, nghĩa
là học nghề nào thì học cho đến nơi đến chốn, lúc về
bên ta làm thực sự ra cho người thấy, để làm gương cho
người sau, để giục lòng người ta vào đàng thực học, ấy
là thương nước đấy, ấy là thương nòi giống đấy, chớ
bắt chước những người thiếu niên bên ta bây giờ, việc gì
cũng biết cả, việc gì cũng nói cả, một bài diễn thuyết có
bốn, năm giờ, một bài luận có mấy chục trang giấy mà kỳ
thực biết hão huyền, nói xằng nói chạ, trăm voi không được
bát xáo, lại làm cho lộn hết cả cái đầu trong trẻo của
kẻ thiếu niên.
Đấy, trả lời câu hỏi của anh, về cái thơ trước tôi chỉ
có nói đến thế còn nói lẻ loi từng chuyện thì không thể
nào nói hết.
Còn cái thơ sau của anh tôi xem đi xem lại, thì tôi biết rằng
lúc anh ở bên ta họ đã làm lầm lạc cái trí khôn của anh đi
xa quá rồi, anh đã bị cái bệnh chung của những người thiếu
niên tôi vừa nói trên, và lại bị cảm nhiễm những bệnh
mới người ta truyền bá trong Nam phong bảy, tám năm nay, may thay
tôi đã gặp anh trước và có nói chuyện với anh, tôi biết anh
có lòng yêu nước thực, ham học thực, chỉ vì ít tuổi nên
hiểu lầm thôi. Nên đây tối mới gắng cắt nghĩa cho anh
hiểu. Anh xem lời tôi, anh nghĩ thế nào, viết thơ cho tôi
biết. Lúc viết thơ phải nghĩ đi nghĩ lại cho kỹ, chớ nói
bẩng chẩng như cái thơ này, ấy là hỏng cả.
Đây tôi cắt ra từng đoạn mà trả lời cho anh hiểu:
<strong>1.</strong> Về sự trong Hạ nghị viện nước Pháp giúp
đỡ tôi về xứ, sự đó anh chúc mừng tôi là phải. Anh cũng
biết tôi ở bên này lâu, tôi quen biết nhiều ông nghị viên
và Hội nhân quyền cũng có giúp tôi, vậy xinh anh nghĩ thử
tại cơ sao 14 năm nay tôi không về? Và các ông ấy cũng không
nói? Nay sự đó đem ra Hạ nghị viện là lẽ tại gì, sự đó
tôi có vận động gì không? Và sự đó sau này hóa ra như thế
nào? Còn tôi muốn gì? Còn các cơ quan thuộc địa ở bên ta
đối với sự tôi về ý kiến thế nào? Bằng lòng hay không?
Nay tôi về bên ta tình cảnh khó dễ thế nào? Anh đã nghĩ
đến chưa? Hay là anh thấy có người bênh vực tôi, thì anh
mừng tôi đấy thôi. Nếu như vậy tôi cũng như một cái đồng
hồ, khi người a văn máy thì lại càng chạy xịch xịch thôi,
anh nghĩ một cái máy đó thì có thể làm ích gì cho nước ta
được không?
<strong>2.</strong> Anh nói về sự vua Khải Định, một là anh nói
vua Khải Định không giư quyền chính, hai là việc vua Khải
Định làm đáng chê nhưng không lấy gì làm quan ngại lắm, ba
là anh khuyên tôi về để lo mở trí dân đừng chăm chỉ trích
nhà vua lắm. Đây tôi không muốn nói nhiều, tôi chỉ hỏi anh
rằng: cái thơ trước anh nói tôi học thức rộng, lịch duyệt
nhiều, câu đó anh khen nịnh tôi hay là anh nói thực? Nếu anh
đã biết tôi, mà thực lòng khen tôi, vậy tôi hỏi lại anh
rằng: một người có học thức, có lịch duyệt, có lẽ nào
lại không biết vua Khải Định là không giữ quyền chính, lẽ
nào lại không biết sự vua Khải Định làm đáng chê mà không
quan ngại lắm? Vậy anh nghĩ tại sao mà tôi biên thư chống vua
Khải Định? Tôi điên khùng sao? Tôi ghen ghét sao? Hay là tôi
buồn rầu cảu rảu đụng đâu nói đó sao? Trong nước còn
nhiều việc cần kíp hơn, tôi không biết, tôi dốt nát, nên
tôi lấy chuyện nhỏ làm chuyện lớn, lấy chuyện hoãn làm
chuyện cấp ư? Xin anh nghĩ lại thử xem, tại cớ gì mà tôi
chống vua Khải Định? Không giữ chính quyền, không quan ngại
gì lắm, trẻ tuổi như anh còn biết, huống chi người mà anh
đã cho có học thức rộng, có lịch duyệt, sao lại ngơ ngác
làm những chuyện vô ích như thế? Những câu tôi hỏi đó anh
nghĩ đến chưa? Nếu nói đến, xin cắt nghĩa cho tôi nghe; nếu
chưa thì sao anh đã vội nói thế?
Sao anh lại bảo tôi cố yêu cầu hai chính phủ gia tâm dìu dắt
nước Nam, vậy tôi hỏi anh rằng ở đâu mà có hai chính phủ?
Trên anh đã nói vua Khải Định không giữ quyền chính, vậy
thì ai giữ, nếu như lời anh nói, thì chắc chính phủ bảo hộ
giữ cả, vậy anh bảo tôi yêu cầu chính phủ vô quyền đó
làm gì? Vả lại anh có hiểu ằng sao mà gọi là chính phủ
không? Còn cái nghĩa vụ chính phủ là phải làm những việc gì
không? Nếu anh hiểu thấu đến đó thì chẳng cần phải nói
nhiều; còn như anh nghĩ chính phủ như trò hát tuồng có ngôi
trên ngôi dưới, có quan văn quan võ, có áo mũ, có kẻ hầu
người chực, có tháng lương, có bổng quy, có người chui cửa
trước, luồn cửa sau, ngày nay có một bài dụ, ngày mai có
một bài chiếu, có lễ tế Giao, có lễ tứ tuần, còn việc
nước việc dân chẳng cần nghĩ tới, anh bảo tôi đi yêu cầu
cái chính phủ phường chèo làm cái gì?
Thiên hạ cười những người ngu đi lạy đất tượng gỗ để
cầu phước, tượng đất tượng gỗ nó không làm phước
được, nhưng nó không làm hại ai bao giờ; na anh bảo tôi đi
cầu phước với cái chính phủ, trong ý anh, anh tưởng một
người có học thức, có lịch duyệt lại làm những sự ngu
hơn lũ đàn bà trẻ con quê kệch hay sao? Anh nghĩ hai mươi
triệu con người tự xưng là có văn minh nho học không thể
đứng ra mà dựng lại cái bờ cái cõi của ông cha đã gây
dựng hơn mấy ngàn năm sao? Anh nghĩ một cái triều đình hèn
hạ không tâm can, không liêm sỉ, cả năm chí tối chỉ lo cái
xác thịt và vợ con của chúng nó, vậy mà anh bảo nhờ nó
mới đem nòi giống Việt Nam lên đàng tấn bộ được. Nếu
những người có lòng với nước mà nghĩ như anh cả thì tôi
lấy làm lo lắm, buồn lắm, nếu thực ai cũng nghĩ như thế,
thực là một loài dân trụy lạc không thể cứu chữa được
nữa.
<strong>3.</strong> Anh lại sợ tôi tranh danh tiếng, tranh công cán
với cái đảng thiếu niên như Phạm Quỳnh vân vân, nên anh
khuyên tôi đừng lo mất danh tiếng công cán mà đề huề với
các anh ấy để lo việc công ích. Câu này thì tôi phải lấy
làm lạ mà tôi phải nói ngay cho anh biết: câu đó chẳng những
là kiến thức anh còn kém lắm, mà tâm thuật anh, tôi cũng
phải hồ nghi. Tôi không biết anh nghĩ tôi là người thế nào
mà anh dám hạ bút mà biên những câu như thế? May tôi đã gặp
anh, tôi biết anh còn trẻ trung nên tôi trả lời; nếu tôi
không biết anh mà được cái thơ như thế là tôi chẳng dám
cãi cọ một câu. Đây tôi gởi cái thơ để anh xem đi xem lại
cho kỹ rồi anh sẽ hiểu vì lẽ gì mà anh nói thế? Hay là văn
chương anh còn kém, anh nói ý thực mà lúc biên không nghĩ, nên
hóa ra một câu rất sơ suất và ngạo mạn vô cùng!
Anh có hiểu chắc làm sao mà gọi rằng người có lòng với
nước không? Nếu chưa hiểu thì xin anh đem những người nào
mà anh gọi là có lòng với nước, anh so đi sánh lại cho kỹ,
để cho thấy thực sẽ nói, chớ đừng có nghe người ta nói
mà nói theo là hỏng cả, rồi có lẽ anh sẽ lầm lấy anh nữa.
Người có lòng với nước chẳng khi nào bắt cá hai tay, được
cả công cả lợi, và cả danh tiếng nữa. Nếu thế thì quân
giả dối cả. Vì người có lòng với nước chỉ biết có
nước mà thôi, sự lợi cho nước thì làm, sự hại cho nước
thì tránh, sự sống chết lợi hại thì bỏ ra ngoài vòng cả;
nhưng cũng phải tùy tài tùy sức, sức biết đến đâu thì làm
đến đấy, biết đến đâu nói đến đấy, chuyện mình không
biết, thế không làm được, để mặc cho người khác làm,
mặc cho người khác nói, còn ai có thưởng gì cho gì, dọa nạt
gì cũng cứ giữ khư khư một lòng mà thôi, ấy là người
thực có lòng với nước đấy. Anh nghĩ thử như tôi về nước
nhà bây giờ, gặp những người như thế, cần gì đến nỗi
đợi anh khuyên bảo, rồi tôi mới biết đem lòng đề huề
với họ sao?
Còn nếu nói ngược lại, gặp những người lờ đờ, đen
không ra đen, trắng không ra trắng, bên nào cũng chẳng mất
lòng ai cả, nói trăm điều trượt đến chín mươi chín, anh
lại bảo tôi đề huề với những người đó để nhận chìm
hai mươi triệu đồng bào xuống địa ngục sao? Ấy là tôi
cắt nghĩa cho anh hiểu đấy thôi, còn như các anh như Phạm
Quỳnh thfi tôi thấy trong một hai bài trong nhật trình không
những là giả dối vẽ vời mà lại nói lắm điều hại cho
thanh niên nhiều lắm. Nếu sau khi tôi về, tôi sẽ lấy cách
biện lý mà bàn, nếu các anh ấy không đủ lẽ để trả lời,
mà lại không muốn theo tôi, vậy thì các anh có thể đề huề
được không?
<strong>4.</strong> Là anh sợ tôi chống báng sinh ra nhiều đảng,
làm hại cho nước, sau không đến kết quả tốt được. Xem
câu anh nói rằng: "Một mình cụ có lòng nhiệt thành và nhà
nước Pháp gia tâm trợ lực cũng không có kết quả hay
được". Ý anh nói đó tôi hiểu ngay: anh nói nếu tôi đem cả
dân Việt Nam trực tiếp với quyền nước Pháp để lo sửa
việc nhà, đừng cho lũ hủ bại can dự vào, thì anh chắc
nước Pháp sẽ gia tâm trợ lực cho tôi, nhưng các đảng khác
chống lại thì tôi cũng không làm gì được.
Tuổi anh còn trẻ, kiến thức anh còn hẹp, sức anh còn kém, anh
nói thế cũng phải, tôi chẳng lấy gì làm lạ, nhưng anh đã
hiểu cách tôi nghĩ thế nào, tôi làm thế nào chưa, và nhà
nước bảo hộ đã chắc vui lòng mà giúp đỡ cho tôi chưa?
Nếu chưa hiểu thì chẳng nên nói phỏng ước lù mù như thế.
Anh phải hiểu nước lấy dân làm gốc, ấy là câu chữ nho nói
rành rành mà nhất là các anh thủ cựu lại càng nhớ lâu câu
đó lắm. Tôi chưa dám nói chắc rằng: sự gì mà lòng dân vui
theo thì sự đó sẽ làm nên được, nếu dân đã bằng lòng mà
lại lợi cho nước, thì sao mà không làm được?
Còn anh lo trước nước sinh ra nhiều đảng mà hại, ấy là
hiểu lầm; trong nước nhiều đảng thì cãi cọ nhau nhiều, cãi
cọ nhiều thì sự lợi hại mới biết, dân mới có thể lựa
đảng nào phải mà theo; anh xem các nước văn minh, nước nào
mà không có bè đảng, chỉ có nước dã man, thì chỉ có một
lệnh vua mà thôi. Như nước ta anh bảo làm sao có đảng? Tôi
tưởng anh nói chữ "đảng" mà trong trí anh chưa chắc hiểu
nghĩa chữ là thế nào? Đảng là những người có ý kiến
chung, có lợi hại chung, hợp nhau lại để lo liệu làm cho
đến một mục đích chung, trong để giữ cái lợi quyền đảng
mình, ngoài để đối địch với đáng khác ý kiến mình. Đây
tôi cắt nghĩa lược qua, nhưng đại khái nghĩa chữ đảng là
thế, anh có chịu không? Nếu anh chịu nghĩa đó thì anh xem lại
nước nhà có đảng không? Tôi chắc anh sẽ trả lời rằng:
không, vì là thực không. Vậy thì anh nên đốt hương cầu chúc
cho nước nhà sẽ có đảng đã, ít nhiều cũng được, sao anh
đã vội vàng lo nước ta nhiều đảng là lẽ gì? Hay là anh nói
như Hội Khai trí tiến đức và Hội quan trường v.v… anh cho
là đảng sao? Nếu không phải vậy, thì là đảng nào?
<strong>Nước ta không có đảng nào cả. Chỉ có một lũ dựa
theo nhà nước bảo hộ để kiếm ăn, ghen ghét dua nịnh chẳng
còn có giá trị, tư cách gì nữa; gớm thay một lũ hồ tinh,
nương hơi dựa bóng tập tành đã quen! Nói rộng ra còn có các
ông cách mạng ở Tàu, ở Nhật, các ông ấy cũng tự xưng là
đảng nhưng chỉ có chủ nghĩa báo thù mà thôi, có mấy anh
thông minh can đảm đâm đầu vào lửa chết vô ích như lũ phù
du, còn dân thì có lợi ích gì?</strong> Vả lại mỗi một lúc
dậy giặc thì dân lại khốn nạn thêm, làm cho sung sướng mấy
thằng tham tàn, phao cho kẻ này, trét cho người kia, làm cho
thiên hạ tan cửa nát nhà, chết oan tù ức, các ông ấy có
biết cho không? Nhưng các ông ấy phần nhiều là anh em bạn
tôi. Năm 1906 tôi đi Tàu đi Nhật, để bàn bạc với các ông
ấy, các ông ấy không nghe đến bây giờ kết quả đã rành
rành mà người ta không còn biết thì sao? Nên đảng đó tôi
không cho là đảng. Vậy tôi hỏi anh còn đảng nào anh sẽ chỉ
cho tôi xem.
Than ôi! Các anh thiếu niên ta ôi! Xin các anh sẽ giữ cái trí
thông minh, lòng ái quốc, chậm chậm mà đi, thủng thẳng mà
xét, biết một việc cho chắc một việc, nói một câu cho trúng
một câu: số phận nước nhà là ở trong tay các anh. Các anh
chịu khó một tý, gia tâm một tý, tìm cho đến cội rễ, học
cho hết ngọn nguồn, trước phải hiểu lịch sử nước nhà,
sau phải coi phong trào thế giới: làm sao là khôn, làm sao là
dại, sao là quốc túy nên giữ gìn, sao là tệ hại phải chấm
dứt, các anh bước tới một bước là dân nhờ một bước,
các anh lạc một khoảng đường, thì nước nhà lại bị nhận
chìm mấy lần địa ngục.
<center><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/418994_2935652789415_1203931357_32412128_1736263769_n.jpg"
width="600" height="420"
alt="418994_2935652789415_1203931357_32412128_1736263769_n.jpg" /></center>
<strong>Sao các anh không mở mắt mà xem gương Á đông ta,
Nhật-Bổn nó khôn ngoan, nó gặp văn minh Âu Châu, nó chặt một
dao với phong tục cũ, nó đi theo ngay lối mới, nó kiêu người
Cao Ly, nó kiêu người Tàu, hai nước ấy cứ xăn văn mãi, tiếc
cái phong tục cũ, không chịu theo mới đến khi nó đến nơi
rồi nó trở lại nó đè đầu, mới chịu thức dậy, nay hãy
còn bối rối, Còn mình bị cỡi đầu cỡi cổ, cứ nhắm mắt
giữ khư khư lấy phong tục mất nước, đến bây giờ mới mở
mắt ra, lại không chịu đứng ngay dậy tìm cho rõ sự đời
rồi sẽ nói, cứ nói mơ màng tưởng tượng như người chiêm
bao, thì nước nhà trông vào đâu, nòi giống trông vào đâu,
chẳng lẽ còn đợi đến lớp cháu lớp chắt nữa sao?</strong>
Các anh ơi! Cuộc đời rộng như trời như biển, thiên hạ đi
đến mấy ngàn dặm trước mình rồi. Tôi xin nói thật với
các anh, tôi đã bỏ hai phần đời người tôi để tìm lấy
thuốc mà chữa nước nhà, thông minh tôi tuy kém, tài trí tôi
tuy hèn, nhưng trong lúc giao thừa này, tôi có thể dám nói
rằng: cái trách nhậm nòi giống của dân tộc Việt Nam, tôi
không nhường cho ai được cả. Tôi xin các anh thanh niên sẽ lo
ăn học cho đến nơi đến chốn, rồi lần lượt của các anh
sẽ đến nơi ngay. Tôi e các anh không có lòng, không có sức mà
gánh lấy việc đời thôi.
Còn ngày nay các anh chưa đủ tuổi, chưa đủ sức học, nếu
các anh đem những cái tư tưởng cũ của các cụ chẳng Nho
chẳng Phật mai chiều nhu nhiễm cho các anh lúc còn bé, lại
thêm vào một ít học thức nửa Âu nửa Á của các anh lúc vào
trường bên ta, muốn dựa vào đó mà xét đoán việc đời, thì
sai một ly đi một dặm,buồn bã biết là chừng nào! Đây tôi
nói thực với các anh, ấy là bệnh của các anh thiếu niên bên
ta nhiễm cho các anh đấy; bệnh ấy khó chữa nhứt, xin các anh
có lòng với nước, thì phải cẩn thận cho lắm, phải dùng
một cách rất dõng mạnh, rất nghiêm nghị mà trừ bệnh ấy
đi, nếu lôi thôi thì hỏng ngay.
Tôi xem anh là người thông minh, và các anh em ở Montpellier [3],
nhiều anh em ham học lắm, nhưng khốn nạn thay, nòi giống ta
bây giờ như giống tằm bị bệnh lâu năm, con hư thì hư rồi,
còn con có thể làm kén được, cũng bị độc đó, mà tơ thì
chẳng ra gì, hại thay! Tôi xem anh Quốc, anh Truyền và ông
Trường, rất là người thông minh bực nhứt xứ ta, nhưng xem ra
ông nào cũng bị một chứng bệnh nặng cả, chẳng biết ngày
sau có làm ra công hiệu gì cho nòi giống ta được nhờ chăng?
Hay là trước học Tàu là ông đồ hủ nho, nay học Tây là anh
đồ hủ Âu mà thôi!
Đây tôi đã nói quá nhiều, còn sự anh hỏi về tìm việc ở
Pari, thơ sau sẽ trả lời.
Sau chúc anh được mạnh giỏi và nhờ anh gởi lời thăm anh em
du học ở dưới đó đều được bình yên.
<strong>Phan Châu Trinh</strong>
_____________________
1) Về anh Đông, trong một tập hồ sơ Di cảo Phan Châu Trinh có
một thư dài 8 trang vở học trò của anh ta viết cho Phan Châu
Trinh từ Boóc-đô ngày 17-3-1925. Cuối thư ghi họ tên và địa
chỉ là: N. T. Dong. Classe de Philosophie A. Lycée national. Bordeaux
(Lớp triết học A. Trung học quốc lập. Boóc-đô)
2) Di cảo thư ngày 24-01-1925 này không còn, chúng tôi căn cứ
vào văn bản trong báo Tân Dân, số đặc biệt. Hà Nội,
24-3-1949, tr. 66-77
3) Montpellier: Đọc là Mông-pe-li-ê. Thị trấn ở miền Nam
nước Pháp, cách Pari 767 km. Anh học trò tên Đông đã viết
thư cho Phan Châu Trinh từ Mông-pe-li-ê.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12270), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét