dục thường tập trung vào những vấn đề cụ thể như: Một
kì thi chung (tốt nghiệp phổ thông và vào đại học -ND), các
tiêu chuẩn giáo dục mới, lương giáo viên..v.v.. Đây là cuộc
nói chuyện với bà Irinna Prokhorova - đại diện chính thức của
ứng cử viên tổng thống Mikhail Prokhorov – về sự kiện là
những vấn đề của nền giáo dục của chúng ta không nằm
trong những sai lầm cụ thể mà nằm ở chỗ là đất nước
vẫn chưa quyết định được mẫu người cần thiết – đấy
là một người chỉ biết thực hiện mệnh lệnh hay là một
người có tình thần sáng tạo và tư duy cởi mở, một người
sống trong xã hội rộng mở với thế giới. Vấn đề nằm
trong tiêu chuẩn nước đôi, trong sự không rõ ràng của triết
lí phát triển của đất nước, cũng có nghĩa là không rõ ràng
trong triết lí giáo dục. Có lẽ đấy cũng là những vấn đề
chung cho các nước ta nữa.
<center>* * * </center>
<h2>Hai xu hướng đối đầu nhau</h2>
<strong>Phóng viên:</strong> Thưa bà Irina Dmitrievna, theo bà đâu là
những vấn đề chính của nền giáo dục của chúng ta?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Tình hình khủng hoảng giáo dục
không có liên quan gì đến sự yếu kém năng lực của một
người nào đó. Đơn giản là xã hội đang có vấn đề mang
tính nền tảng, nó thể hiện trong tất cả các lĩnh vực của
đời sống: Chúng ta không có một bức tranh rõ ràng về thế
giới, không có mô hình của tương lai. Nếu vào đầu những
năm 90, sau khi thoát khỏi móng vuốt của chế độ toàn trị,
chúng ta nói rằng muốn phát triển như xã hội châu Âu, cởi
mở, bình thường, thì hiện nay quan niệm về tương lai đang có
sự lẫn lộn. Một mặt, người ta nói rằng cần phải hiện
đại hóa. Nhưng mặt khác, một loạt biện pháp đang được
thực thi lại đưa chúng ta đi sang hướng khác. Sang hướng
biệt lập, quân phiệt hóa, quan liêu hóa. Có cảm tưởng rằng
có hai xu hướng đang đối đầu với nhau.
Như vậy là, trong khi chúng ta chưa xác định một cách trung
thực cho chính mình rằng chúng ta muốn sống trong một nước
như thế nào, muốn có con người sau khi ra trường như thế
nào, thì chúng ta chưa thể có triết lí giáo dục được. Nếu
chúng ta phát triển theo hướng (nói một cách tương đối như
thế) xã hội cởi mở thì sẽ cần một kiểu trường học.
Còn nếu chúng ta theo mô hình xã hội khép kín, được hình
thành trong thế kỉ XX, thì lại cần một kiểu trường học
khác. Hôm nay, một mặt, chúng ta muốn hướng trường học vào
những công nghệ mới, những kiểu sách giáo khoa mới, chúng ta
tuyên bố rằng cần những người có khả năng ứng dụng một
cách mềm dẻo kiến thức đã học được và có khả năng học
tập suốt đời; nhưng mặt khác chúng ta lại đưa vào chương
trình "huấn luyện quân sự ban đầu", rồi những môn ý
thức hệ, trong khi đó lại giảm những môn nền tảng (như
thế là chúng ta đang giảm kiến thức). Tôi nghĩ rằng đây là
mô hình thiếu cân đối và sẽ sinh ra nhiều vấn đề. Vì, dù
có thông qua những đạo luật nào đi nữa thì chúng cũng chỉ
làm cho cái dây xích này dài ra mà thôi, cái này chống lại cái
kia.
Một vấn đề khác. Cơ cấu giáo dục, cả phổ thông lẫn
đại học, đã hình thành trong thời Xô Viết, được những
người có học vấn trước cách mạng soạn thảo, những
người này đã lập ra nhiều mô hình mang tính sáng tạo và đã
có thể hoàn thành- dù chỉ một phần - những mô hình này vào
đầu những năm 20 và 30. Hệ thống hoạt động không đến
nỗi tệ. Nhưng hiện nay chúng ta chưa phân tích: nền giáo dục
đó tuyệt vời ở chỗ nào (nếu bỏ đi những môn mang tính ý
thức hệ), cần phải thay đổi cái gì, còn cái gì thì không
được động chạm đến. Chúng ta chưa nghiên cứu một cách
nghiêm túc có bao nhiêu điều mới lạ và xu hướng trong những
năm đầu 90. Đấy là sự phát triển của các dạng trường
lớp mới, là dự định cải cách đại học, nhưng đã không
được thực hiện. Và tôi có cảm giác rằng chúng ta thường
mắc lỗi của người Nga: xây dựng lại tất. Đấy bao giờ
cũng là chuyện bất khả thi, chúng ta thường làm công việc
rời non lấp biển, rồi sau đó anh dũng khắc phục khó khăn mà
chúng ta gặp.
Cương lĩnh của ứng cử viên tổng thống Prokhorov đã nói rõ:
chúng tôi cho rằng giáo dục phải phát triển phù hợp với quan
niệm về xã hội. Chúng ta là một đất nước hiện đại, đã
hội nhập vào cộng đồng thế giới; chúng ta có một tiềm
năng tri thức rất lớn, nhưng chúng ta lại thường xuyên đánh
mất (đây là điều không thể chấp nhận được). Vì vậy mà
cương lĩnh tranh cử đưa ra một loạt biện pháp liên quan đến
cả giáo dục đại học lẫn phổ thông, đến các môn khoa học
cơ bản và văn hóa (đấy là một nhóm vấn đề liên quan mật
thiết với nhau), những biện pháp này chỉ rõ làm thế nào
vừa giữ được truyền thống, giữ được tính đặc thù của
nền giáo dục của chúng ta, đồng thời lại cải biến nó cho
những mục đích mới.
<h2>Địa vị của người thày</h2>
<strong>Phóng viên:</strong> Bà có nghĩ rằng tình hình giáo dục
phụ thuộc rất nhiều vào địa vị của người thày trong xã
hội hay không?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Địa vị của người thày trong xã
hội hiện nay rất thấp. Điều đó được phản ánh cả trong
hệ thống tiền lương của giáo viên. Nghề thày giáo, cũng như
nghề bác sĩ, chịu trách nhiệm về sức khỏe, cả tinh thần
lẫn thể lực, của con người. Vì vậy mà tình hình này thể
hiện quan hệ của xã hội đối với con người. Đấy là
những nghề bị thua thiệt về quyền lợi. Trong khi đó, điều
quan trọng là phải nhận thức được thày giáo trong xã hội
hiện đại là người như thế nào, địa vị ra sao, biện pháp
nâng cao trình độ phải như thế nào, mức độ tự do trong
việc giảng dạy đến đâu.
Tăng lương không thì chưa đủ. Thí dụ, việc thay đổi nguyên
tắc đánh giá giáo viên làm cho những thày giáo có lòng tự
trọng bị tổn thương rất nặng. Nghĩa là chúng ta phải xác
định chúng ta cần kiểu giáo dục nào và cho đất nước nào.
Và lúc đó mới hiểu được người thày phải có những tiêu
chuẩn nghề nghiệp gì. Nếu chúng ta nói: thay vì học thuộc
lòng các đề mục và trả lời các câu hỏi, chúng ta muốn
dạy trẻ con lựa chọn thông tin, suy nghĩ và sử dụng nguồn
thông tin, nghĩa là đào tạo ra những con người biết tư duy
thì cần một kiểu giáo viên. Nhưng nếu chúng ta muốn có một
đám đông chỉ biết vâng lời, những kẻ bao giờ cũng vỗ tay
và nói "đồng .. ý..!" – thì lại cần những người thày
có phẩm chất hoàn toàn khác.
<h2>Có thể giáo dục được lòng yêu nước hay không</h2>
<strong>Phóng viên:</strong> Bây giờ người ta hay nói về vai trò
của giáo dục. Trong đó có giáo dục tinh thần yêu nước. Có
thể giáo dục được tình yêu đối với tổ quốc hay không?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Không có môn học gọi là tinh
thần yêu nước. Tình yêu đối với tổ quốc, cũng như mọi
tình cảm khác là cái mang tính cá nhân, và được giáo dục,
thí dụ như trong gia đình. Rõ ràng là: chúng ta không thể tạo
ra được những người yêu nước từ một môn học có tên là
"tinh thần yêu nước". Nếu trong nhà trẻ người ta nhục
mạ trẻ con, nếu trong nhà trường không có những điều kiện
cho học sinh tiếp xúc với kiến thức một cách bình đẳng và
không có điều kiện thăng tiến xã hội thì mọi lời kêu gào
đều chẳng có tác dụng gì. Vì vậy mà lòng yêu nước được
giáo dục thông qua trách nhiệm của chính quyền đối với xã
hội. Chúng ta đã đánh mất tính cạnh tranh trong lĩnh vực giáo
dục. Thế mà toàn thế giới, đấy là nói những nước tiến
bộ - châu Á, châu Âu hay Mĩ thì cũng thế - đều xây dựng
dựa trên những người có văn hóa cao. Ngay cả người công
nhân trong bất cứ xí nghiệp nào cũng đều là người có văn
hóa cả.
Trong những năm 90, khi không hề có sự cổ xúy nào về lòng
yêu nước thì trẻ con vẫn viết: Nga là đất nước tuyệt
vời nhất. Muốn giáo dục lòng yêu nước thì còn cần phải
chứng tỏ rằng chúng ta có một nền văn học tuyệt vời như
thế nào (trong bối cảnh chung của thế giới). Chứ không phải
là những buổi học chính trị: ông tổng thống hiện nay hay
ông trước nói cái gì.
<h2>Về nhận thức mang tính đế quốc chủ nghĩa.</h2>
<strong>Phóng viên:</strong> Nga có cơ cấu liên bang. Điều đó
được giáo dục như thế nào trong nhà trường?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Tôi xin đưa ra đây một thí dụ,
chứng tỏ rằng mô hình giảng dạy lịch sử và văn học mang
tính đế quốc chủ nghĩa còn sót lại từ thời Xô Viết là
không phù hợp đến mức nào. Một đồng nghiệp của tôi thuở
thiếu thời từng sống ở Trung Á. Ông bà của bà này là
những chính trị phạm bị đày đến vùng đó từ trước cách
mạng (1917 - ND). Trẻ con ngồi ở trường để viết bài văn
"Buổi sáng trong rừng mùa đông". Bên ngoài cửa sổ - 400C,
cồn cát và lạc đà. Để cho những đứa trẻ chưa từng bao
giờ đến khu vực miền Trung có thể tưởng tượng được
cảnh mùa đông, người ta đem treo trước mặt chúng một bức
tranh và chúng viết. Đấy là minh chứng cho cách tiếp tận theo
lối đế quốc chủ nghĩa đối với lịch sử và văn hóa, và
tôi có cảm tưởng rằng hiện nay người ta vẫn sử dụng cách
tiếp cận như thế. Chúng ta là một đất nước đa tôn giáo
và đa văn hóa. Và nhiệm vụ chủ yếu của các thày giáo, các
chuyên gia, những người làm trong các ngành nhân văn là viết
một cuốn lịch sử khác về đất nước. Chúng ta cần phải
hiểu: sự đa dạng văn hóa phải trở thành một phần của
lịch sử đất nước.
Thế mà một đất nước to lớn và đa dạng như thế lại qui
về có Moskva và khu vực miền Trung, không có hiểu biết về
đặc trưng lịch sử văn hóa khu vực. Không phù hợp, cả lúc
đó lẫn bây giờ. Tôi không nói rằng phải phá bỏ lịch sử
chung rồi ai muốn làm gì thì làm. Nhưng cần phải xác định:
đất nước ta là thế nào, đây là liên bang hay một đế chế
mới. Trên danh nghĩa thì chúng ta là Liên bang Nga. Nhưng thực
tế là một đế chế.
Mô hình biệt lập đang được áp dụng. Đời sống của đất
nước ta hoàn toàn không tương thích với các nước khác, đấy
là nói những nước có cùng nền văn hóa Âu châu. Từ đó mới
có hiện tượng là người thanh niên mới bước vào đời mang
theo trong đầu mô hình thế giới đóng kín: "xung quanh đầy
dẫy kẻ thù", "chúng ta có di sản tinh thần khác
hẳn"..v.v.. Điều này có thể thuận tiện cho việc quản lí,
nhưng sẽ cực kì bất tiện khi phải tiến hành công việc
hiện đại hóa. Không thể ngồi một lúc trên hai cái ghế
được: hoặc là một dân tộc thiếu hiểu biết, sẵn sàng
tuân phục (nhưng đừng có đòi hỏi những người đó sáng
tạo và xây dựng được đất nước vĩ đại) hoặc là những
con người sáng tạo. Xã hội của chúng ta là xã hội thế kỉ
XXI, nhưng hệ thống quản lí thì lại thuộc thế kỉ XVI-XVII.
Khoảng cách kinh khủng giữa một xã hội năng động và sự
cổ lỗ của bộ máy quản lí tạo ra muôn vàn cuộc xung đột.
Cần phải nói về khế ước xã hội, chuyện này diễn ra ba
trăm năm nay rồi. Còn chúng ta lại chỉ có những nhà độc tài
vị đại. Nhiều ứng cử viên nói thẳng: chúng ta cần một Sa
hoàng. "Chúng ta" là ai – tôi không hiểu rõ lắm. Với mô
hình như thế thì không thể nào đi xa được. Thế thì "lịch
sử" nào cũng chỉ là một hình thức khác của cái lịch sử
mang tính đế quốc chủ nghĩa mà thôi. Hơn thế nữa, đấy là
lịch sử của nhà nước chứ không phải là lịch sử của con
người (Sa hoàng đe dọa cả nửa nước, nhưng đấy là để cho
nhà nước trở thành vĩ đại). Đấy là lời biện hộ cho tất
cả mọi tội lỗi, tất cả những tên độc tài trong lịch sử
của đất nước chúng ta. Thậm chí tôi có thể nói rằng
đấy là mô hình sai lầm kinh khủng. Đã đến lúc thay đổi.
Vì vậy mà những nhà cải cách của chúng ta luôn luôn bị bôi
nhọ (đấy là những người định thay đổi một cái gì đó).
Họ bao giờ cũng là kẻ thù của nhân dân. Còn những nhà độc
tài và toàn trị lại được coi là những vị anh hùng, ý
tưởng về sự vĩ đại cũng được giải thích theo cách đó.
Vĩ đại của cái gì? Hóa ra là một đất nước vĩ đại mà
không có con người. Con người cản trở. Con người luôn luôn
là tù binh của những mơ tưởng địa chính trị hão huyền. Và
cái lịch sử đó tiếp tục được giảng dạy trong trường
phổ thông, trường đại học và sau đó thì người ta viết
luận án tiến sĩ.
Mô hình khác – đa văn hóa, đa tôn giáo, một đất nước
tươi đẹp, có thể được quản lí theo những nguyên tắc hoàn
toàn khác. Chuyện này không thể giải quyết trong ngày một
ngày hai được. Cần phải thay đổi nhận thức và hiểu biết.
Dân chúng ra quảng trường Bolotnaia để làm gì (ý nói người
biểu tình – ND)? Họ đòi một quan niệm khác về đất
nước: đứng đầu không phải là một nhà độc tài phân phát
của bố thí mà một người quản lí chịu một phần trách
nhiệm, người phối hợp hành động, còn bây giờ xã hội trên
khắp thế giới đều tự tổ chức một cách tuyệt vời rồi.
Xã hội có thể sống một cách độc lập. Chúng ta đã bước
lên một nấc mới của nền văn minh, nhận thức của nhân dân
cao hơn, khả năng tự tổ chức cũng cao hơn rồi.
<h2>Học vấn – chiếc thang xã hội cho trẻ em</h2>
<strong>Phóng viên:</strong> Hiện nay mọi người đều tìm cách
học đại học. Chắc là tốt chứ ạ?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Ngược đời là ở chỗ xã hội
khao khát học vấn. Tôi đã gặp rất nhiều người – thí dụ
những người di dân bất hạnh. Tất cả những người đó
đều tiết kiệm tiền để cho con ăn học. Họ hiểu rằng học
vấn là cái thang cho con em vào đời. Nhưng không ai chịu nhìn
nhận chuyện này. Hãy tạo điều kiện tiếp xúc bình đẳng
với kiến thức. Người ta cố tình lờ đi tình trạng là mỗi
người đều có hoàn cảnh xuất thân khác nhau. Có những đứa
trẻ xuất thân từ những gia đình có văn hóa cao, chúng đã
được chuẩn bị cho việc tiếp nhận học vấn, trong khi đó
lại có những đứa trẻ có tài nhưng xuất thân từ những gia
đình nghèo hèn, những đứa trẻ này không thể nào cạnh tranh
với nhau được. Nghĩa là cần phải có hệ thống giảng dạy
mềm dẻo cho những đứa trẻ đó. Tôi không có câu trả lời
cho câu hỏi này, nhưng nếu chúng ta thực sự muốn tạo cơ
hội tiếp xúc với kiến thức thì phải hiểu cách thức xây
dựng trường học cho phù hợp với mức độ học vấn có sẵn
của các cháu. Có thể phải có sự chuẩn bị ngay từ lớp
mẫu giáo.
<strong>Phóng viên:</strong> Và để ý tới những cháu có năng
khiếu?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Vâng, để ý tới những cháu có
năng khiếu. Phải hiểu rằng đứa trẻ không có nền tảng văn
hóa thì không thể nào bứt phá lên được. Nghĩa là phải lập
ra những chương trình thật cụ thể. Thí dụ, quĩ Mikhail
Prokhorov theo dõi một số nhà trẻ. Đấy là những đứa trẻ
tuyệt vời, rất có năng khiếu. Nhưng chúng là những đứa bé
của trại trẻ mồ côi, không có khả năng thích ứng với
cuộc đời, không có nghề nghiệp. Con trai lập tức rơi vào
các tổ chức tội phạm, con gái thì vào những tổ chức khác.
Trường hợp tốt nhất là đi làm trong các liên hiệp (thí dụ
như ở Norilsk). Những đứa trẻ này không có tương lai. Vì
vậy hiện nay chúng tôi bắt đầu lập những chương trình trợ
giúp: cung cấp cho chúng học phí, xác định nghề, cho chúng đi
học.
Tôi cho rằng giai đoạn hiện nay là sự kết hợp đúng đắn
của việc toàn dân đi học với những môn căn bản và hệ
thống mềm dẻo, tạo điều kiện rút ngắn sự bất bình
đẳng đó. Đấy là việc khả thi, nhưng cần phải giao một
phần công việc cho các tổ chức xã hội, các hiệp hội giáo
viên, các quĩ từ thiện, chuyên ủng hộ văn hóa và giáo dục.
<strong>Phóng viên:</strong> Và giao cho họ việc soạn thảo những
chương trình như thế?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Vâng. Nhưng chúng ta có truyền
thống độc tài. Nhạc trưởng là gì? Đấy là người có thể
biến mọi thứ thành hài hòa. Ông ta làm công tác phối hợp.
Nhưng ông ta không chạy qua chạy lại và chơi thay cho từng
nhạc công, rồi nói rằng ông ta chơi tốt hơn. Ở nước ta
mọi chuyện diễn ra đúng như thế. Tổng thống tự đứng ra
theo dõi việc người ta hàn vá đường ống bị vỡ ở Saransk.
<strong>Phóng viên:</strong> Nếu không thì họ không hàn.
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Nếu không thì họ không hàn. Nhưng
xin lỗi, đây là mô hình quản lí kiểu gì vậy? Người ra cho
rằng xã hội ta chẳng làm được việc gì hết. Đấy là một
sai lầm khủng khiếp. Trong những năm 90, chúng ta đã thấy xã
hội có khả năng tự tổ chức tuyệt vời như thế nào, nhân
dân đã xây dựng cơ sở hạ tầng từ con số không, đã đánh
đuổi những tên lưu manh. Cần phải chuyển giao một phần
trách nhiệm cho xã hội dân sự, xã hội sẽ tìm được biện
pháp và có những đề xuất mang tính chuyên môn cao trong lĩnh
vực giáo dục.
<h2>Bàn về lợi ích của Harry Potter</h2>
<strong>Phóng viên:</strong> Hiện nay "văn học" trong nhà
trường đang gặp thảm họa. Là một nhà ngôn ngữ học, bà có
ý kiến gì về vấn đề này?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Tôi cho là ở phổ thông và đại
học phải giảng dạy nhiều "văn học" hơn nữa. Cần phải
nghiên cứu cả văn học nước ngoài nữa. Ở nước ta tất cả
mọi người đều chỉ đọc mỗi cổ điển thôi. Bây giờ lại
vừa xuất hiện ý tưởng về 100 cuốn sách mà mọi người
đều phải đọc. Đây không phải là giáo dục mà là đánh
tráo, học vẹt. Xin hỏi, các cháu lớp mười ở các khu vục
nghèo khổ đọc gì? Chúng có đọc Dostoevsky không? Tôi còn
nhớ: nói chung ở trường thường học những bài cực kì chán.
Trẻ con đã hình thành thái độ chán ghét và không tin vào bài
học nữa. Liệu có nên xem xét lại ý tưởng là trẻ em phải
đọc sách gì không? Ta cần loại văn học giải trí kiểu gì
để chúng giành nhau những cuốn sách hay, rồi sau đó chúng
bắt đầu đọc những cuốn khác?
<strong>Phóng viên:</strong> Thí dụ như Harry Portter đã lôi cuốn
cả những cháu chưa bao giờ đọc bất cứ cuốn sách nào.
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Hoàn toàn chính xác. Còn những
lời kêu gào về Harry Portter, cuốn sách bị người ta lăng mạ
mà chẳng hiểu lăng mạ vì chuyện gì, làm cho tôi hoảng sợ.
Đây là một câu chuyện hay, nhân bản, nó nêu được nhiều
vấn đề nghiêm túc đối với trẻ em (và cả người lớn
nữa). Tại sao ở nước ta lại không khuyến khích đọc những
cuốn sách giải trí như thế? Vì là đã có chỉ thị mang tính
ý thức hệ: dứt khoát phải đọc "cuốn này, cuốn này".
<strong>Phóng viên:</strong> Và tất cả mọi người đều nhắm
mắt trước hiện tượng là trẻ em không đọc các tác giả
đó và không đọc một khối lượng như thế.
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Vâng, đúng thế. Là một nhà ngôn
ngỡ học, tôi có thể nói rằng: tác phẩm già dần đi. Chúng
trở thành sự kiện lịch sử, cần phải nghiên cứu sâu ở
đại học (khoa ngôn ngữ học chẳng hạn). Vì thường xuyên
xuất hiện những tác phẩm văn học mới, hay, đồng điệu
với tâm hồn trẻ em hiện nay.
<strong>Phóng viên:</strong> Nghĩa là bà đề nghị nhà trường
giảng dạy văn chương hiện đại?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Đây là lĩnh vực đòi hỏi trình
độ của giáo viên, giáo viên phải có khả năng kết hợp
những bài bắt buộc với những bài ngoại khóa.
Nói chung, có thể nói rằng phần nhân văn trong giáo dục đã
bị đánh giá thấp. Ở Nhật, cả ở đại học lẫn cao đẳng,
không phụ thuộc vào ngành học, hai năm đầu tất cả sinh viên
đều học các môn nhân văn, đến mức có thể viết được
những bài Haiku. Đây không phải là sự ngông cuồng, mà người
ta hiểu rằng những môn nhân văn chính là cơ sở giúp người
ta học và học tập suốt đời. Những môn này giúp phát triển
trí tưởng tượng và khả năng thích ứng. Còn ở nước ta thì
lại giảm những môn nhân văn. Cần phải đưa những môn này
trở lại lại phổ thông và đại học (các khoa như toán, kinh
tế…).
<strong>Phóng viên:</strong> Bà nghĩ thế nào khi hiện nay học sinh
giỏi máy tính trong khi các thày giáo thì ngược lại?
<strong>Irina Prokhorova:</strong> Đây đúng là vấn đề. Làm sao
trẻ em có thể tin cậy thày giáo, nếu thày là người của
thế kỉ trước? Công nghệ mới – thể hiện một kiểu nhận
thức mới, phản ứng và tiếp nhận thông tin kiểu mới. Trẻ
em – cũng như cách đây hai ba trăm năm: ham hiểu biết, tò mò.
Nhưng chúng sống trong thời đại khác, ta cần phải có cách
cung cấp thông tin khác trước. Thông tin kiểu gì. Chứ không
được lên án: không có hồn (chỉ chúi mũi vào công nghệ).
Điều này chỉ dẫn đến sự xa cách, sự phủ nhận người
thày trong lòng học sinh mà thôi. Tôi xin nói thêm là người
thày nên có tình yêu đối với học sinh và có trình độ cao.
<em><strong>Nguồn:</strong> dịch từ nguyên bản tiếng Nga tại
địa chỉ
http://www.russ.ru/Mirovaya-povestka/Poka-my-dlya-sebya-chestno-ne-opredelim-v-kakoj-strane-hotim-zhit-kakogo-cheloveka-hotim-poluchit-u-nas-ne-budet-nikakoj-koncepcii-obrazovaniya</em>
<em><strong>Người thực hiện phỏng vấn:</strong> Natalia
Ivanova-Gladinshikova.</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12277), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét