nước Việt Nam. Vì vậy, chúng ta đang chia mừng với 60 triệu
dân Miến Ðiện, khi thấy chính quyền quân phiệt có vẻ thành
thật muốn nước họ được sống trong tự do dân chủ. Nếu
tình trạng này tiếp tục, trong ba, bốn năm nữa, quyền hành
sẽ được chuyển giao cho một chính phủ do dân Miến Ðiện
bầu lên.
Nhưng có một quốc gia khác ở tận Phi Châu cũng rất đáng quan
sát và đáng khen ngợi, không thua gì Miến Ðiện. Ðó là
Sénégal, một cựu thuộc địa của Pháp với 13 triệu dân,
nằm bên bờ Ðại Tây Dương. Ðiều đáng khen ngợi ở Sénégal
là họ vừa thực hiện một cuộc chuyển giao quyền hành trong
hòa bình, nhiều người ở bên ngoài phải kinh ngạc. Trước khi
dân Sénégal bỏ phiếu ngày 25 Tháng Hai, nhiều tòa đại sứ
Tây phương đã khuyên kiều dân của họ hãy tạm rời xứ này,
đi đâu thì đi chớ không nên ở lại. Họ tiên đoán sẽ có
hỗn loạn sau cuộc bỏ phiếu. Ông tổng thống cũ thế nào
cũng đắc cử vì ông rất nhiều thủ đoạn. Ứng cử viên
đối lập chắc chắn sẽ tố cáo gian lận. Hai phe sẽ đổ ra
đường đánh nhau, giết nhau. Có hỗn loạn thì có cướp bóc.
Dân Sénégal cũng lo. Họ đã được người Pháp trao trả độc
lập từ 1960. Ông tổng thống đầu tiên Léopold Senghor nổi
tiếng là một thi sĩ viết tiếng Pháp, đã tạo được truyền
thống tương đối dân chủ khi sau 20 năm ông tự rút lui khỏi
cái ghế tổng thống, về hưu thật sự để làm thơ!
Nhưng kết quả khiến nhiều người kinh ngạc. Cựu Tổng Thống
Abdoulaye Wade quả nhiên có tham quyền cố vị thật. Ông đã làm
hai nhiệm kỳ rồi, đáng lẽ theo Hiến Pháp không được ứng
cử nữa. Năm ngoái Quốc Hội bù nhìn của ông tu chính Hiến
Pháp, cho phép ông tranh cử thêm. Ông Putin sửa Hiến Pháp Nga
để kéo dài nhiệm kỳ, ông Abdoulaye Wade đâu kém gì? Ðiều
ông Abdoulaye Wade không ngờ là dân chúng Sénégal đã chán chế
độ tham nhũng, bất lực của ông quá rồi. Ông chỉ được 34%
số phiếu trong vòng đầu, đến vòng thứ hai thì thua đối
thủ, Macky Sall, một cựu thủ tướng. Ông Wade sau cùng đã hành
động một cách đáng khen ngợi, ông công nhận mình đã bị
dân cách chức! Ông muốn đóng vai một chính khách về hưu còn
đầy đủ tư cách, hơn là một bạo chúa tham lam ngu ngốc.
Chuyển giao quyền hành là một cuộc trắc nhiệm cho tính chất
ổn định của một chế độ. Nó cũng là một thử thách cho
sự trưởng thành của một quốc gia. Nước Sénégal mới vượt
qua được thử thách quan trọng đó; ít nhất trong năm 2012 này.
Nước Miến Ðiện cũng mới vừa đi qua cuộc thử thách khác.
Người dân Miến Ðiện đã dám bỏ phiếu theo lựa chọn của
họ, không sợ hãi. Những người cầm quyền ở Miến Ðiện
cũng đáng khen, không khác gì cựu Tổng Thống Wade ở Senegal.
Họ chấp nhận kết quả phản ảnh ý nguyện của người dân.
Năm nay, bên Trung Quốc cũng sẽ diễn ra một cuộc chuyển giao
quyền hành. Không phải dân chúng chọn một lớp lãnh đạo
mới, vì dân Trung Hoa chưa có quyền đó. Họ sẽ phải chờ
Ðại hội thứ 18 của đảng Cộng Sản Trung Quốc chọn lựa,
rồi toàn dân sẽ được vỗ tay hoan hô. Cộng Sản Trung Quốc
muốn tập trung quyền hành trong tay đảng của họ, lấy lý do
là làm như vậy để bảo đảm sự ổn định, không để xáo
trộn chính trị làm cho kinh tế chậm phát triển. Nhiều người
Trung Quốc đã lên tiếng bác bỏ lý luận đó, họ đều bị
bịt miệng hết.
Nhưng thật sự nền chính trị ở Trung Quốc có ổn định hay
không? Qua những tin tức được lọt ra ngoài, dù đảng Cộng
Sản đã kiểm soát chặt chẽ, thì không thể nói là có ổn
định. Mọi người đều biết trong kỳ đại hội tới, Cộng
Sản Trung Quốc sẽ chọn ông Tập Cận Bình làm chủ tịch
đảng, chủ tịch nước thế chỗ Hồ Cẩm Ðào; còn ông Lý
Khắc Cường sẽ lên ghế thủ tướng thay Ôn Gia Bảo. Nhưng
guồng máy quyền lực ở Trung Quốc còn rất nhiều ghế mà
người ta đã và đang giành giật. Nhưng ai theo dõi tin tức
đều biết, trong nội bộ đảng Cộng Sản Trung Quốc đang
diễn ra một cuộc đấu đá giữa hai phe, bên ngoài coi bộ êm
đềm nhưng bên trong không biết những cơn sóng ngầm nào sẽ
bất ngờ nổi lên từ nay cho đến cuối năm. Phe thứ nhất là
những "vương tôn" vào hùa với nhau vì là con cháu của
những lãnh tụ đảng thời trước; họ được cựu Chủ Tịch
Giang Trạch Dân và nhóm lãnh tụ Thượng Hải hỗ trợ; họ chú
trọng đến việc bảo vệ các quyền lợi với các khẩu hiệu
tả phái mị dân. Phe thứ hai thường gọi là "Ðoàn Phái"
vì từng tập trung trong Ðoàn Thanh Niên Cộng Sản thời Hồ
Cẩm Ðào cầm đầu, có khuynh hướng muốn cải cách nhanh hơn.
Họ giành nhau ngồi vào những chiếc ghế trong Thường Vụ Bộ
Chính Trị; trong Ban Bí Thư, trong Quân Ủy Trung Ương, vân vân.
Chúng ta đã chứng kiến cảnh một lãnh tụ phe Vương Tôn là
Bạc Nhất Ba, bí thư Trùng Khánh bất ngờ mất chức. Sau đó,
có tin đồn trên Internet là xe tăng kéo ra đường phố Bắc Kinh
để ngăn đảo chính. Tin đảo chính bị bác bỏ, nhưng cuộc
đấu lại diễn ra trên các mạng Internet. Ngay sau khi họ Bạc
thất thế, một mạng tả khuynh ở Trung Quốc gọi là Utopia đã
viết rất nhiều bài bênh vực ông ta (http://www.wyzxsxcom). Trên
mạng này, họ tố cáo Ôn Gia Bảo vận động hạ bệ Bạc
Nhất Ba theo chỉ thị của Mỹ quốc! Mạng này còn nhận
định: Nếu cuộc tranh chấp quyền lực không khéo giải quyết
thì "Ðảng Cộng Sản Trung Quốc có thể sẽ tách làm hai!"
Ngày hôm qua, mạng Utopia bị công an mạng ra lệnh đóng cửa
trong một tháng. Lý do được đưa ra là Utopia đã nói xấu
giới lãnh đạo, dèm pha đại hội đảng thứ 18 sắp tới.
Người quản đốc mạng là Phạm Cảnh Cương (Fan Jinggang), hỏi
bằng cớ thì công an mạng không đưa bằng cớ nào cả. Nhà
nước muốn đóng là đóng, không được thắc mắc.
Nhưng cuộc tranh chấp giữa hai nhóm Ðoàn Phái và Vương Tôn
không phải do vấn đề chủ trương, chính sách khác nhau. Thực
chất là họ tranh giành quyền hành và lợi lộc do quyền hành
đem lại. Bạc Nhất Ba tuy tự quảng cáo các chiến dịch chống
băng đảng tham nhũng, và hô hào trở lại các khẩu hiệu và
bài hát thời Mao Trạch Ðông làm một "Mô hình Trùng Khánh,"
nhưng trong thực tế lại cầm đầu một mạng lưới tham nhũng
khổng lồ. Những tin tức mới được tiết lộ sau khi Bạc
mất chức cho thấy bà vợ của ông ta là Cốc Khai Lai (Gu
Kailai). bị nghi ngờ liên can đến cái chết của Neil Heywood,
một thương gia người Anh quốc; cái chết ở Trùng Khánh
được giải thích là vì uống rượu quá chén, nhưng bị đem
thiêu xác ngay.
Viên giám đốc công an Trùng Khánh Vương Lập Quân đã đặt
câu hỏi về vụ này với Bạc Nhất Ba, nên bị cất chức.
Quân sợ mất mạng, đã xin hẹn gặp lãnh sự Anh ở Trùng
Khánh, rồi lại đổi ý, xin tị nạn với tòa Tổng Lãnh Sự
Mỹ ở Thành Ðô, cho nó xa hơn. Hành động đó đưa tới những
biến cố dây chuyền khiến Bạc Nhất Ba bị cách chức.
Nhưng phe Ðoàn Phái đã chặt chân tay của họ Bạc từ trước.
Một người em vợ Bạc Nhất Ba là Thiếu Tướng Cốc Tuấn San
(Gu Junshan) đã bị cất chức và bị bắt vì tội tham nhũng.
Cốc Tuấn San từng đứng đầu Cục Hậu Cần, lo về tiếp
liệu trong quân đội, một chức vụ tha hồ rút ruột các dự
án. Người đã điều tra và truy tố San là Lưu Nguyên, một con
trai của Lưu Thiếu Kỳ. Nguyên được Ðặng Tiểu Bình cứu,
đưa về học ở Bắc Kinh, sau khi Lưu Thiếu Kỳ bị Mao Trạch
Ðông làm nhục đến chết. Năm ngoái Lưu Nguyên (Liu Yuan) mới
được Hồ Cẩm Ðào đích thân thăng lên hàng tướng, và đang
hy vọng sẽ được vào Quân Ủy Trung Ương trong nhiệm kỳ
tới. Việc bắt giam Cốc Tuấn San xẩy ra vài ngày trước khi
Bạc Nhất Ba mất chức, là một "công trạng" giúp Lưu
Nguyên lên cao hơn.
Khác với những vụ điều tra và truy tố tham nhũng ở các
nước dân chủ tự do, các biến cố ở Trung Quốc diễn ra hoàn
toàn thầm lặng, theo truyền thống "thâm cung bí sử."
Người dân Trung Quốc chỉ được biết tin tức sau khi một phe
đã hoàn toàn chịu thua phe bên kia. Việc thay bậc đổi ngôi
trong hàng ngũ lãnh đạo chỉ những lãnh tụ trong đảng biết
với nhau mà thôi. Từ khi thành lập nhà nước Cộng Sản Trung
Quốc, chỉ có hai lần việc chuyển quyền diễn ra một cách êm
thấm, là khi Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Ðào lên. Nhưng cả hai
người này đều do một tay của Ðặng Tiểu Bình chỉ đích
danh chọn lựa!
Dân Trung Hoa, với dân số đông gấp 100 lần nước Sénégal,
vẫn chưa có quyền quyết định chọn người lãnh đạo đất
nước họ, như những người dân ở nước Phi Châu nhỏ bé kia.
Ðiều khiến những người như Ôn Gia Bảo lo lắng là nếu
không dân chủ hóa sớm, thì xã hội Trung Quốc sẽ bất ổn,
gây chướng ngại cho việc phát triển kinh tế. Ông Ôn Gia Bảo
hô hào cải tổ chính trị, không chắc đã vì ông ta yêu dân
chủ tự do. Các nhà độc tài muốn dân chủ hóa, lý do chính
là họ cần bảo vệ ngay địa vị và quyền lợi của gia
đình, của con cháu họ. Một chế độ với những tranh chấp
quyền lực trong hậu trường như ở Bắc Kinh không bảo đảm
tương lai, những những kẻ có tiền thấy đầy rủi ro. Bất
cứ ai, sau bao năm lo tích lũy của cải, cũng có thể bị mất,
như Lưu Thiếu Kỳ, như Giang Thanh, hay Bạc Nhất Ba, Cốc Tuấn
San! Chỉ có một xã hội sống trong pháp luật và mọi người
bình đẳng trước pháp luật mới bảo đảm được sinh mạng
và tài sản cho mọi người.
Ðó cũng là lý do chính khiến chính quyền Miến Ðiện chịu
trả tự do cho người dân, chấp nhận các luật chơi dân chủ.
Vì chỉ chế độ Dân Chủ mới bảo đảm được đời sống
ổn định, cho tất cả mọi người. Trong chế độ dân chủ,
quyền hành của cả guồng máy nhà nước, của chính phủ, của
công an hay quân đội, luôn luôn bị ràng buộc bởi những hạn
chế ghi rõ trong Hiến Pháp, trong luật lệ. Bất cứ ai đóng vai
trò lãnh đạo đều phải chịu trách nhiệm, có chức trách
(accountability) do vai trò mà họ phụ trách. Nếu thiếu các yếu
tố này, xã hội không thể nào ổn định.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12256), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét