tháng vừa qua – một phản kháng tuyệt vọng chống lại sự
đàn áp dân tộc họ. Nhà nước phản ứng cứng rắn không
khoan nhượng.</strong></em>
Tiếng tụng kinh đều đều của các nhà sư Tây Tạng, có
tiếng trống kèm theo, xuyên qua các vết nứt của căn nhà nhỏ
bằng đất sét. Ở bên trong, cha mẹ của Tsering Kyi đã bày
bơ, bánh và trà sữa lên bàn cho các nhà sư, trên tường có
treo một tấm chân dung to của Đạt lại Lạt ma. "Con gái tôi
rất tôn kính Ngài", người cha nói. Đau buồn sâu sắc pha trộn
với tự hào thách thức trong giọng nói của ông ấy.
Đấy không phải là một tang lễ bình thường, cái mà họ đang
cử hành ở đây – dưới chân của một tu viện trên cao
nguyên Tây Tạng trong tỉnh Cam Túc. Vì Tsering Kyi, người phụ
nữ trẻ tuổi vẫn còn đi học, đã tưới xăng lên người ở
một chợ rau quả trong huyện lỵ Mã Khúc vào đầu tháng 3 và
đã tự thiêu. Cô ấy hai mươi tuổi. Tsering Kyi thuộc trong số
ít nhất là 27 người Tây Tạng đã tự thiêu từ tháng 3 năm
2011 để phản đối sự đàn áp của Trung Quốc, 18 người trong
số đó đã chết. "Cuộc sống không còn có ý nghĩa gì cả,
nếu như chúng ta không làm gì cho Tây Tạng", người ta cho rằng
cô ấy đã nói như thế trong gia đình.
<center><img src="http://danluan.org/files/u1/sub02/image001_21.jpg"
width="600" height="419" alt="image001_21.jpg" /></center>
<center><em>Tự thiêu ở Đạo Phu trong tháng 11 năm 2011. Ảnh: Der
Spiegel</em></center>
Làn sóng tự sát lại khiến cho người ta nhìn đến vùng cao
nguyên cạnh dãy núi Himalaja. Người biểu tình lại bị cảnh
sát bắn chết – cuộc nổi dậy quanh Tây Tạng vẫn tiếp
tục. Nó đe dọa sự ổn định của một vùng đất trải qua
các tỉnh Cam Túc, Tứ Xuyên, Thanh Hải và Vân Nam ở phía Tây
của Trung Quốc, gần 3,5 triệu người Tây Tạng sống ở trong
đó. Tức nhiều hơn vùng trung tâm của Tây Tạng khoảng 500.000
người, vùng mà năm 1950 Trung Quốc đã "giải phóng" bằng quân
sự và sau đấy đã sáp nhập như là "vùng tự trị".
Vào ngày 10 tháng 3, nhà sư 18 tuổi Gepey tự thiêu ở A Bá, ông
ấy tự đốt mình ở phía sau một trại lính Trung Quốc. Giới
người Tây Tạng lưu vong nói rằng qua đó mà ông ấy muốn
nhắc nhở đến lần nổi dậy bất thành của người Tây Tạng
năm 1959. A Bá, một nơi tu hành trong tỉnh Tứ Xuyên, là trung
tâm của phong trào phản kháng chống Trung Quốc. Hiện giờ,
quyền lực nhà nước đang dùng một lực lượng an ninh lớn
để cô lập vùng này với thế giới bên ngoài.
Và ở Đồng Nhân, trong tỉnh Thanh Hải, nhà sư Jamyang Palden đã
tự thiêu vào thứ Tư tuần vừa rồi, ông ấy được cứu
thoát trong giây phút cuối cùng. Các hành động tuyệt vọng
của người Tây Tạng đã phủ bóng tối lên hội nghị của
Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, Quốc Hội hình thức
của Trung Quốc, cái đã họp cho tới giữa tuần rồi ở Bắc
Kinh. Thật ra thì nghi thức hàng năm trong Đại lễ đường Nhân
dân này cần phải khởi đầu cho lần thay đổi lãnh đạo ở
vị trí đứng đầu nhà nước và Đảng: trong mùa Thu, Tổng bí
thư Đảng Hồ Cẩm Đào sẽ được thay thế bởi Phó Chủ
tịch nước Tập Cận Bình, Tập cũng sẽ kế nhiệm ông ấy
trở thành lãnh tụ quốc gia trong mùa Xuân 2013. Chúng tôi kiểm
soát được mọi việc – đó là thông điệp ở phía sau màn
kịch đấy.
Tình trạng không yên ổn kéo dài trong các vùng đất có người
Tây Tạng sinh sống không phù hợp vào trong đó. Nó khiến cho
thế giới nhớ rằng cường quốc thế giới đang trỗi dậy
này có vấn đề với quốc gia đa sắc tộc của nó, những
vấn đề mà nó không có khả năng giải quyết: thay vì nghiêm
chỉnh xem xét những nỗi lo âu của người Tây Tạng, nhà cầm
quyền Cộng sản lại dựa trên bạo lực và tạo ra thêm sự
căm thù mới.
Kể từ lúc cô học sinh Tsering tự tử, sợ hãi thống trị
trong Mã Khúc và vùng phụ cận càng nhiều hơn thường lệ.
Lực lượng an ninh Trung Quốc tuần hành qua thành phố; ai bị
bắt quả tang đang đi trên đường phố vào lúc quá nửa đêm
đều có thể bị đánh đập hay bị bắt giam.
Cả cha mẹ của Tsering cũng sợ cảnh sát. Cơ quan nhà
nước còn giữ lại cả xác chết của con gái họ – họ chỉ
muốn trao ra khi gia đình ký tên tuyên bố rằng Tsering không tự
tử vì những động cơ chính trị.
Cơ quan thông tấn chính thức Tân Hoa Xã quả quyết rằng lần
tự thiêu này là hành động của một người điên: cô gái
người Tây Tạng đó đã đập đầu vào lò sưởi ở trong
trường, kể từ lúc đấy cô ấy "thỉnh thoảng ngất xỉu".
"Tsering là một thiếu nữ hoàn toàn bình thường và là một
học sinh tốt, cháu là người tôi thương yêu nhất", người cha
nói. Cũng như nhiều người cùng sắc tộc, ông ấy chỉ nói
tiếng Tây Tạng, không nói tiếng Trung. Ông tháo ảnh được
cuộn lại trong một cái khăn lụa trắng ra, những tấm ảnh
chụp người con gái của ông như một đứa bé được chăm sóc
chu đáo. "Con tôi không có lý do cá nhân gì để mà tự tử
cả". Người cha không muốn nói nhiều hơn, ông ấy sợ quyền
lực nhà nước.
Lúc thi hành nhiệm vụ trong vùng đất đồng cỏ bao la của Tây
Tạng, các lực lượng an ninh đối xử như một thế lực
chiếm đóng. Tuần vừa rồi, họ đã tăng cường kiểm soát,
vì ngày 14 tháng 3 cũng là ngày kỷ niệm những cuộc bạo
động đã bùng phát ở thủ đô Tây Tạng Lhasa trong năm Thế
Vận Hội 2008.
"Từ năm 2008, chúng tôi sống cứ như trong Địa Ngục", một
người Tây Tạng trẻ tuổi nói trong thành phố Langmusi nằm ở
ranh giới giữa Cam Túc và Tứ Xuyên. Từ trên ô tô, anh ấy
chỉ vào một con đường dẫn đến tu viện: ở đấy đang có
những người hành hương nằm quỳ lạy trên mặt đất theo
phong tục Tây Tạng. Một đội an ninh mặc đồng phục đen với
khiên và nón trông rất đáng sợ đang bước đều bước đi
ngang qua.
Các cuộc bạo động trước đây bốn năm bắt đầu với việc
các nhà sư Tây Tạng đã phóng hỏa đốt cửa hàng người Trung
Quốc. "Sau đấy, cảnh sát đã lục soát trong nhà của chúng
tôi để tìm ảnh của Đức Đạt lại Lạt ma", người đàn
ông thuật lại. Tuyên truyền Trung Quốc đã nguyền rủa vị
nguyên thủ của những người Tây Tạng đang sống lưu vong ở
Ấn Độ là "con sói trong chiếc áo thầy tu" – thủ lĩnh băng
đảng của những người muốn ly khai.
Người Tây Tạng trẻ tuổi trong Langmusi đó mặc trang phục
Phương Tây và lái một chiếc ô tô Trung Quốc còn mới. Anh ấy
sống tốt hơn là những người Tây Tạng đi chăn súc vật,
sưởi ấm nhà của mình bằng phân bò Tây Tạng và tốt lắm
là chạy xe gắn máy.
Bắc Kinh cố nâng mức sống của vùng đất quanh Tây Tạng lên,
lôi kéo khách du lịch và bơm tiền nhà nước vào các thành
phố. Nhưng không vì vậy mà vùng này được bình yên. Vì cùng
với sự thịnh vượng, giới trẻ Tây Tạng lại càng muốn
bảo tồn nét đặc sắc về văn hóa và tín ngưỡng của họ.
"Chúng tôi muốn có nhà nước riêng của chúng tôi", một
người nói.
Đó là những giọng nói mà đã lâu rồi người ta không còn
nghe thấy từ những người Tây Tạng yêu hòa bình sống theo
đạo Phật này. Không phải là Đức Đạt lại Lạt ma đã quả
quyết không biết mệt rằng ông ấy không đòi hỏi một nền
độc lập cho Tây tạng, mà chỉ là sự tự trị trong các sự
việc về tôn giáo và văn hóa thôi sao?
<div class="boxright300"><img
src="http://danluan.org/files/u1/sub02/image003_13.jpg" width="298"
height="500" alt="image003_13.jpg" /><div class="textholder">Tập Cận
Bình lúc đến Lâm Chi trong tháng 7 năm 2011. Ảnh: Der
Spiegel</div></div>
Bắc Kinh cũng gán cho ông không biết mệt điều ngược lại:
chính phủ lưu vong muốn "tách rời Tây Tạng và những vùng
đất có người Tây Tạng sinh sống ra khỏi Trung Quốc", Thủ
tướng Ôn Gia Bào mới khẳng định vào thứ tư tuần vừa
rồi. "Chúng tôi có một lập trường dứt khoát về việc này."
Tuy vậy, một ngày nào đó giới lãnh đạo ĐCS Trung Quốc có
thể sẽ hối tiếc rằng họ đã khước từ lời mời đối
thoại của Đức Đạt lai già nua – trong thời mà người này
còn có uy quyền. Trong năm vừa qua, ông ấy đã giao việc lãnh
đạo chính trị người Tây Tạng lưu vong lại cho Lobsang Sangay,
một luật sư có bằng tiến sĩ ở Havard. Kể từ lúc đấy,
ông tự giới hạn mình ở vai trò của một lãnh tụ tôn giáo.
Người Tây Tạng trẻ tuổi hầu như không còn sẵn sàng đi theo
đường lối mềm mỏng của Đức Đạt lai Lạt ma nữa. "Ông
ấy đã sống quá lâu và quá tiện nghi ở nước ngoài rồi",
người Tây Tạng trẻ tuổi ở Langmusi nói, "làm sao mà ông ấy
có thể hiểu được sự đau khổ của chúng tôi?" Phần lớn
ở đây chưa từng bao giờ nghe về Lobsang Sangay. Tuy gần như
nhà nào ở trên vùng đất đồng cỏ này cũng có một chảo
vệ tinh, nhưng chương trình truyền hình lại bị kiểm duyệt.
Nhà cầm quyền Cộng sản Trung Quốc bây giờ cố gắng cô lập
các tu viện Tây Tạng, cả trong trung tâm chống đối A Bá.
Người ta cho rằng ba phần tư của trước đây là 2500 nhà sư
đã rời bỏ tu viện dưới áp lực của cảnh sát.
"Chúng tôi rất cảm thông với tình trạng của
các huynh đệ chúng tôi ở A Bá", một nhà sư có địa vị cao
trong tu viện Labrang ở Hạ Hà trong tỉnh Cam Túc nói. Phòng của
ông được trang bị một máy truyền hình màn mỏng to, và một
cái lò sưởi cung cấp hơi ấm dễ chịu. Nhưng dù vậy, nhà sư
vẫn bứt rứt trượt qua lại trên chiếc gối của mình, phải
cần đến một người trung gian thuyết phục ông ấy mới
đồng ý tiếp SPIEGEL. Trong tu viện có "tai mắt ở khắp nơi",
ông ấy nói.
Trước đây bốn năm, Hạ Hà là một trong những điểm bất an
ở Tây Tạng, lúc đấy các nhà sư đã tấn công đồn cảnh
sát địa phương, họ yêu cầu tự do cho tôn giáo của họ.
Chỉ sau khi bắt giam những người cầm đầu, chính quyền Trung
Quốc mới tái kiểm soát được thành phố Tây Tạng này. Cảnh
sát thường xuyên kiểm tra tu viện, nhà sư tường thuật lại,
"vì thế mà ông không thấy ảnh của Đức Đạt lai Lạt ma ở
chỗ tôi". Người ta không được phép liều lĩnh làm bất cứ
điều gì: "Chỉ cần một người trong số 3000 nhà sư của
chúng tôi phản đối thôi, người Trung Quốc sẽ đóng cửa
Labrang, rồi thì một trong những thánh địa Tây Tạng quan
trọng nhất sẽ chết đi."
Chính quyền Trung Quốc thích nhất là để cho Labrang hoạt
động như một Disneyland Phật giáo – cho những người khách du
lịch như những người đang chụp ảnh các nhà sư đang tụng
niệm ở ngoài kia. Bắc Kinh giới hạn nghiêm ngặt thế hệ
trẻ nối tiếp. Hàng năm, nhà sư nói, Labrang chỉ còn được
phép nhận 20 người mới.
Người tu hành này không trông chờ đợi một sự cải thiện
nào từ người lãnh đạo Đảng và nhà nước tương lai Tập
Cận Bình. Vì trong năm vừa qua, Tập đã yêu cầu ở Lhasa là
phải "đập tan mỗi một cố gắng gây bất an trong Tây Tạng".
Đảng Cộng sản với yêu cầu nắm giữ quyền lực tuyệt
đối của nó và người Tây Tạng với đạo Phật của họ –
"điều đấy đơn giản là không phù hợp với nhau", nhà sư
nói.
<em>Wieland Wagner
Phan Ba dịch từ Der Spiegel 12/2012</em>
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/12102), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét